Qəzzada sülh İsraildən güzəşt ya taktika?!

İsrail və Həmas arasında sülh əldə edildi və hər iki tərəf arasında 2 il davam edən müharibə başa çatdı.

Maraqlısı budur ki, İsrail rəsmiləri bir müddət öncə Həması tamamilə aradan götürməyi qarşıya məqsəd qoyduqlarını açıqlamışdı. Üstəlik, həmin bölgəni təmamilə ələ keçirmək üçün hərbi əməliyyatlara hazırlaşmış və prosesə başlamışdılar.

Lakin, təşkilat hələ də anklavda mövcudluğunu qoruyarkən Tel Əviv sülhə gəldi.

Bu isə bir məsələni düşünməyə vadar edir İsrail sülhə razı olmaqla güzəştə gedib yoxsa taktiki addım atıb?!

İsrail Qəzzada Həması zəiflətməklə cənub sərhədlərində güc və nəzarət sistemini daha gücləndirmək, ərazinin faktiki idarəsini ələ almaq, Misirlə quru sərhəd keçid məntəqəsi olan rəfahı tutmaqla bura Həmasa yardım və anti İsrail meyilli hər hansı hərbi dəstək qüvvələrinin keçidinin qarşısını almaq istəyirdi.

İsrail tərəfi düşünür ki, Həm də Həmas İran meyilli təşkilat olduğu üçün Tehran və Tel Əviv arasında münaqişə vəziyyətində qarşı birbaşa hərbi əməliyyatlara başlaya bilər və onun aradan götürülməsi əsas hədəfdir.

Müharibə 2 il davam etdiyi dövrdə Həmas, Livanda Hizbullah, Yəməndə Husilər İsrail tərəfindən xeyli zəiflədildi və regionda sərhədləri boyunca rəqiblərini və əks qüvvələri geri çəkilməyə məcbur etdi.

ABŞ nin dəstəyini alaraq Yaxın Şərqdə hərbi mövqelərini gücləndirən bu ölkə üçün həm də vacib olan daxili sabitlikdir.

Son vaxtlar İsraildə etiraz aksiyaları keçirilərək Netanyahu hakimiyyətinə qarşı ultimatumlar səsləndirilir və girovların geri qaytarılması, müharibənin son verilməsi üçün tələblər irəli sürülürdü.

Tel Əvivə qarşı beynəlxalq təşkilatlar və ölkələr içində mənfi münasibət, anti İsrail əhval-ruhiyyəsi güclənirdi.

Bu hadisələr fonunda sanksiyalara məruz qalmamaq və siyasi blokadaya alınmamaq üçün İsrail sülhə gəldi və Qəzzadan geri çəkilməyə məcbur oldu.

Girovlarını geri aldı, ölkədə hərbi vəziyyət sabitləşməyə doğru getdi.

Beləcə, həm daxildə narazı qüvvələrin əsas tələbini yeri yetirəcək, həm hərbçilərinin hərbi əməliyyatlar zamanı ölməsinə, ağır döyüşlərə cəlbinə görə qınaq mənbəyinə çevrilən Netanyahu hakimiyyətinin impiçmentinin qarşısı alınacaq və etirazlar yatırılacaqdı.

İsrail həm də Qəzzada müharibəni uzatmaqla daxili güc və hərbi qüvvəsini zəiflədə, xarici müdaxiləyə qarşı davamsız ola, İranla hər hansı mümkün müharibə ehtimalı halında asanlıqla məğlub ola bilərdi deyə bu məsələdə güzəştə getdi. Tel Əviv 2 il ərzində qonşuluğunda olan anti İsrail ölkələri - Livan, Yəmən, Qəzza, İrana qarşı bir sıra əməliyyatlar keçirmiş və qarşı tərəfin hərbi dayanıqlığ göstəricisini aşağı salmışdır.

Qəzza ilə sülh dövründə o itirilmiş gücünü yenidən bərpa etmək istəyir.

ABŞ nin isə başı Ukrayna Rusiya müharibəsinə başı qarışdığından İsrailə güclü hərbi dəstək verə bilməz.

Bir neçə rəqib ölkənin koalisiya halında ona qarşı müharibə elan etməsi halında Tel Əvivi çətin vəziyyətə sala bilər və bu an köməyə ehtiyac olacaq deyə İsrail sülh məsələsində güzəştə getdi.

ABŞ Ukrayna Rusiya arasında atəşkəs elan olunar və sülh olarsa Tel Əviv məsələsinə fokuslanacaq. Çünki, İranın Yaxın Şərqdə nüfuzunun qalması hansı ki, Rusiyanın cənubi Asiya regionunda əsas siyasi və iqtisadi tərəfdaşı olaraq qalır bu Vaşinqton üçün həm Kiyev həm yaxın Şərq məsələsində əsas nüfuz toqquşması hesab olunur.

İranın siyasi və ideoloji təsirinin azaldılması ilə Moskvanın da orada nüfuzu sarsılacaq və Vaşinqton Tel Əviv koalisiyası üçün rəqib qalmayacaq

Müəllif siyasi şərhçi İsa İsmayılzadə