“Qızılın qiymətinin qalxması dünya bazarındakı artım ilə əlaqədardır” Açıqlama

Müəllif:Gülbəniz Hüseynli/Banco.az
Son illərdə qızılın qiymətində ciddi dalğalanmalar müşahidə olunub. Qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənlik, inflyasiya təzyiqləri, mərkəzi bankların monetar siyasət qərarları və geosiyasi risklər kimi amillər qızılın qiymətinə birbaşa təsir göstərir. Xüsusilə, pandemiya dövründə və sonrasında qızılın qiyməti kəskin artaraq 2020-ci ildə tarixi rekordlara çatdı. 
Daha sonra 2021-2022-ci illərdə qismən sabitləşsə də, 2023-cü ildən etibarən yenidən artım trendi müşahidə edilməyə başlandı. 2024-cü ilin əvvəlindən qızılın qiymətində yenidən yüksəliş tendensiyası qeydə alınıb ki, bu da dünya bazarındakı inflyasiya və dollara olan tələbin dəyişməsi ilə əlaqələndirilir.
İqtisadçı Günay Hüseynova banco.az-a açıqlamasında bildirib ki, qzılın qiymətinin qalxması dünya bazarındakı qiymət artımı ilə əlaqədardır:
“ Ölkəmizdə olan qızıl ehtiyatları 100% tələbatı ödəmir, buna görə də alıcıların tələbi və zövqünə uyğun olaraq xaricdən idxal edilir. Qızıl Azərbaycan vətəndaşları üçün yatırım vasitəsi deyil. Vətəndaşlara da tövsiyə etmirəm vəsaitlərini qızıl olaraq saxlamağı. Bunun bir neçə əsas səbəbi var.
Əvvəla, qızılın qiyməti mütəmadi olaraq artmır, ildə maksimum 3 dəfə bahalaşır və bu da rekord həddə deyil. Alıcı qızılı alıb satmağa çalışsa, onu ya aldığı qiymətdən qat-qat aşağı, ya da ən yaxşı halda aldığı qiymətə yaxın bir məbləğə sata biləcək. Bu vəsaiti iqtisadi baxımdan başqa sahələrə yatırmaq qızıldan daha sərfəlidir.
Məsələn, 2 il əvvəl 400-450 manata satılan sadə bir üzüyün qiyməti hazırda 650 manatdan başlayır. Lakin aradakı fərqi ümumi aylara böləndə, artım cüzi rəqəm təşkil edir. Bu nümunəni başqa ölkələrə aid etmək olmaz. Məsələn, Türkiyədə 2024-cü ilin dekabr ayında 22 əyar qızılın qiyməti 2300 Türk lirəsi idisə, bu gün 3600 Türk lirəsi civarında təklif olunur. Daha da qalxacağı gözlənilir. Amma Azərbaycan bazarında vəziyyət fərqlidir”.
2023-cü ildə isə zərgərlik məmulatlarının pərakəndə satışı 457 milyon manat həddinə çatıb ki, bu da bazarın son 30 ildə ən yüksək göstəricisidir. 
Günay Hüseynova qeyd edib ki, 2024-cü ilin noyabr ayının 1-nə olan məlumata görə, Azərbaycanda qızıl üzrə hazır məhsul ehtiyatı 390 kiloqram təşkil edib.
“2024-cü ilin yanvar-oktyabr aylarında Azərbaycan 163,4 milyon dollar dəyərində qızıl ixrac edib. Maraqlıdır ki, Azərbaycan dünyada ən çox qızıl alan 10 ölkə arasında yer alıb. 9 ay ərzində Polşa 61 ton, Türkiyə 55,2 ton, Hindistan 51,1 ton, Çin 28,9 ton, Azərbaycan 25,2 ton, Çexiya 15,7 ton, Macarıstan 15,5 ton, Monqolustan 10,3 ton, İraq 10,1 ton, Qətər isə 9,7 ton qızıl alıb.”