Quş qripi ilk dəfə insan öldürdü: Virus artıq çoxbaşlı bir quruluşdur

ABŞ-da son həftələrdə əvvəl bir dağ şiri, sonra isə bir insan H5N1 virus ailəsinə aid infeksiyadan ölüb. Bu, quş qrupu xəstəliyinin artıq yalnız quşların problemi olmadığını üzə çıxarıb. Mütəxəssislər bildirirlər ki, virus addım-addım məməlilərə yayıldı və yeni mutasiyalarla insan bədəninin müdafiə bariyerini sınağa çəkir.

Sherg.az xəbər verir ki, ABŞ-ın Jackson Hole Vadisində ölü tapılan bir dağ şiri, H5N1-in artıq məməlilərə də təsir etdiyini göstərib. Elmi tədqiqatçı Əli Rza Akın deyib: “Virus hələ partlamayıb, amma mexanizmi qurulub. İndi o, yalnız göydə deyil, meşədə, quru torpaqda və bəlkə də sabah insanda olacaq.” Akın bildirib ki, bu vəziyyət virusun host hüceyrələrinə uyğunlaşmaq üçün təkamül keçirdiyindən xəbər verir.

Bir neçə həftə əvvəl ABŞ-ın Vaşinqton şəhərində bir nəfər, H5N1-in əvvəllər insanlarda görünməmiş bir alt növü səbəbindən dünyasını dəyişib. Xəstə yaşlı, əvvəlcədən sağlamlıq problemləri olan bir şəxs idi. ABŞ Xəstəliklərin Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi (CDC) virusun ümumi əhali üçün riskinin hələ də aşağı olduğunu açıqlayıb. Lakin xəstə ilə yaxın təmasda olan şəxslər izlənilir.

Vaşinqton Eyalət Səhiyyə Nazirliyi bildirib ki, ölüm hadisəsi həmin şəxsin arxa həyətində saxladığı qarışıq ev quşlarına məruz qalması ilə əlaqədar ola bilər.

Əli Rza Akın qeyd edib ki, H5N1 və H5N5 fərqli genetik kombinasiyalara malikdir və H5 ailəsi artıq tək bir təhlükə olmaqdan çıxaraq çoxbaşlı bir quruluş halına gəlib. Akın vurğulayıb: “Virus uyğun kombinasiyanı tapsa, vəziyyət yenidən qarışacaq. Bu, proqnoz deyil, bioloji həqiqətdir.”

Akın əlavə edib ki, H5 virus ailəsi əvvəlcə quşlarda, sonra isə foklarda, dağ şirlərində və digər məməlilərdə müşahidə edilib. “Evrim yoluyla fərqli genetik kombinasiyalar sınaqdan keçirilir. H5 də bu sınaqlardan biridir. Zaman göstərəcək ki, hansı variant insanlardan-insanlara yoluxa biləcək” - deyə o bildirib.

Elmi mütəxəssislər vurğulayırlar ki, hər mutasiya virusun pandemik potensialını artıra bilər və quş qripi ilə bağlı vəziyyət diqqətlə izlənməlidir.