Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

Niyə isti ölkələrdə çox ədviyyatlı yeməkləri sevirlər?

Niyə isti ölkələrdə çox ədviyyatlı yeməkləri sevirlər?

Icma.az xəbər verir, Sfera.az saytına əsaslanaraq.

Dünyanın bəzi - Hindistan, Tayland və ya Meksika kimi ölkələrin mətbəxləri ədviyyatlarla əlaqələndirilir, digərləri isə ədviyyatlara daha "minimalist" yanaşır. Məlumdur ki, isti ölkələrin ədviyyatlı yeməklərlə dostluq münasibətləri daha sıxdır.

Bəs bu niyə belədir? Alimlər hesab edirlər ki, populyar nəzəriyyələr yanlışdır.

Sfera.az bildirir ki, dünya mətbəxlərində istifadə edilən bir çox müxtəlif ədviyyatlar qida mikroorqanizmlərini maneə törədə və hətta öldürə bilər.

"Darvinist yemək" mövzusu isti iqlim və ədviyyat istehlakı arasındakı əlaqəni araşdıran bir araşdırmada ortaya çıxıb.

Ümumi nəzəriyyələrə görə, ədviyyatların cəlbediciliyi təri çıxarmaq və istinin öhdəsindən gəlməyə kömək etmək, həmçinin qoxulu ətin dadını maskalamaqdır. Bunun əvəzinə, alimlər ədviyyatların yüksək temperaturda inkişaf edən zərərli mikroblarla mübarizədə təəccüblü dərəcədə təsirli olduğu üçün isti iqlimlərdə ədviyyatlı mətbəxə üstünlük verildiyini göstərən başqa bir inandırıcı nəzəriyyənin olduğuna inanırlar.

"Darvin qastronomiyası" mövzusu 1998-ci ildə edilən bir araşdırmada ortaya çıxıb. Tədqiqatçılar daha sonra ədviyyatdan istifadəyə təsir edən amilləri anlamaq üçün 36 ölkədə 93 ənənəvi yemək kitabından 4578 reseptdə 43 ədviyyatdan istifadəni təhlil ediblər.

Nəticələr göstərir ki, yüksək temperatur ədviyyat istifadəsinin artması ilə əlaqələndirilir. Məsələn, 10 ölkədə - Efiopiya, Keniya, Yunanıstan, Hindistan, İndoneziya, İran, Malayziya, Mərakeş, Nigeriya və Taylandda ətə əsaslanan hər reseptdə ən azı bir ədviyyat tələb olunurdu. Alimlər həmçinin müəyyən ediblər ki, bu bölgələrdə yaşayan insanlar yeməklərində müxtəlif ədviyyatlardan daha çox istifadə edirlər. Tədqiqatın müəllifləri həmçinin qeyd ediblər ki, bu ölkələrin hamısında ortaq bir cəhət var: kifayət qədər isti iqlim. Bunun əksinə olaraq, daha soyuq ölkələrdə, yəni Finlandiya və Norveçdə ədviyyat tələb etməyən çoxlu reseptlər var.

Bu tendensiya qarışıq iqlimi olan ölkələrdə də müşahidə edilib, baxmayaraq ki, nümunə daha incə idi. Məsələn, ölkənin subtropik temperaturlu bir hissəsi olan cənub-qərb Çində reseptlərin 40%-i ən azı dörd ədviyyatdan birini tələb edirsə, dağları və soyuq havası ilə tanınan şimal-şərqi Çindəki reseptlərin 30%-i belədir

Alimlər bu əlaqə ilə maraqlanıblar, buna görə də müxtəlif ədviyyatların viruslar, bakteriyalar və göbələklər də daxil olmaqla qida ilə daşınan orqanizmləri öldürə bilən antimikrobiyal xüsusiyyətlərini öyrəniblər. Məsələn, zəncəfil bakteriya və viruslarla mübarizə apara bilən gingerolla zəngindir. Sarıkök antibakterial, antifungal və antiviral xüsusiyyətlərə malik curcumini özündə əks etdirir.

Alimlərin təhlili göstərir ki, daha güclü antibakterial ədviyyatlar daha isti bölgələrdə istifadə olunur. Bu, ədviyyatların isti havalarda inkişaf edən qida xəstəliklərinin qarşısını almağa kömək etdiyi fikrini dəstəkləyir. Bundan əlavə, dünyanın daha isti hissələri birlikdə yaxşı işləyən həşərat öldürücü ədviyyatların müəyyən birləşmələrindən istifadə etmək ehtimalı daha yüksəkdir.

Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, bir çox ədviyyatlar həm də sinergistdir: birləşdirildikdə, ayrı-ayrılıqda istifadə ediləndən daha aydın antibakterial təsir göstərirlər. Bu maraqlıdır, çünki alimlərin nümunəsindəki reseptlər orta hesabla dörd müxtəlif ədviyyat tələb edirdi. Bəzi ədviyyatlar o qədər tez-tez qarışdırılır ki, qarışıqlar xüsusi adlar alıb, məsələn:

çili tozu (qırmızı bibər, soğan, qırmızı bibər, sarımsaq, kimyon və oregano qarışığı);

Beş şərq ədviyyatı (bibər, darçın, anis, şüyüd və mixək).

2021-ci ildə aparılan bir araşdırma ədviyyat istifadəsi ilə temperatur arasındakı əlaqənin əvvəllər düşünüldüyündən daha mürəkkəb olduğunu göstərir və ədviyyat istehlakının daha geniş sosial-iqtisadi amillərlə də əlaqəli olduğunu vurğulayır.

Xanım

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:238
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 01 Fevral 2025 00:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see315

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see286

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see284

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see279

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see231

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see227

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see221

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see219

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see211

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see209

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see202

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see199

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see195

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see192

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see187

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see184

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see176

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see176

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri