Müəllimləri distant təhsilə hazırlamalıyıq Elmin Nuridən TƏKLİF

"Süni intellekt alətlərinin bir-birini ildırım sürətilə əvəzlədiyi bir dövrdə, müxtəlif sahələrdə iş formalarının distanta keçməsi heç də təəccüblü deyil. Onsuz da biz pandemiya dövründə, çox ağır situasiyada, bunu bir yaşıl işıq kimi də sezmişdik. Hamı o zamandan deyirdi ki, inşallah pandemiya geridə qalacaq və biz onun bizə verdiyi bəzi yenilikləri həmişə özümüzlə daşıyacağıq. Şükür olsun ki, geridə qaldı. Düzdür, az qala heç onu xatırlamırıq. Amma bu gün pandemiya dövrünün dünyaya miras verdiyi müsbətlərdən biri distant formadır".

Bu fikirləri Redaktor.az-a Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin (STM) sektor müdiri, elm və təhsil məsələləri üzrə tədqiqatçı Elmin Nuri Azərbaycanda "distant iş"in qanuniləşməsindən və distant, eləcə də hibrid təhsil formasından danışarkən bildirdi.

Onun sözlərinə görə, distant forma getdikcə inkişaf edir:

"Bu o demək deyil ki, pandemiyaya qədər olmayıb. Olub. Dünyanın bir çox ölkələrində, istər təhsil sahəsində, istər sənaye sahəsində və s. bu, var idi. Amma pandemiya bunu sanki rəsmiləşdirdi, şəxsiyyət vəsiqəsi verdi. Pandemiyadan sonra təkcə distant təhsil istiqamətində elə mükəmməl və çox gərgin işlər görüldü ki, ABŞ, İngiltərə, Çin və bir sıra ölkələrlər milyonlar, milyardlar qazandılar. Mən təkcə bir sahəni deyirəm. Distant formanın bütün həyatı əhatə edəcəyi bir mərhələdə təhsilin bu prosesdən kənarda qalması inandırıcı deyil".

Sektor müdiri vurğuladı ki, söhbət dünyadan gedir:

"Dünyada istər ali təhsil seqmentində, istərsə də orta ümumi təhsil seqmentində distant forma bu gün çox geniş yayılır. Hətta gələcəyin təhsili kimi hibrid formanı da deyirlər. Niyə görə? Təhsil elə bir prosesdir ki, o heç vaxt distant formaya girməz. Amma indiki dövrün tələbləri klassik yanaşmanı tamamilə olmasa da, müəyyən qədər kölgəyə saldı. Buna görə də gələcəyin təhsili hibriddir. Yəni distant təhsillə ənənəvi təhsilin ortaq sintezi. Bunu bütün mütəxəssislər deyirlər. İstəsək də, istəməsək də, bunu necə qəbul etsək də, etməsək də, bu belədir. Bir ölkədə, bir cəmiyyətdə bir az gec, birində bir az tez olacaq. Amma mütləq olacaq".

Müsahibimiz hesab edir ki, biz içində olduğumuz informasiya axınının, böyük internet inqilabının əhatəsində yaşayırıq:

"Bu əhatə daxilində distant təhsildən kənara gedə bilmərik. Gedə bilməyəcəyimiz təqdirdə isə məcburən özümüzü inkişaf etdirməyə çalışacağıq. Günün bu günü müəllimlərimiz distant təhsilə hazır deyil. Distant təhsil o demək deyil ki, kompüterin bu tərəfində mən, o biri tərəfində şagird, mən dərs danışım, o qulaq assın. Yox. Distant təhsilin özünün də mexanizmləri var, strukturu var. Onu necə faydalı etmək, şagird psixologiyasına necə təsir etməyin yolları var. Bununla bağlı işlər görmək lazımdır".

Elmin Nurinin fikrincə, distant təhsillə bağlı çox yaxşı kurslar, təlimlər təşkil etməliyik:

"Ümumi bir mərkəz yaratmalıyıq ki, müəllimlər gəlsin, bundan istifadə etməyi öyrənsinlər. Dünya artıq bu dünyadır. Bu gün sizin əlinizdəki telefon, mənim əlimdəki telefon artıq həm də bizim üçün bir universitet rolunu oynayır. Şəxsən mən Amerika, İngiltərə, İsveçrənin bəzi universitetlərindəki kurslara qatılıb öz təhsilimi inkişaf etdirməyə cəhd etmişəm və bir neçə sertifikat almışam. Mənim kimi 100 minlərlə belə nümunələr var. Bu məqamda müəllimləri biz buna hazırlamalıyıq".

Aytəkin TOFİQQIZI