“Qız nədir, idman nədir?”: Qadın boksçular cəmiyyətin baxışını dəyişir REPORTAJ

Bakı, 3 noyabr, Aynur Əlixanlı, AZƏRTAC

Azərbaycan boksu uzun illərdir beynəlxalq arenalarda öz uğurları ilə tanınır. Olimpiya və Avropa çempionatlarında kişilər arasında qazanılan medallar boksu ölkəmizdə ən populyar idman növlərindən birinə çevirib. Son illərdə isə diqqət tədricən qadın boksuna yönəlir. Yəni, hələ tam oturuşmamış, amma böyük potensiala malik bir istiqamətə…

Qadın boksundakı bu yüksəlişi daha yaxından izləmək üçün AZƏRTAC məşq zallarına üz tutub və idmançılarla söhbətləşib.

Azərbaycanda bir vaxtlar qadınların bu idman növünə marağı az olsa da, sevindiricidir ki, indi vəziyyət dəyişməyə doğru gedir. Son illərdə boksla məşğul olan qızların sayı xeyli artsa da, bir çoxları hələ də rinqə çıxmağa tərəddüd edir, bəziləri isə cəmiyyətin baxışından çəkinir.

Əməkdar məşqçi Habil Hümbətov döyüş idman növləri ilə məşğul olmaq istəyən qızların sayının daha az olmasının səbəbini mentalitetlə əlaqələndirib: “Cəmiyyətdə qadınların bu cür idman növlərində arxa planda qalması hallarını müşahidə edirik. Qadınların idmanla məşğul olmasına fərqli münasibət var. Bu səbəbdən də idmana maraq göstərən qızlarımızın sayı oğlanlardan daha azdır. Amma son illər qazanılan nəticələrə baxsaq, inkişafın getdiyini söyləyə bilərik. Yeniyetmələrdə daha yaxşı nəticələr əldə etməyə başlamışıq. Əminliklə deyə bilərəm ki, bu uşaqlar gələcəkdə ölkəmizi Olimpiadada layiqincə təmsil edəcəklər”.

Beynəlxalq dərəcəli idman ustası Azərbaycanda qadın boksunun qonşu ölkələr olan Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkiyə və Rusiyadan inkişaf baxımından heç də geri qalmadığını söyləyib: “Sözsüz ki, adlarını sadaladığım ölkələrdə qadın boksuna maraq daha yüksək səviyyədədir. Biz də buna nail olmaq istəyirik. Amma ən son keçirilən Avropa çempionatı və bir sıra beynəlxalq yarışlarda qızlarımızın yaxşı nəticələrinin şahidi olduq. Sevindirici haldır ki, onlar Vətənə əliboş qayıtmadılar”.

H. Hümbətovun da vurğuladığı kimi, cəmiyyətdə qadın boksuna münasibət öncəki illərlə müqayisədə daha müsbət hal alıb. Əgər əvvəllər bu idman növü “kişilərə xas” sayılırdısa, indi gənc qadınlar rinqdə öz güclərini sərgiləməkdən çəkinmirlər. Onlardan biri də Azərbaycanın boks tarixində 4 döyüş keçirərək medal qazana bilən yeganə idmançılardan olan Nəsrin Abdullazadədir.

40 kiloqram çəkidə çıxış edən 14 yaşlı boksçu buna Monteneqrodakı Avropa çempionatında Macarıstan, Türkiyə, İrlandiya və İngiltərə idmançılarına qalib gələrək nail olub. Qitə çempionatını gümüş medalla tamamlayan gənc boksçu deyir ki, əvvəlcə bu idman növünü maraq üçün sınasa da, zaman keçdikcə həyatının önəmli parçasına çevrilib: “İdmana özünümüdafiə üçün başlamışdım. İlk olaraq, gimnastika ilə məşğul olmağıma baxmayaraq, sonradan fikrimi boksa yönəltmək qərarına gəldim. Ailəm bu qərarı verməyimdə böyük rol oynadı. Özümü bu idman növündə çox xoşbəxt hiss edirəm. İnkişafımı görəndə daha da motivasiyalı oluram”.

O, boksu digər idman növlərindən fərqləndirib: “Boks daha çox intizam tələb edən idman növüdür. Fikrimcə, boksla məşğul olan insanlarda fərqli xarakter formalaşır. Sanki daha mübariz ruhlu olurlar”.

İdmançı yüksək nəticə üçün əsas faktorun səbir olduğunu bildirib: “Bu, idmandır. Qalib gəlmək də, məğlub olmaq da normaldır. Əgər yaxşı idmançı olmaq istəyirsənsə, həvəsdən düşməməlisən və səbirli olmalısan. Növbəti yarışlarda daha yaxşı nəticə göstərəcəyinə dair özünə güvənməlisən”.

Hazırda Azərbaycanda xeyli sayda istedadlı boksçu var. Sadəcə, onlara sistemli şərait yaratmaq və uzunmüddətli planla işləmək lazımdır. İctimai baxış get-gedə dəyişdiyi üçün yaxın illərdə Azərbaycanın qadın boksçularının Avropa səviyyəsində sabit nəticələr göstərəcəyinə dair ümidlər böyüyür.

Ölkəmizin ev sahibliyi etdiyi III MDB Oyunlarında fəxri kürsüyə qalxmağı bacaran 16 yaşlı qız boksumuz Azərpur Mirrüqəyya növbəti yarışlarda bürünclə kifayətlənmək istəmədiyini vurğulayıb: “Gələcək turnirlərdə daha yüksək nəticələr üçün vuruşacağam. MDB Oyunlarında komanda olaraq çox yaxşı nəticələr qazandıq. 6 qız idmançımız finalda çıxış etdi. Bu, çox gözəl təcrübə idi. Özbəkistan, Qazaxıstan kimi boksda öz sözünü demiş ölkələrin idmançılarına qalib gəldik. Düşünürəm ki, bu, qadın boksu üçün böyük uğurdur”.

Onun sözlərinə görə, boks insanda böyük inam hissi yaradır: “Güləş, boks, cüdo kimi döyüş idman növlərindən qorxmaq lazım deyil. Əksinə, bu, böyük üstünlükdür. Bu, məndə özünəinam hissi yaradıb. Qızlara özlərini müdafiə edə bilmələri üçün idmana yönəlməyi tövsiyə edirəm”.

Qadın idmançı güc və rəqabət simvolu hesab edilir. Ümid edirik ki, qadınlarımız cəmiyyətdə “qız nədir, idman nədir?” stereotipini tamamilə dağıdacaqlar.