Politoloq: ABŞ və İsrailin mövqelərində haçalanma var

Tramp administrasiyası Qəzzaya nəzarəti öz əlinə keçirmək istəyir

Fələstinin HƏMAS hərəkatı münaqişə başa çatdıqdan sonra Qəzza zolağı üzərindəki idarəçiliyi təhvil verməyə hazır olduğunu bəyan edib. Bu barədə məlumat HƏMAS-ın silahlı qanadı tərəfindən Qətərin xarici işlər naziri Məhəmməd bin Əbdül Rəhman vasitəsilə ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiven Uitkoffa çatdırılıb.

Bildirilib ki, HƏMAS eyni zamanda İsraillə uzunmüddətli atəşkəsə və müharibənin sonlanmasını nəzərdə tutan razılaşma çərçivəsində bütün əsirlərin azad olunmasına da razılıq verib.

Politoloq Zeynal Əmrəliyev "Sherg.az"a deyib ki, İsrailin 2024-cü ildə ardıcıl həyata keçirdiyi əməliyyatlar, HƏMAS liderləri İsmayıl Haniyə və Yəhya Sinvarın öldürülməsi təşkilatı olduqca zəiflədib. Ekspert hesab edir ki, hazırda HƏNAS-ın əsas hədəfi silah yerə qoymaq, əvəzində legitim siyasi təşkilata çevrilərək Fələstin Muxtariyyətinin idarə edilməsində iştirak etməkdir: 

"Bu, ABŞ, İsrail, Misir, İordaniya, Qətər və Türkiyə kimi Fələstin məsələsində maraqlı ölkələrin ortaq razılaşması ilə həll ediləcək məsələdir. Ancaq əsas sual Qəzzanın idarəsinin HƏMAS-dan sonra kimdə olacağı ilə bağlıdır. HƏMAS idarəetmənin Ramallahda yerləşən və Mahmud Abbasın rəhbərlik etdiyi Fələstin Muxtariyyətinə verilməsini dəstəkləyir. Ərəb ölkələri də məhz bu variantdan yanadır. Ancaq İsrail tərəfi və Tramp administrasiyası bu varianta çox da isti baxmır. Onların əsaslandırmasına görə, Ramallahdakı hökumət Qəzzaya nəzarət edəcək gücdə deyil. Belə olan halda Qəzzaya Misirin idarəçiliyinin bərpa edilməsi variantı da aktualdır. Vaşinqton bunu bir yolla qəbul edir ki, Qəzzadakı 2 milyona yaxın fələstinli Misirə köçürülsün və onlara vətəndaşlıq verilsin. Ancaq Qahirə ABŞ tərəfindən Qəzzanın bərpası üçün yardım ayrılması və evini itirən insanlara yeni mənzillər tikilməsini təklif edir. Bu variantın da qəbul ediləcəyi ehtimalı zəifdir".

Z.Əmrəliyev qeyd edib ki, Qəzzaya nəzarət məsələsində ABŞ və İsrailin mövqelərində də haçalanma var:

 "Tramp administrasiyası BMT mandatı altında Qəzzanın onun nəzarətinə verilməsi, insanların köçürülməsi və burada yeni yaşayış məskənlərinin salınmasını istəyir. Benyamin Netanyahu hökuməti isə Qəzzanın birbaşa İsrail idarəçiliyinə verilməsini tələb edir. İsrail hökuməti bildirir ki, daimi sülhün əldə edilməsi üçün ən doğru variant budur. Ancaq bu, beynalxalq birliyin ciddi etirazını doğura bilər. HƏMAS-ın çəkilməsi bir problemin bitməsi, daha bir problemin meydana gəlməsi deməkdir. Bununla belə, Qəzzada idarəetmədən daha ciddi sayılacaq problemlər atəşkəsin əldə edilməsi, humanitar böhranın aradan qaldırılması və əsirlərin azad edilməsidir. Bunlar öz həllini tapmadan Qəzzada insanlıq dramı yaşanmaqda davam edəcək".