Münaqişənin əsas həlli ilk növbədə Fələstin dövlətinin tanınmasından keçir Politoloq

Yaxın Şərqdə onilliklərdir davam edən Fələstin-İsrail münaqişəsi regional və qlobal sabitlik üçün ciddi təhlükə mənbəyi olaraq qalır. Müxtəlif vasitəçilik cəhdlərinə və müvəqqəti atəşkəslərə baxmayaraq, problemin köklü həllinə nail olunmayıb. Son günlərdə Misirin Şarm əş-Şeyx şəhərində keçirilən Yaxın Şərq Sülh Sammiti çərçivəsində Qəzza zolağında atəşkəslə bağlı yekun saziş imzalanıb. Bu sənəd Türkiyə, Qətər, ABŞ və Misir liderlərinin iştirakı ilə razılaşdırılıb və tərəflər arasında silahlı toqquşmalara son qoymaq məqsədi daşıyır. Lakin bu təşəbbüsün davamlı sülhə çevrilməsi üçün daha fundamental addımların atılması daha vacib sayılır.

Politoloq Məhəmməd Əsədullazadə Sherg.az-a açıqlamasında münaqişənin əsas həllinin ilk növbədə Fələstin dövlətinin tanınmasından keçdiyini bildirib:

"ABŞ Prezidentinin birbaşa vasitəçiliyi ilə HƏMAS və İsrail arasında atəşkəs razılaşması imzalanıb. Bu hadisəni bəzi dairələr Yaxın Şərqdə “sülh sammiti” kimi qiymətləndirsə də, əslində bu, yalnız silahlı qarşıdurmanın müvəqqəti dayandırılmasıdır. ABŞ prezidenti Donald Tramp isə bu razılaşmanı “3 min illik Fələstin-İsrail münaqişəsinə son qoyulması” kimi təqdim edir. Halbuki ortada hərtərəfli sülh razılaşması və ya münaqişənin köklü həlli yoxdur. Münaqişənin əsas həlli ilk növbədə Fələstin dövlətinin tanınmasından keçir. ABŞ və İsrail Fələstini suveren bir dövlət kimi tanımalı, Şərqi Qüds olmasa belə, mövcud sənədlər əsasında Fələstin dövlətinin statusu qəbul edilməlidir. Əgər bu baş verməyibsə, baş tutan görüşü “sülh sammiti” adlandırmaq reallığa uyğun deyil".

Ekspert söyləyib ki, imzalanan atəşkəs sənədi iki il davam edən Qəzza müharibəsinə son qoyur, HƏMAS-ın idarəçilikdən uzaqlaşdırılmasını və İranın regiondakı proksi qüvvələrinin zəiflədilməsini nəzərdə tutur:

"Lakin Fələstin-İsrail münaqişəsi yalnız o zaman həll olunmuş sayılacaq ki, iki dövlətli həll planı qəbul ediləcək və Fələstin BMT-yə tamhüquqlu üzv olacaq".