Niyə zəngli saatdan bir dəqiqə əvvəl oyanırıq? Təsadüfi deyil

Alimlər sübut ediblər ki, zəngli saatın siqnalından bir neçə dəqiqə əvvəl oyanmaq təsadüfi deyil.

Lent.az bunun səbəblərini təqdim edir:

Zəngli saatın səsindən bir neçə dəqiqə əvvəl oyanmaq təsadüf yox, insanın bioloji saatlarının koordinasiyalı fəaliyyətinin nəticəsidir.

Tədqiqatçıların sözlərinə görə, bu prosesi beyində yerləşən və neyron qrupundan ibarət olan supraxiazmatik nüvə tənzimləyir. Məhz bu struktur sirkadiyal ritmləri idarə edir və orqanizmi faktiki oyanmadan əvvəl aktivliyə hazırlayır.

Yuxu keyfiyyətinin göstəricisi

Bu hadisənin əsas mexanizmi “oyanma zamanı kortizol reaksiyası”dır. Əgər insan stabil yuxu rejiminə əməl edirsə, beyin hormon səviyyələrini əvvəlcədən dəyişməyə başlayır: bədən temperaturunu yüksəldir, “yuxu hormonu” olan melatoninin səviyyəsini azaldır və kortizol ifrazını artırır. Bunun nəticəsində orqanizm səsli siqnaldan dərhal əvvəl ayıqlıq vəziyyətinə keçir.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, oyanmadan sonrakı vəziyyət sağlamlığın əsas göstəricilərindən biridir. Əgər siz zəngli saatdan əvvəl enerjili halda oyanırsınızsa, deməli sirkadiyal ritminiz düzgün işləyir. Əksinə, süstlük və halsızlıq hissi yuxunun keyfiyyətsiz olduğunu və ya nizamsız qrafik səbəbindən dərin yuxu fazasının pozulduğunu göstərir.

Təsiredici amillər və tövsiyələr

Orqanizmin vaxtı özü “hiss etmə” qabiliyyətinə stress və narahatlıq mənfi təsir göstərir. Bu hallar kortizolun həddindən artıq ifrazına səbəb olur ki, nəticədə erkən oyanmalar və ya yuxusuzluq yarana bilər. Alimlər bildirirlər ki, orqanizmi zəngli saat olmadan oyanmağa öyrətmək mümkündür. Bunun üçün aşağıdakılara əməl etmək lazımdır:

Stabil yuxu rejiminə riayət etmək (hətta istirahət günlərində də 7-8 saat yatmaq).
Səhər saatlarında təbii işığa çıxışı təmin etmək.

Yatmazdan əvvəl kofein, alkoqol və ekranların mavi işığından uzaq durmaq.