Icma.az
close
up
RU
Ocağınız odlu, eviniz nurlu olsun Bu gün Od çərşənbəsidir

Ocağınız odlu, eviniz nurlu olsun Bu gün Od çərşənbəsidir

Icma.az, Bakivaxti portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Bu gün Novruzun ikinci çərşənbəsi- Od çərşənbəsidir. Od çərşənbəsinə bəzən “Üzgü çərşənbə”, “Üzgü axşamı”, “Addı çərşənbə” də deyirlər.

AMEA Folklor İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Elyar İslamoğlu Bakıvaxtı.az-a milli adət-ənənəmiz olan od çərşənbəsinin tarixindən bəhs edib.

Folklorşünas bildirib ki, Od çərşənbəsi Novruzun gəlməsini və təbiətin canlanmasını simvolizə edən ənənəvi bir mərasimdir. Od qədim dövrlərdə həm təmizləyici, həm də qoruyucu bir qüvvə kimi qəbul edilib. İnsanlar hər zaman Oda ehtiyac duyublar. Odun kəşfi insan həyatını rahatladan ən mühüm ünsürlərdən biri olub. Mifoloji rəvayətlər göstərir ki, qədim zamanlarda insanlar nəyə ən çox ehtiyac hiss etmiş və ya nədən daha çox təsirlənmişlərsə, onu müqəddəs olaraq qəbul edib və inanclar, mərasimlər yaradıblar.

 Ümumiyyətlə, türkdilli xalqlarda Günəşə, oda, atəşə böyük inam olub. Adət-ənənəyə görə, bu gün tonqal qalayıb, alovun üzərindən tullanmaqla daxildə olan bütün çirkabı və azar-bezarları yandırırlar. Digər çərşənbələrdə olduğu kimi, od çərşənbəsində də qazanlar qaynamalı, ocağın üstü boş olmamalıdır. Bu çərşənbədə odun, tonqalın yandırılması həmin ilin isti, bərəkətli keçməsinə işarədir. İnanclara görə, tonqal yeni həyatın, baharın, istiliyin gəlişinin rəmzidir. Hələ qədim dövrlərdən insanlar odu qoruyub, oda hörmət ediblər. Qalanan tonqal isə həmişə nəyəsə işarə olub.

Elyar İslamoğlu, folklorşünas

Müsahibimiz vurğulayıb ki, “Kitabi Dədə Qorqud” dastanında da aydın görmək olur ki, insanlar arasında belə bir etiqad yaranıb ki, insanlar günəşi və odu nə qədər əzizləsələr, təbiət o qədər tez isinər, onlara хoşbəхtlik gətirər:

"Qədimdə kənd yerlərində bayramlarda, şad günlərdə kəndliləri agah etmək üçün həmişə dağların başında tonqallar qalandığı dastanda bildirilib. Əgər dağlar olmasa hündür yerlər seçərək, o hissələrdə tonqalın qalanması daha məqsədə uyğun hesab olunurmuş.

Dastanda ad günlərdə tonqal qalanması haqqında, tonqala olan münasibət və onun müqəddəsliyi haqqında fikirlər də var. Dastanda Dədə Qorqud Oğuz igidlərinə deyir ki, şad günlərinizdə, bəd günlərinizdə uca dağ başında tonqal qalayın. Uzaqdakı Oğuz igidləri o tonqallar sayəsində darda və ya şad gündə olduğunuzu təyin edib köməyə gələ bilsinlər. Xalqın həm şad, həm də bəd günündə tonqalın köməyə gəlməsi və onun yandırılması ilə müəyyən işlərin bəyan edilməsi odun müqəddəsliyini bir daha diqqətə çatdırır".

"Od çərşənbəsi gecəsi, xüsusilə kənd yerlərində od yandırmaq və onun üzərindən tullanmaq ənənəsi geniş yayılıb. Bu, həm də qədim zamanlarda pis enerjilərin və xəstəliklərin odla “yandırılması” məfhumunu əks etdirir. İnsanlar odun üstündən atlayaraq, xəstəliklərinin, ağrı-acılarının odda yanmasını və sağlamlıq arzulayırlar",- deyə E.İslamoğlu qeyd edib.

Odla bağlı atalar sözləri

Odu su ilə söndürmək olmaz.

Od çərşəbəsində ocağı boş qoymazlar.

Odsuz ocaq olmaz.

Od yanan yerdən tüstü çıxar.

Od yanmasa tüstü çıxmaz.

Oda pənah aparanın ocağı sönməz.

Od qalar köz olar, qız qalar söz olar.

Od düşəndə, yaşda yanar, quruda.

Odda sönər sovuyar, güldə solar quruyar.

Odun imanı, sudadır.

Odla bağlı inanclar

Ocaq yananda səs çıxırsa, kimsə sözünü danışır.

Od hisli olarsa, uzaqdan qonaq gələcək.

Ocaqda kül titrəyəndə od xeyirə oynayır.

Ocağı dağıdan xeyir tapmaz.

Ocaq sönməyən yerdə məskən salarlar.

Çərşənbədə ocağı boş qoymazlar.

Odla bağlı alqışlar

Ocağın odlu, qazanın qaynar olsun.

Ocağınız odlu, eviniz nurlu olsun

Ağrın, acın odda yansın.

Ocağın bərəkətli olsun.

Ocağın sönməsin.

Qeyd edək ki, martın 11-də Yel, martın 18-də isə İlaxır çərşənbə - Torpaq çərşənbəsi qeyd olunacaq.

Yaz fəslinin Azərbaycana daxil olması martın 20-si Bakı vaxtı ilə saat 13:01:25-ə təsadüf edəcək. Bu zaman gecə ilə gündüz bərabərləşir və Günəş düz şərqdə doğub, qərbdə batır.

Hər zaman ocağınız yanar, odunuz sönməz, eviniz işıqlı olsun! Od çərşənbəniz mübarək!

Nuriyyə Musayeva

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:231
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 04 Mart 2025 00:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see286

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see275

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see272

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see266

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see266

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see255

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see250

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see249

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see245

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see243

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see230

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see225

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see224

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see224

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see221

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see217

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see213

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see212

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see206

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see205
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri