Milli mənəvi dəyərlər ÇƏRÇİVƏSİ Hansı paylaşımlara görə cərimə tətbiq ediləcək?

Milli Məclisdə üç oxunuşdan sonra qəbul edilən "İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında" qanuna edilən dəyişikliyi ötən həftə Prezident təsdiqləyib.
Sənədə görə, kütləvi nümayiş etdirildiyi halda ictimai mənəviyyatı təhqir edən, cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik ifadə edən hərəkətlərin edilməsinə, yəni əxlaqsız ifadələrin səsləndirilməsinə və ya belə məzmun təəssüratı yaradan jestlərin edilməsinə, yaxud bədəninin hissələrinin insan əxlaq normalarına və milli-mənəvi dəyərlərə zidd formada göstərilməsinə dair məlumatların yayılması qadağan edilib.
 

Qanunverici orqanda İnzibati Xətalar Məcəlləsinə edilən dəyişikliyə görə də cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik ifadə edən hərəkətlər xırda xuliqanlıq hesab ediləcək. Yəni ictimai qaydanı pozan, cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik ifadə edən, lakin fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilməyən hərəkətlərə görə 50 manatdan 100 manatadək məbləğdə cərimə ediləcək.

Həmçinin, internet informasiya ehtiyatında və ya informasiya-telekommunikasiya şəbəkəsində kütləvi nümayiş etdirildiyi halda ictimai mənəviyyatı təhqir edən, cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik ifadə edən hərəkətlərin edilməsinə, yəni əxlaqsız ifadələrin səsləndirilməsinə və ya belə məzmun təəssüratı yaradan jestlərin edilməsinə, yaxud insan bədəninin hissələrinin əxlaq normalarına və milli-mənəvi dəyərlərə zidd formada göstərilməsinə görə 500 manatdan 1000 manatadək məbləğdə cərimə ediləcək, işin hallarına görə pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla bu tədbirlərin tətbiqi kifayət sayılmadıqda 30 günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunacaq.
Lakin cəmiyyətə aydın olmayan məqamlar var. Onlar ictimai mənəviyyat, hansı davranışların cəmiyyətə hörmətsizlik hesab edilməsi, milli-mənəvi dəyərlər deyəndə konkret nələrdən söhbət getdiyini bilmirlər.
Əgər bu haqda qanun varsa, hətta qadağa və cərimələr müəyyən olunubsa, o zaman riayət edilməli olanların siyahısı aydın olmalıdır.
Misal üçün,  milli-mənəvi dəyərlər müəyyənləşibmi? Nələr milli -mənəvi dəyər hesab edilir?
Mövzuya münasibət bildirən Milli Məclisin İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsinin sədri Fazil Mustafa Bizim.Media-ya bildirib ki, həqiqətən bu məsələdə bir hüquqi izah olmalıdır:
 

“Çünki milli-mənəvi dəyər çoxşaxəli anlayışdır. Bəzən bunun açılışında subyektivizmə də yol verilir. Məsələn, bu yaxınlarda “Məhsəti” filmi ilə bağlı onu xarakterizə edərkən milli-mənəvi dəyərlərimizə qarşı ifadəsi işlənəndə bunu Məhsətinin şəxsiyyətinə də aid elədilər. Halbuki Məhsətinin şəxsiyyəti bizim milli-mənəvi dəyər kateqoriyasına aid edilə bilməz. Məchul bir şəxsiyyətdir və onun hansısa bir şəkildə nə irsi, nə üzünün real varlığı dəqiq müəyyən deyilsə, onu necə milli-mənəvi dəyər hesab edə bilərik?! Bu cür şərh olundusa, onda demək ki, bu, istənilən vaxt uzurpasiyaya yol aça bilər və şəxslərin konkret məsələlərdə əsassız günahlandırılmasına gətirib çıxara bilər. Ona görə də belə məsələlər dərin və geniş izahı verilməlidir və hansı kateqoriyaya aid edildiyi göstərilməlidir”.

Qeyd edək ki, bu yaxınlarda rejissor Suad Qarayevanın Məhsəti Gəncəvinin həyatından bəhs edən qısametrajlı filmi müzakirələrə səbəb olmuşdu. Cəmiyyətdə gedən müzakirələrə görə, şairin obrazı əxlaqsız formada təqdim edilib ki, burada da cəmiyyətin əxlaqı, mənəvi dəyərləri hədəf alınıb.
Günay Şahmar, Bizim.Media