İşə gecikən işçiyə cərimə yazıla bilərmi? Açıqlama

Paytaxt Bakıda hər səhər  yaranan  nəqliyyat sıxlığı minlərlə insanın işə vaxtında çatmasını çətinləşdirir. 

Bəs işə gecikən işçiyə cərimə yazıla bilərmi?

Bu barədə Moderator.az-a açıqlama verən əmək qanunvericiliyi üzrə ekspert Nüsrət Xəlilov bildirib ki, qanunvericilikdə işə gecikməyə görə cərimə tətbiq olunması nəzərdə tutulmayıb.

Onun sözlərinə görə, Əmək Məcəlləsinin 186-cı maddəsinə görə, işçi əmək funksiyasını yerinə yetirmədikdə, əmək müqaviləsinin şərtlərini və ya müəssisədaxili intizam qaydalarını pozduqda ona intizam tənbehi verilə bilər:

“Bu tədbirlər töhmət, sonuncu xəbərdarlıqla şiddətli töhmət, kollektiv müqavilədə nəzərdə tutulduğu halda əmək haqqının dörddə birindən çox olmamaq şərti ilə cərimə və ya Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “ç” bəndi ilə əmək müqaviləsinin ləğvi ola bilər. Cərimə yalnız o halda tətbiq edilə bilər ki, müəssisədə kollektiv müqavilə mövcud olsun və həmin müqavilədə əmək və intizam qaydalarının pozulmasına görə cərimənin tətbiqi nəzərdə tutulsun. Əgər müəssisədə kollektiv müqavilə yoxdursa və ya kollektiv müqavilə mövcud olsa da, orada işə gecikməyə görə cərimənin tətbiqi nəzərdə tutulmayıbsa, işçiyə cərimə tətbiq edilə bilməz”.

Bəs işə gecikmə halında hansı tədbirlər görülə bilər? 

Ekspert qeyd edib ki, işə gecikmə əmək müqaviləsi üzrə öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi hesab olunur:

“Çünki əmək müqaviləsində işçinin müəyyən edilmiş iş vaxtında iş yerində olması tələb olunur. Bu baxımdan, gecikmə intizam pozuntusu kimi qiymətləndirilə və işçiyə intizam tənbeh tədbiri tətbiq edilə bilər. Lakin sırf maliyyə cəriməsi yalnız kollektiv müqavilədə nəzərdə tutulduğu halda mümkündür”.

Nüsrət Xəlilov həmçinin Əmək Məcəlləsinin 154-cü maddəsinə diqqət çəkib:

“Həmin maddəyə əsasən, əmək haqqı işçinin faktiki olaraq yerinə yetirdiyi əmək funksiyasına görə ödənilir. Məsələn, aylıq iş norması 168 saatdırsa və işçi ay ərzində müxtəlif vaxtlarda ümumilikdə 5 saat işə gecikibsə, işəgötürənin həmin 5 saat üçün əmək haqqını ödəməmək hüququ var. Başqa sözlə, əgər işçi normalda 168 saat işlədiyi halda 1000 manat əmək haqqı almalı idisə, amma faktiki olaraq 165 saat işləyibsə, maaş da bu göstəriciyə uyğun şəkildə hesablanacaq:  1000 manat bölünsün 168 saat, vurulsun 165 saat . Bu həmin saatlar üçün əmək haqqının ödənilməməsidir. Məsələn, işçinin saatlıq maaşı 5 manatdırsa, işəgötürənin “yarım saat işə gecikən işçidən 30 manat cərimə tutulur” kimi qayda müəyyən etməsi qanunvericiliyin tələblərinə uyğun deyil. Lakin bu cür yanaşma qanunvericiliyə ziddir və hüquqi qüvvəyə malik deyil”.

Mehin Mehmanqızı