Qrenlandiya və Antarktidada 12,5 trilyon ton buz əriyib

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

ABŞ-da dərc olunan elmi hesabatda 1979-cu ildən bəri 47 il ərzində Qrenlandiya və Antarktidada 12,5 trilyon ton buz əridiyi aşkar edilib.

"Scientific Data" jurnalında dərc olunan bir araşdırmada Yer kürəsinin ən böyük iki buz kütləsi olan Qrenlandiya və Antarktidadakı buzlaqların əriməsi araşdırılıb. Tədqiqata görə, 1979-cu ildən bəri bu iki bölgədə 12,5 trilyon ton buz əriyib. Tədqiqatçılar bu rəqəmin ABŞ-ı təxminən 1,5 metr buzla örtmək üçün kifayət qədər böyük olduğunu qeyd ediblər.

Tədqiqatda bildirilib ki, bu ərimənin altıda beşi isti hava ilə deyil, isti suların buz təbəqələrini aşağıdan və yanlardan aşındırması və əriyən buzlaqların okeanlara axması ilə bağlıdır.

Tədqiqatın müəlliflərindən biri olan Kaliforniya Universitetindən Erik Riqnot xəbərdarlıq edib ki, "Buz təbəqələri sürətlə əriyir. Biz qütb bölgələrini əridirik, dəniz səviyyələri bütün dünyada yüksəlir və bu, sahil bölgələrinin həssaslığını daha da artıracaq".

Digər tərəfdən, tədqiqatda bildirilir ki, bütün bu əriyən buz təxminən 3 kvadrilyon qallon (11,3 kvadrilyon litr) suya çevrilib ki, bu da okean səviyyəsini qaldıran digər iqlim amilləri ilə birlikdə 1979-cu ildən bəri qlobal dəniz səviyyəsini təxminən 1 düym (3,1 santimetr) artırıb.

Tədqiqatın digər müəllifi, Northumbria Universitetindən İnes Otosaka vurğulayıb ki, bu rəqəm çox səslənməsə də, dəniz səviyyəsinin hər 1 santimetr artması hər il 2-3 milyon insanın su altında qalması deməkdir.

Başqa bir müəllif Endryu Şefard buz təbəqələrinin 1970-ci, 80-ci və 90-cı illərdə nisbətən daha sabit olduğunu, lakin əsl ərimənin 2010-cu illərdə başladığını bildirərək əlavə edib: "Bu, narahatedicidir, çünki bu dəyişikliklərin qlobal istiləşmədən onilliklər geridə qaldığını göstərir. Bu o deməkdir ki, planetin istiləşməsinin qarşısını ala bilsək belə, bu dəyişikliklərin onilliklər ərzində davam edəcəyini gözləyə bilərik."

Bu nəticələrə çatmaq üçün tədqiqat qrupu 27 fərqli müşahidə peykini və 45 müstəqil tədqiqatı araşdırıb.

M.MİRZƏ
XQ