Planetin gizli nəbzi: Eyni fəlakət hər 27 milyon ildən bir baş verir

Günəş sisteminin Süd Yolu qalaktikasındakı hərəkəti ilə Yer kürəsində baş verən böyük geoloji hadisələr arasında əlaqə ola biləcəyi irəli sürülür. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, alimlərin fikrincə, bu proses kütləvi məhvolmalar, güclü vulkan püskürmələri və digər qlobal hadisələrin müəyyən dövriliklə baş verməsinə təsir göstərə bilər. Bununla belə, bu hipoteza hələ də elmi müzakirə mövzusudur.

Məlumata görə, Günəş sistemi Süd Yolunun qalaktik müstəvisindən təxminən hər 30 milyon ildən bir keçir. Bəzi nəzəriyyələrə əsasən, bu keçid zamanı qalaktikanın cazibə qüvvəsi "Oort" buludundakı kometlərin trayektoriyasını dəyişə və onların Günəş sisteminin daxili hissələrinə yönəlməsinə səbəb ola bilər.

Bəzi alimlər həmçinin qalaktik müstəvidə cəmləşmiş qaranlıq maddənin Yerin daxilində müəyyən təsirlər yarada biləcəyini ehtimal etsələr də, bu fikir hələlik eksperimental olaraq təsdiqlənməyib və geniş qəbul olunmuş elmi nəticə hesab edilmir.

"Eevolving Earth" jurnalında dərc olunan araşdırmada Nyu-York Universitetinin geoloqu Maykl Rampinonun rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu son 260 milyon il ərzində baş vermiş 89 böyük geoloji hadisəni yenidən təhlil edib.

Araşdırmanın nəticələrinə görə, dəniz canlılarının kütləvi məhvolmaları, iri vulkan püskürmələri, okeanlarda baş verən kəskin dəyişikliklər və bəzi digər geoloji hadisələr təxminən hər 27 milyon ildən bir təkrarlanan dövrilik göstərə bilər.

Tədqiqat müəllifləri hesab edirlər ki, bu ritm Yer mantiyasında baş verən uzunmüddətli dövri proseslərlə əlaqəli ola bilər. Onların fikrincə, mantodakı yavaş hərəkətlər böyük vulkanik aktivliyi gücləndirə və bunun nəticəsində minlərlə kvadratkilometr ərazini əhatə edən lava axınları formalaşa bilər.

Araşdırmada həmçinin əsas 27 milyon illik dövrə əlavə olaraq təxminən 8,9 milyon və 270 milyon illik daha böyük geoloji dövrlərin də mövcud ola biləcəyi ehtimalı irəli sürülür.

Bununla belə, mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bu model geologiyada qəbul edilmiş əsas nəzəriyyələrdən biri deyil. Mövcud sübutlar hələ məhduddur və 27 milyon illik dövriliyin səbəbləri ilə bağlı əlavə araşdırmalara ehtiyac var.

Aydın