Paşinyan iki referendum arasında qalıb

Cənubi Qafqazda cərəyan edən geosiyasi proseslərin gələcəyi Ermənistanda gözlənilən konstitusiya referendumundan asılı ola bilər. 

Həm Nikol Paşinyan hakimiyyətinin, həm də müxalifətin verdiyi bəyanatlar 2026-cı ilin sonuna qədər Ermənistanda yeni konstitusiyanın qəbuluna hazırlıq getdiyini göstərir. Ermənistanın Baş naziri isə konstitusiya mətninin dekabr ayında dərc olunacağını bildirib. 

Lakin iyun ayında keçirilmiş parlament seçkilərində hakim “Vətəndaş Müqaviləsi” Partiyası qalib gəlsə də, konstitusion çoxluğu qazana bilməməsi ümumxalq səsverməsinin keçirilməsinə ciddi maneə yaradıb. Ona görə də Nikol Paşinyan konstitusiyanın dəyişidirilməsində müxalifətin ciddi müqaviməti ilə üzləşib. 

Revanşist düşərgə Ermənistan hakimiyyətini Azərbaycanın siyasi sifarişini yerinə yetirməkdə ittiham edir. Parlamentdəki müxalif “Ermənistan” fraksiyasının rəhbəri Anna Qriqoryan bəyan edib ki, Ermənistanın yeni konstitusiyanın qəbul edilməsi təşəbbüsü Azərbaycanın tələblərinin birbaşa nəticəsidir. 

Anna Qriqoryan bunu hakim “Vətəndaş Müqaviləsi” fraksiyasını Bakının şərtlərini yerinə yetirməkdən ittiham edib. Müxalifətçi deputatın sözlərinə görə, konstitusiya islahatlarını yalnız Ermənistanın daxili gündəliyi kimi təqdim etmək cəhdləri həqiqətə uyğun deyil. 

Qriqoryan iddia edib ki, hakimiyyət tərəfindən başlanan konstitusiya dəyişikliklər məsələsini Ermənistan-Azərbaycan danışıqlar prosesindən və Bakının tələblərindən ayırmaq olmaz. Onun sözlərinə görə, hazırkı hökumət daxili konstitusiya islahatı adı altında Azərbaycanın tələblərini effektiv şəkildə həyata keçirir. 

Qeyd edək ki, rəsmi Bakı Ermənistan konstitusiyasında Azərbaycana ərazi iddialarını nəzərdə tutan Müstəqillik Bəyannaməsinə istinad hissəsinin, yəni preambulanın çıxarılmasını tələb edir. Əks təqdirdə, bu, Azərbaycanın ərazi bütövlütünün və suverenliyinin pozulması deməkdir. 

Eləcə də keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Ermənistana birləşdirilməsinə dair qanunsuz qərara istinadın konstitusiyada saxlanılması hər iki ölkə arasında 2025-ci ilin avqust ayının 8-də paraflanmış sülh sazişinə ziddir. 

Belə olan halda, Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh müqaviləsi imzalana bilməz. Lakin Ermənistan rəhbərliyi hələ münasib vaxt gözləyən tərəf kimi davranır və referendum məsələsində gözləmə mövqeyi tutur. Amma rəsmi Bakı Ermənistan konstitusiyaya dəyişikliklə bağlı səbrsizlik nümayiş etdirmək fikrində deyil. 

Ermənistanda seçkilər başa çatıb və Nikol Paşinyanın komandası qalib gəlib. Ona görə də yeni konstitusiyanın qəbulu zamanı Azərbaycanın şərtləri nəzərə alınmasa sülh prosesi pozula bilər. Bu da öz növbəsində, Paşinyanın hakimiyyətdən devrilməsində və bölgədə qeyri-sabitliyin yaranmasında maraqlı olan Rusiyanın əlini gücləndirən amildir. 

Moskvanın son vaxtlar Ermənistandan ya Avropa İttifaqı, ya da Avrasiya İqtisadi İttifaqına üzvlüklə bağlı referendum keçirmək tələbi Kremlin Paşinyana təzyiqlərini artırıb. 

Yəni Paşinyan ya Azərbaycanın konstitusiyaya dəyişikliklə bağlı şərtlərini yerinə yetirib regional sabitliyə və sülh müqaviləsinə nail olmalı, ya da Moskvanın referendum tələbini qəbul edib Rusiyanın siyasi “orbit”inə qayıtmalıdır. 

Bu isə sülh prosesinin pozulmasına və revanşist müxalifətin siyasi mövqeyinin güclənməsinə gətirib çıxara bilər. Ermənistanın Avrasiya İqtisadi İttifaqında qalmağa üstünlük verməsi TRIPP layihəsinin və sülh sazişinin Rusiya tərəfindən bloklanması deməkdir. 

Müşfiq Abdulla 
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Paşinyan referendum

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin