Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Niyə isti ölkələrdə çox ədviyyatlı yeməkləri sevirlər?

Niyə isti ölkələrdə çox ədviyyatlı yeməkləri sevirlər?

Icma.az xəbər verir, Sfera.az saytına əsaslanaraq.

Dünyanın bəzi - Hindistan, Tayland və ya Meksika kimi ölkələrin mətbəxləri ədviyyatlarla əlaqələndirilir, digərləri isə ədviyyatlara daha "minimalist" yanaşır. Məlumdur ki, isti ölkələrin ədviyyatlı yeməklərlə dostluq münasibətləri daha sıxdır.

Bəs bu niyə belədir? Alimlər hesab edirlər ki, populyar nəzəriyyələr yanlışdır.

Sfera.az bildirir ki, dünya mətbəxlərində istifadə edilən bir çox müxtəlif ədviyyatlar qida mikroorqanizmlərini maneə törədə və hətta öldürə bilər.

"Darvinist yemək" mövzusu isti iqlim və ədviyyat istehlakı arasındakı əlaqəni araşdıran bir araşdırmada ortaya çıxıb.

Ümumi nəzəriyyələrə görə, ədviyyatların cəlbediciliyi təri çıxarmaq və istinin öhdəsindən gəlməyə kömək etmək, həmçinin qoxulu ətin dadını maskalamaqdır. Bunun əvəzinə, alimlər ədviyyatların yüksək temperaturda inkişaf edən zərərli mikroblarla mübarizədə təəccüblü dərəcədə təsirli olduğu üçün isti iqlimlərdə ədviyyatlı mətbəxə üstünlük verildiyini göstərən başqa bir inandırıcı nəzəriyyənin olduğuna inanırlar.

"Darvin qastronomiyası" mövzusu 1998-ci ildə edilən bir araşdırmada ortaya çıxıb. Tədqiqatçılar daha sonra ədviyyatdan istifadəyə təsir edən amilləri anlamaq üçün 36 ölkədə 93 ənənəvi yemək kitabından 4578 reseptdə 43 ədviyyatdan istifadəni təhlil ediblər.

Nəticələr göstərir ki, yüksək temperatur ədviyyat istifadəsinin artması ilə əlaqələndirilir. Məsələn, 10 ölkədə - Efiopiya, Keniya, Yunanıstan, Hindistan, İndoneziya, İran, Malayziya, Mərakeş, Nigeriya və Taylandda ətə əsaslanan hər reseptdə ən azı bir ədviyyat tələb olunurdu. Alimlər həmçinin müəyyən ediblər ki, bu bölgələrdə yaşayan insanlar yeməklərində müxtəlif ədviyyatlardan daha çox istifadə edirlər. Tədqiqatın müəllifləri həmçinin qeyd ediblər ki, bu ölkələrin hamısında ortaq bir cəhət var: kifayət qədər isti iqlim. Bunun əksinə olaraq, daha soyuq ölkələrdə, yəni Finlandiya və Norveçdə ədviyyat tələb etməyən çoxlu reseptlər var.

Bu tendensiya qarışıq iqlimi olan ölkələrdə də müşahidə edilib, baxmayaraq ki, nümunə daha incə idi. Məsələn, ölkənin subtropik temperaturlu bir hissəsi olan cənub-qərb Çində reseptlərin 40%-i ən azı dörd ədviyyatdan birini tələb edirsə, dağları və soyuq havası ilə tanınan şimal-şərqi Çindəki reseptlərin 30%-i belədir

Alimlər bu əlaqə ilə maraqlanıblar, buna görə də müxtəlif ədviyyatların viruslar, bakteriyalar və göbələklər də daxil olmaqla qida ilə daşınan orqanizmləri öldürə bilən antimikrobiyal xüsusiyyətlərini öyrəniblər. Məsələn, zəncəfil bakteriya və viruslarla mübarizə apara bilən gingerolla zəngindir. Sarıkök antibakterial, antifungal və antiviral xüsusiyyətlərə malik curcumini özündə əks etdirir.

Alimlərin təhlili göstərir ki, daha güclü antibakterial ədviyyatlar daha isti bölgələrdə istifadə olunur. Bu, ədviyyatların isti havalarda inkişaf edən qida xəstəliklərinin qarşısını almağa kömək etdiyi fikrini dəstəkləyir. Bundan əlavə, dünyanın daha isti hissələri birlikdə yaxşı işləyən həşərat öldürücü ədviyyatların müəyyən birləşmələrindən istifadə etmək ehtimalı daha yüksəkdir.

Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, bir çox ədviyyatlar həm də sinergistdir: birləşdirildikdə, ayrı-ayrılıqda istifadə ediləndən daha aydın antibakterial təsir göstərirlər. Bu maraqlıdır, çünki alimlərin nümunəsindəki reseptlər orta hesabla dörd müxtəlif ədviyyat tələb edirdi. Bəzi ədviyyatlar o qədər tez-tez qarışdırılır ki, qarışıqlar xüsusi adlar alıb, məsələn:

çili tozu (qırmızı bibər, soğan, qırmızı bibər, sarımsaq, kimyon və oregano qarışığı);

Beş şərq ədviyyatı (bibər, darçın, anis, şüyüd və mixək).

2021-ci ildə aparılan bir araşdırma ədviyyat istifadəsi ilə temperatur arasındakı əlaqənin əvvəllər düşünüldüyündən daha mürəkkəb olduğunu göstərir və ədviyyat istehlakının daha geniş sosial-iqtisadi amillərlə də əlaqəli olduğunu vurğulayır.

Xanım

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:257
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 01 Fevral 2025 00:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see322

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see319

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see300

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see295

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see277

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see271

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see271

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see265

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see253

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see250

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see234

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see228

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see222

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see222

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see212

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see203

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see200

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see200

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri