Qızıl necə yaranır və yer səthinə necə çıxır?

Alimlər bildiriblər ki, adətən qızıl yataqları tektonik plitələrin birləşdiyi ərazilərdə baş verən vulkanik fəaliyyətlə bağlıdır. Bu proseslər nəticəsində qızıl yerin mantiyasından səthə çıxır.
Demokrat.az xəbər verir ki, yeni araşdırmalara əsasən, yer mantiyasından səthə qalxan qızılın hərəkətini kükürd asanlaşdırır. Vulkanlar altında yaranan kükürd baloncuqları qızılı səthə çatdırır. 
Çin Yer Elmləri Universitetindən Den-Yan He və onun həmkarları tərəfindən aparılan modelləşdirmə nəticəsində müəyyən edilib ki, bu prosesdə əsas rol trisülfit kükürdünə məxsusdur. Bununla yanaşı, Cenevrə Universitetindən Stefan Farsanq və Zoltan Zayaç tərəfindən aparılan tədqiqatlar bisülfitin də əhəmiyyətini göstərib.
"Bu nəticələr qızılın necə formalaşdığını anlamaq baxımından çox maraqlı və diqqətəlayiqdir. Bu məlumatlar bizə bu qiymətli resursdan daha effektiv istifadə etməyə kömək edə bilər", deyə alimlər qeyd ediblər.
Alimlərin sözlərinə görə, qızıl yataqları əsasən, tektonik plitələrin birləşdiyi zonalarda baş verən vulkanik fəaliyyətlə bağlıdır. Burada bir plitə digərinin altına sürüşərək subduksiya zonası yaradır. Bu zonalar zəlzələlər və vulkanlarla zəngindir, xüsusilə "Sakit okean atəş halqası" kimi tanınan bölgələrdə.
Qızıl əsasən, yer mantiyasının dərinliklərində yaranır və orada qalır. Lakin vulkanik fəaliyyət nəticəsində əmələ gələn maqma vasitəsilə səthə çıxır və burada toplanır. Alimlərin fikrincə, bu prosesdə əsas amil kükürdün ağır metallarla, o cümlədən qızıl ilə möhkəm bağlar yaratmasıdır.
Jalə
Demokrat.az