Qarabağda son nöqtə: antiterror tədbirləri və tarixi Qələbə

Azərbaycan Respublikasının tarixi torpaqlarının 30 ilə yaxın müddətdə işğal altında qalması və bu işğal nəticəsində yaranan problemlər 2020-ci ildə 44 günlük Vətən Müharibəsi ilə böyük ölçüdə həll olundu. Lakin müharibədən sonra imzalanan 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata baxmayaraq, Qarabağ bölgəsində bir sıra separatçı və qeyri-qanuni silahlı qruplar fəaliyyətini davam etdirirdi. Bu hal Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə birbaşa təhdid idi.

2023-cü ilin sentyabrında baş verən ardıcıl təxribatlar isə Azərbaycan dövlətini lokal xarakterli antiterror tədbirlərinə başlamağa məcbur etdi. 19–20 sentyabr tarixlərində həyata keçirilən bu əməliyyat, dövlətin suverenliyinin tam bərpası və hüququn bərqərar olunması baxımından həlledici bir mərhələ oldu.

2020-ci ildən sonra Rusiya sülhməramlılarının müvəqqəti yerləşdiyi Qarabağ bölgəsində erməni silahlı birləşmələrinin fəaliyyəti davam edirdi. Bu müddət ərzində Azərbaycan hərbçiləri və mülki şəxslər müxtəlif təxribatların, mina partlayışlarının və hücumların qurbanı oldular. Ən ciddi hadisələrdən biri 2023-cü ilin 19 sentyabrında baş verdi: erməni terrorçuları tərəfindən basdırılmış minanın partlaması nəticəsində bir neçə polis əməkdaşı və mülki şəxs həlak oldu. Bu hadisə artıq bölgədə təhlükənin real olduğunu bir daha sübut etdi və antiterror tədbirlərinin başlanmasını zəruri etdi.

19 sentyabr 2023-cü il tarixində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi lokal xarakterli antiterror tədbirlərinə start verdiyini elan etdi. Əməliyyatın məqsədi yalnız hərbi hədəflərə zərbələr endirmək və mülki əhalini qorumaq idi. Azərbaycan Ordusu yüksək dəqiqlikli silahlardan istifadə edərək, yalnız qanunsuz silahlı birləşmələrin döyüş mövqelərinə, silah anbarlarına və hərbi obyektlərinə zərbələr endirdi. Əməliyyat zamanı mülki əhalinin zərər görməməsi üçün bütün beynəlxalq humanitar hüquq normalarına riayət olundu.

Əməliyyat cəmi bir gün çəkdi və 20 sentyabr saat 13:00-da atəşkəs razılaşması əldə olundu. Separatçı silahlı dəstələr silahı yerə qoydu və Azərbaycan Ordusuna təslim oldu. Bu, Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində tam suverenlik əldə etməsinə imkan verdi. Əməliyyatın nəticəsində Azərbaycanın konstitusiya quruluşu Qarabağ bölgəsində bərpa edildi.

Qondarma “Dağlıq Qarabağ rejimi” fəaliyyətini dayandırdı və separatçılıq aradan qaldırıldı. Azərbaycan dövləti bölgədə mülki əhaliyə humanitar yardım göstərməyə başladı. Tibbi yardım, ərzaq yardımı və digər sosial xidmətlər təşkil olundu. Mülki erməni əhalisinə qarşı heç bir zorakılıq göstərilmədi, əksinə, onların hüquqlarının qorunması üçün reinteqrasiya proqramları hazırlandı.

19–20 sentyabr 2023-cü il tarixində həyata keçirilmiş lokal antiterror tədbirləri Azərbaycanın müasir tarixində dönüş nöqtəsi oldu. Bu əməliyyat yalnız hərbi uğur deyil, həm də siyasi və hüquqi baxımdan əhəmiyyətli hadisədir. Azərbaycan dövləti öz ərazisində separatçılığa son qoydu, suverenliyini tam bərpa etdi və bölgədə sülh və sabitliyi təmin etmək üçün mühüm addım atdı. Antiterror tədbirləri bir daha göstərdi ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü heç bir halda müzakirə mövzusu deyil və dövlət bu prinsipi qorumaq üçün qətiyyətli addımlar atmağa qadirdir.

Nazim BÜNYTAOV

YAP Ağcabədi rayon təşkilatının sədr müavini