OPEC+ neft istehsalını artırdı Qiymət ucuzlaşacaq?

Səudiyyə Ərəbistanının təzyiqi ilə neft hasilatını sürətlə artırmağa başlayan OPEC+ blokunun gözlənilməz strategiya dəyişikliyi təkcə kvotaları daimi olaraq aşan tərəfdaşları cəzalandırmaq məqsədi daşımır. Həm də ABŞ şirkətlərindən bazar payını geri almaq məqsədi güdür.

BAKU.WS xəbər verir ki, bu barədə "Reuters" agentliyi məlumat yayıb.

Məlumata görə, Ər-Riyad sonuncu dəfə ABŞ-də şist neft hasilatına qarşı mübarizə aparmağa on il əvvəl cəhd etmişdi və o zaman məğlubiyyətlə barışmalı olmuşdu. ABŞ istehsalçıları qazma texnologiyalarında irəliləyiş əldə edərək xərcləri ciddi şəkildə azaltmış və rəqabətə davam gətirmişdilər.

Lakin indi ABŞ şirkətləri bir sıra səbəblərə görə daha həssas vəziyyətdədir. Üstəlik, Səudiyyə Ərəbistanında neft hasilatının maya dəyəri hələ də xeyli aşağıdır.

Agentliyin danışdığı on mənbədən dördü təsdiqləyib ki, əsas hədəf bazar payını qaytarmaqdır. Baxmayaraq ki, hələlik heç biri bunu qiymət müharibəsi adlandırmır. Digər bir mənbə isə bildirib ki, əsas məqsəd digər ölkələrin planlarına qeyri-müəyyənlik gətirməkdir. OPEC+ üçün arzuolunan qiymət 55–60 dollar/barel səviyyəsindədir ki, bu da ABŞ üçün kifayət qədər ucuz sayılır.

Son on ildə ABŞ şirkətləri hasilatı 60 faizdən çox artırıb, OPEC ölkələri isə əksinə, bir qədər azaldıb. Amma indi ABŞ-də ən keyfiyyətli sahələr tükənmək üzrədir, bu da xərcləri artırır və onlara yenidən təzyiq göstərmək üçün fürsət yaradır.

ABŞ şirkətləri arasında keçirilmiş sorğu göstərib ki, onların rentabelli işləyə bilməsi üçün neftin qiyməti ən azı 65 dollar olmalıdır. Hazırkı qiymətlər isə onlara artıq problem yaratmağa başlayıb. ConocoPhillips şirkətinin qiymətləndirməsinə əsasən, qiymət 50 dollara düşərsə, hətta iri şirkətlər belə hasilatı azaltmalı olacaqlar.

Əlavə amil kimi qeyd edilir ki, Səudiyyə Ərəbistanının bu qərarına ABŞ prezidenti Donald Trampın neft qiymətlərinin aşağı salınmasına dair çağırışları da təsir edib. ABŞ lideri daha əvvəl Ər-Riyada hasilatı artırmağı, eləcə də ABŞ şirkətlərindən eyni addımı atmağı tələb etmişdi. Tramp daxili istehsalçıların ucuz qiymətlərlə hasilatı necə artıra biləcəyi məsələsini izah etməsə də, adətən öz ideyalarının faydasından danışır.

Beləliklə, indiki hasilat artımı Ağ Evin rəhbərinin qəzəbinə səbəb olmayacaq. Əksinə, ABŞ neft sənayesində böhran dərinləşəndə və Tramp mövqeyini dəyişəndə, artıq bazar payı itirilmiş olacaq.

Bundan əvvəl "Goldman Sachs" investisiya bankının analitikləri Trampın neft qiymətləri ilə bağlı sosial şəbəkələrdəki paylaşımlarını təhlil edərək nəticəyə gəliblər ki, o, ən çox "WTI" markalı neftin qiymətinin 40–50 dollar/barel aralığında olmasını bəyənir.