Prezident İlham Əliyevin qlobal diplomatiya sahəsindəki uğurlarından biri

Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya ölkələri arasında əməkdaşlıığın son illərdə sürətlə genişlənərək sistemli və çoxşaxəli xarakter alması, münasibətlərin artıq klassik diplomatiya sərhədlərini aşaraq strateji inteqrasiya mərhələsinə daxil olması, ölkəmizin sadəcə logistik-tranzit keçid məntəqəsi kimi deyil, məhz birləşdirici strateji mərkəz rolunda önə çıxması təkcə Mərkəzi Asiyanın yox, həmçinin Cənubi Qafqazın da geosiyasi reallıqlarına köklü təsir göstərir. Rəsmi Bakı ilə Mərkəzi Asiya (Türküstan) ölkələri arasında "C5+1" (və ya "6-lıq") formatında yeni münasibətlər sisteminin qurulmasından sonra Ermənistan və Gürcüstan arasında həm Azərbaycanla, həm də Mərkəzi Asiya ölkələri ilə daha dərin münasibətlərin qurulması istiqamətində sözün əsl mənasında böyük bir yarış başlayıb.
Bu kontekstdə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın Qazaxıstana səfər etməsi və bu ölkə ilə strateji tərəfdaşlıq münasibətlər qurmaq təşəbbüsü ilə çıxış etməsi qonşu Gürcüstanın rəsmi dairələri və ekspert camiəsi tərəfindən də xüsusi diqqətlə izlənilir. Azərbaycanın təşəbbüskarlığı və moderatorluğu ilə Cənubi Qafqaz regionunun infrastruktur və geoiqtisadi baxımdan yeni formalaşma mərhələsinə daxil olması istər-istəməz Gürcüstan rəhbərliyini də yeni rakursdan düşünməyə və hərəkətə keçməyə sövq edir. Onlar Azərbaycanla Mərkəzi Asiyanın sıx inteqrasiyasının Gürcüstan üçün də ciddi mesaj xarakteri daşıdığını başa düşürlər.
Gürcüstan hökuməti "Mərkəzi Asiya+Azərbaycan" (C5+1) formatı çərçivəsində region ölkələrinin Avropa ilə əlaqələri tranzit-nəqliyyat xətləri üzərindən əlaqələndirilməsi məsələsində Ermənistanla rəqabəti uduzmamaq üçün tranzit strategiyasını gücləndirmək, xarici iqtisadi əlaqələri şaxələndirmək, qlobal bazarlara çıxışı sadələşdirmək, tranzit axınlarının Xəzər regionu və Qafqaz üzərindən daha səmərəli şəkildə əlaqələndirilməsini təmin etmək, Avrasiyada tranzit qovşağı kimi rolunu gücləndirmək və ümumiyyətlə, enerji və nəqliyyat danışıqlarında fəal iştirak etmək mövqeyini seçib. Eyni zamanda, rəsmi Tiflis Azərbaycan ilə Ermənistan arasında nəqliyyat və logistika dəhlizi olan "TRIPP yolu" (Zəngəzur dəhlizi), yeni Transqafqaz marşrutu üzrə məsləhətləşmələr aparmaq üçün ABŞ Dövlət Departamentinin nümayəndələrinin regiona səfərini də diqqətlə izləyir. Bir sözlə, Gürcüstan Azərbaycanın həlledici rol oynadığı yeni geosiyasi, geoiqtisadi proses çərçivəsində Mərkəzi Asiya ölkələrinin iqtisadi təşəbbüslərində öz iştirakını genişləndirmək üçün tam gücü ilə hərəkətə keçib. Bu baxımdan Nikol Paşinyanın ardınca, Gürcüstanın baş nazirinin də tezliklə Mərkəzi Asiya ölkələrinə səfər etməsi gözləniləndir.
Azərbaycan isə "C5+1" formatı əsasında Mərkəzi Asiya əməkdaşlıq memarlığının formalaşdırılmasında bərabər söz hüququna sahib olmaqla və qərar qəbuletmə proseslərinin təbii tərəfdaşına çevrilməklə bundan sonra həm Cənubi Qafqazdakı liderlik mövqeyini daha da gücləndirəcək, həm də bu yeni status bizim ölkəmizə Türk dünyasında nəqliyyat, iqtisadi və mədəni sahələrdə əsas inteqrasiyaedici aktor kimi çıxış etmək imkanı verəcək. Prezident İlham Əliyevin iştirakilə Daşkənddə keçirilən toplantıda Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət Görüşünə tamhüquqlu üzv qəbul edilməsi, həmçinin ölkəmizin regional inteqrasiya proseslərində təsir imkanlarını artırmaqla yanaşı, beynəlxalq arenadakı mövqeyini də möhkəmləndirir. Azərbaycan iki mühüm region arasında əlaqələrin əsas mərkəzinə çevrilməklə beynəlxalq proseslərin fəal subyektlərindən biri olur. Beləliklə, nəticə etibarilə, Azərbaycan həm Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz arasında real əməkdaşlığı formalaşdıran əsas strateji mərkəz rolunda çıxış etməklə, həm də Türk dünyasının birləşdirici gücünə çevrilməklə böyük tarixi missiya daşımağa başlayır. Bu, Prezident İlham Əliyevin qlobal diplomatiya sahəsindəki ən önəmli uğurlarından biridir.
Əlisahib Hüseynov, Azərbaycan Həmrəylik Komitəsinin sədri