Paşinyan yeni din xadimi axtarışında Onun məqsədi başqadır...

Paşinyan deyib ki, erməni kilsəsinə yeni katolikos seçilməlidir. Onun sözlərinə görə, mövcud qüvvələr kilsəni "işğal" edib.

Maraqlıdır, Paşinyan niyə yeni katolikos seçilməsinə səy göstərir? Kilsənin üzərində Rusiyanın təsiri varmı, yoxsa başqa amillər rol oynayır?

Mövzu ilə bağlı Sfera.az-a açıqlama verən politoloq Züriyə Qarayeva bildirib ki, Nikol Paşinyanın erməni kilsəsində yeni katolikos seçilməsinə dair çağırışı sıradan bir bəyanat deyil.

Onun sözlərinə görə, bu çıxış həm Ermənistanın daxili siyasi həyatında, həm də regiondakı geosiyasi münasibətlər sistemində mühüm mesaj daşıyır

“Paşinyan bir müddətdir ki, erməni kilsəsini “işğal olunmuş” qurum kimi təqdim edir və onun siyasi rəqibləri – xüsusilə Köçəryan-Sarkisyan dönəminin qalıqları ilə sıx əlaqədə olduğunu iddia edir. Bu yanaşma, Paşinyanın kilsəyə qarşı apardığı ideoloji və siyasi mübarizənin açıq mərhələyə keçdiyini göstərir.

Erməni Apostol Kilsəsi yalnız dini bir qurum deyil – o, tarixi baxımdan milli kimliyin daşıyıcısı və siyasi təsir aləti olub. Müstəqillikdən sonrakı illərdə, xüsusən də Robert Köçəryan və Serj Sarkisyan hakimiyyətləri dövründə kilsə elitanın bir hissəsi kimi fəaliyyət göstərib. Paşinyanın siyasi kursu isə bu köhnə elita ilə sistemli ziddiyyət üzərində qurulub. Bu səbəbdən də mövcud katolikos II Qareginin və onun rəhbərlik etdiyi strukturların Paşinyanın “yeni Ermənistan” vizyonuna uyğun gəlmədiyi düşünülür”.

Z.Qarayeva nəzərə çatdırıb ki, burada mühüm amillərdən biri də erməni kilsəsinin Rusiya ilə olan tarixi və institusional bağlarıdır:

“Rusiya Pravoslav Kilsəsi ilə sıx münasibətlər, Kremlə yaxın mövqelər və siyasi paralellər mövcuddur. Ermənistanın özündə də kilsə uzun illərdir ki, Rusiya yönümlü siyasi dairələrlə paralel hərəkət edib. Bu gün Paşinyan administrasiyası Ermənistandakı Rusiya təsir dairələrini zəiflətməyə çalışdığı üçün, kilsənin mövcud strukturu ilə toqquşması həm ideoloji, həm də geosiyasi xarakter daşıyır. Kilsə məsələsində Paşinyanın durumu həm də daxili legitimlik uğrunda aparılan mübarizənin bir hissəsidir. Yeni siyasi elita yalnız parlamentdə və hökumətdə deyil, cəmiyyətin ideoloji dayaqlarında da təsir imkanlarını genişləndirmək istəyir. Kilsə bu baxımdan həm simvolik, həm də praktik əhəmiyyət daşıyır. Paşinyanın çağırışı da bu kontekstdə kilsə daxilindəki təsir qruplarının yenidən qurulması və daha çox dövlətə loyal ruhani təbəqənin formalaşdırılması cəhdi kimi qiymətləndirilə bilər”.

Politoloq qeyd edib ki, qlobal kontekstdə isə bu mübarizə postsovet məkanında getdikcə açıq xarakter alan “ideoloji kontur müharibəsi”nin tərkib hissəsidir:

“Ukraynada pravoslav kilsəsinin parçalanması, Gürcüstanda pravoslav ruhanilərlə hökumət arasında ziddiyyətlər və indi də Ermənistanda katolikos ətrafında yaşananlar bu tendensiyanın regional təzahürləridir. Kremlin yumşaq güc vasitələri kimi istifadə etdiyi dini institutların zəiflədilməsi, Qərbə inteqrasiya proseslərinin önünü açmaq üçün vacib addım kimi təqdim olunur.

Nəticə etibarilə, Paşinyanın katolikosla bağlı çağırışı sırf dini deyil, çoxölçülü siyasi və geosiyasi məqsədlər güdən bir addımdır. Bu gediş Ermənistan cəmiyyətində kilsənin daxilində parçalanmaya, dini-siyasi qütbləşməyə və Ermənistan–Rusiya münasibətlərində yeni gərginlik mərhələsinə səbəb ola bilər. Eyni zamanda, bu proses Paşinyanın ölkədə nəzarəti dərinləşdirmək və onun siyasi rəqiblərinin ənənəvi dayaqlarını zəiflətmək planının bir hissəsi kimi də dəyərləndirilə bilər”.

Firuzə Əliyeva 
Sfera.az