Netanyahunun səfəri: Siyasi dialoq daha yüksək səviyyəyə qalxır

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun Azərbaycana rəsmi səfəri gözlənilir.

Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, səfər barədə ilkin məlumat İsrailin nüfuzlu "Israel Hayom" nəşrində dərc olunub. Hələlik səfərin dəqiq tarixi açıqlanmasa da, bu səfərin həm ikitərəfli münasibətlər, həm də regional dinamika baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığı artıq indidən bəlli olur.

Azərbaycanla İsrail arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci ildən qurulub və ötən onilliklər ərzində bu əlaqələr getdikcə dərinləşib. Xüsusilə enerji, müdafiə sənayesi, kənd təsərrüfatı və texnologiya sahələrində əməkdaşlıq strateji xarakter daşıyır. Azərbaycanın İsrailə neft ixrac etməsi və İsrailin Azərbaycana yüksək texnologiyalı hərbi avadanlıq satması bu münasibətlərin əsas dayaqlarından biridir.

Bu səfər ikitərəfli münasibətlərin gələcək inkişaf perspektivlərini formalaşdırmaq baxımından yeni mərhələnin başlanğıcı ola bilər. Eyni zamanda, səfərin bölgədəki geosiyasi gərginliklərin fonunda baş tutması da diqqətdən yayınmır. Azərbaycanın müsəlman ölkəsi olaraq İsrail ilə açıq və dostcasına münasibətləri İslam aləmində nadir nümunələrdən biridir. Bu, Bakı ilə Təl-Əviv arasındakı əlaqələri daha da strateji edən əsas amillərdəndir. Xüsusilə ərəb dünyasında İsrailə qarşı mövcud skeptisizmin fonunda Azərbaycanın İsraillə əməkdaşlığı, həm rəsmi Tel-Əviv, həm də Qərb dairələri tərəfindən müsbət qarşılanır.

Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a açıqlama verən siyasi şərhçi Mübariz Göyüşlü bildirib ki, Azərbaycan və İsrail arasında uzun müddətdir sıx münasibətlər mövcuddur. Bu əməkdaşlıq bir çox sahələri əhatə edir və strateji əhəmiyyət daşıyır. İki ölkə arasında bu cür yaxın əlaqələr, xüsusilə də İslam dünyası və ərəb aləmi kontekstində İsrail üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycanın bu münasibətlərdə tutduğu mövqe İsrailin regional və beynəlxalq nüfuzu baxımından da önəmlidir. Zaman-zaman qarşılıqlı səfərlər, rəsmi görüşlər və sənədlərin imzalanması bu əməkdaşlığın güclənməsinə xidmət edir. Bu səfərlər həm də tərəflərin dəyişən qlobal və regional şərtlərə uyğun siyasət formalaşdırmasına imkan verir. Əgər bu səfər baş tutarsa, bu da münasibətlərin inkişafı baxımından əlamətdar hadisələrdən biri olacaq və siyasi dialoqun daha yüksək səviyyəyə qalxmasına zəmin yaradacaq:

"Hazırda iki ölkə arasında kənd təsərrüfatı, texnologiya, elm, təhsil və səhiyyə kimi sahələrdə əməkdaşlıq mövcuddur. Bu sahələr üzrə layihələrin davam etdirilməsi və yeni təşəbbüslərin irəli sürülməsi gözlənilir. Xüsusilə İsrailin yüksək texnologiyalı suvarma və kənd təsərrüfatı sistemləri, Azərbaycanın aqrar potensialı ilə sintez olunaraq kənd təsərrüfatında ciddi modernləşməyə səbəb ola bilər. Təhsil və elm sahəsində isə birgə araşdırma mərkəzlərinin yaradılması, universitetlər arasında əməkdaşlıq və mübadilə proqramları əlaqələrin dərinləşməsinə səbəb ola bilər. Səhiyyə sahəsində isə İsrailin qabaqcıl tibbi texnologiyaları və startap bazarı Azərbaycanın səhiyyə sistemində yeniliklərin tətbiqinə dəstək verə bilər. Eyni zamanda, bu səfər çərçivəsində geosiyasi məsələlər də gündəmə gələ bilər. Azərbaycan, İsrailin digər ölkələrlə, xüsusilə də Mərkəzi Asiya və türk dövlətləri ilə münasibətlərində körpü rolunu oynaya, regionda dialoqu təşviq edə bilər. Azərbaycan həmçinin, İsrailin İranla münasibətlər kontekstində strateji əhəmiyyət daşıyan tərəfdaşlarından biri kimi çıxış edir. Bu baxımdan, Bakı-Təl-Əviv xəttində təhlükəsizlik və regional sabitliklə bağlı məsələlər də gündəlikdə ola bilər".

Mübariz Göyüşlü: Bakı-Təl-Əviv xəttində təhlükəsizlik və regional sabitliklə bağlı məsələlər də gündəlikdə ola bilər

Onun sözlərinə görə, İsrail isə Azərbaycanın Qərbdə, xüsusilə ABŞ-də lobbiçilik fəaliyyətlərinin genişlənməsində mühüm rol oynaya bilər. Vaşinqton və digər qərb mərkəzlərində İsrailin nüfuz dairəsi Azərbaycanın maraqlarının tanıdılması və müdafiə olunması baxımından faydalı ola bilər. Bu əməkdaşlıq, həmçinin enerji təhlükəsizliyi, alternativ marşrutların qurulması və beynəlxalq iqtisadi layihələrdə ortaq maraqların qorunmasına xidmət edə bilər. Bütün bu məsələlər nəzərə alındıqda, qarşıdakı səfər təkcə iki ölkə arasında diplomatik münasibətlərin davamı deyil, həm də yeni regional və qlobal təşəbbüslərin formalaşmasına zəmin yarada biləcək əhəmiyyətli mərhələ kimi qiymətləndirilə bilər.

Əli Hüseynov