“Müstəqilliyimizin əleyhinə çıxan qüvvələr var, son hadisələr buna əyani misaldır” Komitə sədri

“Azərbaycan 1991-ci ildə formal olaraq dövlət müstəqilliyini bərpa etsə də, həmin dövrdə bu müstəqilliyin iqtisadi əsasları kifayət qədər möhkəm deyildi. Təbii resurslara, xüsusən də zəngin neft yataqlarına malik olmağımıza baxmayaraq, onların üzərində milli qərarvermə iradəsi formalaşmamışdı. Əslində, iqtisadi müstəqilliyi əngəlləyən qüvvələr var idi və onlar başa düşürdülər ki, iqtisadi müstəqillik dövlət müstəqilliyinin əsasıdır. Ona görə də müstəqil dövlət olmağımızın əleyhinə çıxırdılar. Bu gün də belə qüvvələr var, son hadisələr buna əyani misaldır.

Məhz ümummilli lider Heydər Əliyevin 1993-cü ildə xalqın tələb və təkidi ilə ikinci dəfə hakimiyyətə qayıdışı ölkədə xaosdan hüquqa, qeyri-müəyyənlikdən institusional idarəetməyə, nizamsızlıqdan dövlət intizamına keçidin başlanğıcı oldu. Bu qayıdış Azərbaycanın real müstəqilliyinin, o cümlədən iqtisadi suverenliyinin və azad bazar münasibətlərinə əsaslanan inkişaf modelinin təməlini qoydu”.

Ölkə.az xəbər verir ki, bunu Milli Məclisdə keçirilən “Dövlət suverenliyinin iqtisadi əsasları və iqtisadi müstəqillik” mövzusunda elmi-praktik konfransda çıxışı zamanı parlamentin Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya komitəsinin sədri Sadiq Qurbanov deyib.

Komitə sədri bildirib ki, ümummilli lider Heydər Əliyev iqtisadi azadlığı ideoloji seçim kimi deyil, milli suverenliyin qorunmasının əsas mexanizmi kimi qəbul edirdi. “Bu konseptual yanaşmanın ən parlaq təzahürü “Əsrin müqaviləsi” oldu. Həmin müqavilə Azərbaycanın enerji potensialını beynəlxalq kapital və texnologiya ilə birləşdirməklə ölkəmizi qlobal enerji xəritəsinə daxil etdi”, – o vurğulayıb.

Deputat əlavə edib ki, ulu öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə iqtisadi azadlıqlar təkcə bazar münasibətləri deyil, dövlət müstəqilliyinin praktiki təminat forması kimi reallaşdı:

“Bu iqtisadi azadlıqların strateji funksiyaları aşağıdakı kimi müəyyən edilə bilər:

- Siyasi müstəqilliyin iqtisadi təminatı: Dövlətin siyasi qərarvermə səlahiyyətləri iqtisadi dayaqlarla dəstəklənir.

- Enerji sektorunda suveren qərarvermənin əsası: Enerji resurslarının idarə olunması və ixracı ilə bağlı qərarlar milli maraqlar çərçivəsində qəbul edilir.

- Ekoloji siyasətdə məsuliyyətli qərarvermənin zəruriliyi: İqtisadi azadlıq ekoloji standartlar və davamlı inkişaf prinsipləri ilə uzlaşdırılmalıdır.

Əgər bir dövlətin enerji siyasətini beynəlxalq şirkətlər, ekoloji siyasətini isə donor təşkilatlar müəyyənləşdirirsə, həmin dövlət yalnız formal müstəqillik qazanmış olur, lakin onun iqtisadi suverenliyi ciddi şəkildə məhdudlaşır. Azərbaycan Respublikası isə bu riskdən uzaq qalmağı bacarmışdır, çünki ölkədə iqtisadi azadlıq nəzarətsizlik deyil, qanun və institusional qaydalar əsasında formalaşan məsuliyyətli azadlıq prinsipi ilə həyata keçirilir.

Burada xüsusilə qeyd etmək istərdim ki, cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında iqtisadi azadlıqlar anlayışı yeni məzmun aldı. Heydər Əliyev dövlətin bünövrəsini qoydu, cənab İlham Əliyev isə bu bünövrəni modern idarəetmə və strateji çevikliklə inkişaf etdirdi.

Prezidentin enerji siyasəti artıq yalnız neft gəlirləri üzərində qurulmur. O, “Azərbaycan 2030” strategiyasında iqtisadi azadlıqları davamlı inkişaf, yaşıl enerji və innovasiya iqtisadiyyatı ilə birləşdirdi:

- Cənub Qaz Dəhlizi və Bakı–Tbilisi–Ceyhan kimi layihələr milli qərarvermənin suverenliyini qorudu;

- Zəngilan və Kəlbəcərdə bərpa olunan enerji zonaları isə iqtisadi azadlıqları ekoloji məsuliyyətlə birləşdirdi;

- Dövlət Neft Fondunun fəaliyyəti isə neft gəlirlərinin nəsillərarası bərabərlik prinsipinə əsaslanmasını təmin etdi.

Cənab İlham Əliyevin yeni iqtisadi yanaşması ilə iqtisadi azadlıq konsepsiyası dövlət idarəçiliyinin mərkəzi elementinə çevrilmişdir. Bu yanaşmada dövlət yalnız nəzarətçi funksiyasını icra etməklə kifayətlənmir, əksinə, tənzimləyici və təşviqedici rol oynayaraq iqtisadi fəaliyyətin səmərəli və dayanıqlı şəkildə inkişafını təmin edir.

Azərbaycanın enerji sektoru – neft, qaz, alternativ enerji – yalnız ixrac potensialı deyil, həm də geo-iqtisadi müstəqilliyin nüvəsini təşkil edir. Enerji resurslarını sərbəst idarə etmək, gəlirləri müstəqil bölüşdürmək, tərəfdaş seçmək – bunların hamısı iqtisadi azadlığın ifadəsidir. Lakin bu, həm də məsuliyyət azadlığıdır.

Resurslardan düzgün istifadə, bərpa olunan enerjiyə keçid, enerji səmərəliliyinin artırılması – bütün bunlar iqtisadi azadlığın etik ölçüsüdür. Bu baxımdan, ekoloji azadlığa iqtisadi azadlığın təbii davamı kimi baxmaq olar.

Azərbaycanın yaşıl enerji siyasəti – külək, günəş, hidro potensialı – iqtisadi azadlıqları gələcəyə yönəldən strateji düşüncənin nəticəsidir.

Konstitusiya iqtisadi azadlığın canlı çərçivəsini təmin edir. Suveren dövlət o dövlətdir ki, onun iqtisadiyyatı azad, azadlığı isə məsuliyyətli olur”.