Ofsaydda qalmış gələcək: Azərbaycan futbolunun hekayəsi

Azərbaycan futbolunun inkişafı AFFA-nın qapalı idarəetmə mexanizmləri səbəbindən sanki oyundankənar vəziyyətə düşüb. Hər dəfə beynəlxalq arenalarda uğursuzluqla qarşılaşanda yalnız futbolçu və məşqçi çatışmazlıqları müzakirə olunur. Lakin həqiqət budur ki, meydanda baş verənlərin kökü idarəetmədəki problemlərə dayanır. Şəffaflıqdan uzaq, tənqidlərə qapalı bir sistem Azərbaycan futbolunun gələcəyini təhlükə altına qoyur.

Çevrədən kənar olanlara bağlı qapılar

AFFA-nın idarəetmə sistemində şəxsi əlaqələr, əfsus ki, peşəkarlıqdan üstün tutulur. Vəzifələrə təyinatlar "tanışlıq dairəsi" çərçivəsində həyata keçirilir. Bu, yalnız idarəetmə səviyyəsində problemlər yaratmır, həm də Azərbaycan futbolunu dayanıqlı inkişafdan məhrum edir.

AFFA beynəlxalq təcrübəyə malik və yenilikçi yanaşmaları ilə fərqlənən peşəkarları idarəetməyə cəlb etmir. Əvvəllər də, hazırda da yerli mütəxəssislərin futbol idarəçiliyində yer almasına maneələr yaradılır. Xüsusilə müasir metodlarla işləyə bilən yerli məşqçilər və təcrübəli idarəçilər AFFA-nın sistemindən uzaq tutulur ki, bu da inkişaf üçün vacib olan yeniliklərin qarşısını alır.

Tənqidə qapanmaq: İdarəetmənin "avtoqol"u

Tənqid hər bir inkişafın açarıdır. Lakin AFFA fərqli fikirləri qəbul etməkdə çətinlik çəkir. Sistem daxilində yeni yanaşmalar təqdim edənlər ya kənarlaşdırılır, ya da susdurulur. Bu, cəmiyyət arasında AFFA-nın şəffaflığına inamı azaldır və qurumu ictimai dəstəkdən məhrum edir.

Azarkeşlərin itirilmiş inamı

Azarkeşlər futbolun ruhudur. Lakin AFFA-nın idarəetmə sistemində şəffaflığın olmaması azarkeşlər arasında böyük məyusluq yaradır. Sanki futbol yalnız "idarəçilərin oyunu"na çevrilib və azarkeşlərin səsləri eşidilmir. Azərbaycan futbolunun uğursuzluğu yalnız meydanda deyil, tribunadakı boş yerlərdə də öz əksini tapır.

Bir çox azarkeşlər yerli çempionat oyunlarına maraq göstərmir. Bu, yalnız meydandakı oyun keyfiyyəti ilə deyil, yeni rəhbərliyin idarəetmə siyasətinin cəmiyyətdə yaratdığı xəyal qırıqlığı ilə də əlaqədardır.

İctimai nəzarət çatışmazlığı

AFFA-nın qərarları cəmiyyət tərəfindən nəzarət edilmir. Nəticədə qərarların səmərəsizliyi artmaqda davam edir. Məsələn, dövlətin federasiya vasitəsilə futbolun inkişafı üçün klublara, həmçinin klubların nəzdində uşaq futbolunun inkişafına ayırdığı vəsaitlərin istifadəsi ilə bağlı şəffaf hesabat təqdim edilmir. Futbol qərargahımız bəlkə də klublardan hesabat tələb edir, amma ictimaiyyətə detallı açıqlama vermir. Bu, AFFA-nın fəaliyyətinə olan inamı daha da azaldır.

Sadalanan problemlərin doğurduğu nəticələr

AFFA-nın qapalı idarəetmə sistemi Azərbaycan futbolunu dərin problemlərlə üz-üzə qoyur:

Peşəkar kadrların sistemdən kənarda qalması: Yenilikçi mütəxəssislərin rədd edilməsi inkişaf üçün vacib təcrübələrdən məhrum olmağımıza səbəb olur.
Azarkeş dəstəyinin azalması: İdarəetmə ilə bağlı problemlər azarkeşlərin futbola marağını itirməsinə gətirib çıxarır.

Həll yolları: Şəffaf və yenilikçi idarəetmə

AFFA-nın idarəetməsini yenidən qurmaq və futbolu "qapalı qapılar"dan azad etmək üçün aşağıdakı addımlar atılmalıdır:

İctimai nəzarət mexanizmi: AFFA-nın fəaliyyəti və qərarları ictimaiyyətin nəzarətinə açıq olmalıdır.
Şəffaf kadr siyasəti: Rəhbər vəzifələrə təyinatlar şəxsi əlaqələrə deyil, peşəkarlığa əsaslanmalıdır.
Azarkeş rəyi: Futbol cəmiyyət üçün oynanılır. Azarkeşlərin rəyini dinləmək və bu rəylərə uyğun siyasət yürütmək zəruridir.
Yenilikçi yanaşmalar: Beynəlxalq təcrübəyə malik kadrların sistemə cəlb edilməsi Azərbaycan futbolunun inkişafına mühüm töhfə verə bilər, lakin onların işinə nəzarət yerli, təcrübəli kadrlara həvalə olunmalıdır.

Son söz: İtirilmiş mövqeni geri qazanmaq

Azərbaycan futbolu bu gün oyundankənar vəziyyətdədir. AFFA-nın qapalı idarəetmə yanaşması yalnız futboldakı uğursuzluqların deyil, eyni zamanda cəmiyyətin futbola olan inamının itirilməsinin əsas səbəbidir. Bu vəziyyəti dəyişmək mümkündür, lakin bunun üçün AFFA idarəetmə sükanını açıq və yenilikçi yola yönəltməlidir. Futbol meydandan əvvəl idarəetmə masasında düzgün qərarlarla başlayır.

Azərbaycan futbolu yalnız meydanda deyil, həm də qəlblərdə qalib gəlmək üçün yenidən doğulmalı, azarkeşlərin sönən ümidlərini alovlandıracaq bir eşq və birlik hekayəsinə çevrilməlidir.

Əli Sahib