Onlayn təhsil həqiqətən nəticə verir? AÇIQLAMA

Son illərdə rəqəmsal texnologiyaların inkişafı təhsil sahəsində də ciddi dəyişikliklərə səbəb olub. Xüsusilə pandemiyadan sonra onlayn təhsil və distant öyrənmə modelləri daha geniş yayılıb. Bu dəyişikliklər repetitor xidmətlərinə də təsirsiz ötüşməyib. Hazırda minlərlə şagird və abituriyent müxtəlif fənlər üzrə hazırlıq prosesini onlayn formada davam etdirir. Bu model həm vaxt baxımından rahatlıq yaradır, həm də müəllim seçimində daha geniş imkanlar təqdim edir. Bununla belə, onlayn repetitorluğun ənənəvi dərslərlə müqayisədə nə dərəcədə effektiv olması ilə bağlı müzakirələr davam edir.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Rizvan Fikrətoğlu Demokrat.az-a açıqlamasında bildirib ki, onlayn repetitor xidmətləri müasir dövrdə bir çox insan üçün faydalı və səmərəli seçim hesab olunur.
Onun sözlərinə görə, bu modelin effektivliyi yalnız dərsin onlayn keçirilməsi ilə deyil, bir sıra əlavə amillərlə müəyyənləşir:
"Onlayn şəkildə keçirilən repetitor xidmətləri bir çox insan üçün faydalıdır. Amma nəticə bir neçə amildən asılıdır. Burada əsas üstünlük vaxt və yol qənaətidir. Şagird və ya tələbə evdən çıxmadan dərslərdə iştirak edə bilir. Bu, xüsusilə böyük şəhərlərdə yaşayan və ya hər gün uzun məsafə qət etməli olan şəxslər üçün ciddi üstünlük yaradır. Eyni zamanda yaşayış yerindən asılı olmayaraq müxtəlif müəllimlərlə işləmək imkanı əldə edilir. Bu da seçim imkanlarını genişləndirir və daha uyğun müəllim tapmağa şərait yaradır".
Ekspert qeyd edib ki, onlayn təhsilin mühüm üstünlüklərindən biri də dərslərin sonradan yenidən izlənilə bilməsidir:
"Bir çox platformalarda dərslərin yazılması və sonradan təkrar izlənməsi mümkündür. Bu isə mövzunu daha yaxşı mənimsəməyə kömək edir. Şagird başa düşmədiyi hissələri yenidən dinləyə, qeydlərini dəqiqləşdirə və mövzunu təkrarlaya bilir. Bundan başqa, dərs saatlarının daha çevik şəkildə planlaşdırılması mümkündür. Müəllim və şagird öz qrafiklərinə uyğun vaxt seçə bildiyi üçün dərs prosesini təşkil etmək daha rahat olur".
Rizvan Fikrətoğlu bildirib ki, bütün üstünlüklərlə yanaşı, onlayn repetitorluğun müəyyən çətinlikləri də mövcuddur. Onun sözlərinə görə, texniki problemlər bəzən tədris prosesinə mənfi təsir göstərə bilir.
"Mənfi tərəflər də var. İnternet bağlantısında yaranan problemlər, elektrik kəsintiləri və digər texniki nasazlıqlar dərsin keyfiyyətini aşağı sala bilər. Bundan əlavə, bəzi şagirdlər üçün üz-üzə dərs zamanı diqqəti cəmləmək daha asan olur. Sinif və ya müəllimlə birbaşa təmas müəyyən hallarda öyrənmə prosesinə müsbət təsir göstərir".
Ekspert xüsusilə aşağı yaş qruplarında olan uşaqlarla bağlı müəyyən çətinliklərin yarana biləcəyini də vurğulayıb:
"Kiçik yaşlı uşaqlarda nəzarət və motivasiya məsələləri daha çox ön plana çıxır. Onların diqqətinin uzun müddət ekranda saxlanılması çətin ola bilər. Bu səbəbdən valideyn dəstəyi və nəzarəti mühüm rol oynayır. Şagirdin öz məsuliyyət hissi və dərsə yanaşması da nəticələrə birbaşa təsir edir".
Təhsil eksperti hesab edir ki, onlayn repetitorluq bütün istiqamətlər üçün eyni dərəcədə uyğun olmasa da, bəzi sahələrdə yüksək effektivlik nümayiş etdirir.
"Bu model daha çox ali məktəbə hazırlıq, xarici dil öyrənilməsi, dövlət qulluğuna hazırlıq, proqramlaşdırma və nəzəri fənlərin tədrisi zamanı effektiv nəticə verir. Əgər şagird öz üzərində işləməyə meyllidirsə, tapşırıqları vaxtında yerinə yetirirsə və dərs prosesinə məsuliyyətlə yanaşırsa, onlayn dərslər ənənəvi repetitor xidmətləri qədər, bəzi hallarda isə onlardan daha səmərəli ola bilər".
Mütəxəssisin fikrincə, gələcəkdə rəqəmsal texnologiyaların inkişafı ilə onlayn repetitor xidmətlərinin daha da geniş yayılması gözlənilir. Bu isə təhsil sahəsində yeni imkanlar yaratmaqla yanaşı, öyrənmə prosesinin daha çevik və əlçatan olmasına şərait formalaşdıracaq.
Əfsanə Kamal
Demokrat.az