Raket yağışı altında Ukrayna

Ukrayna Rusiya zərbələrinə qarşı müdafiəsiz qalıb. Bu vəziyyət Avropanı çox narahat edir, amma bu barədə heç nə edə bilməz. Qışda ölkənin əhəmiyyətli bir hissəsi sadəcə yaşanmaz hala düşəcək və yeni bir Ukrayna qaçqın dalğası AB-yə axışacaq. Onlar belə bir ssenariyə hazır deyillər.

Ukrayna əsgərləri və mülki şəxslər arasında məyusluğa səbəb olan ağır bir vəziyyət yaranıb. Rusiyanın cəbhədə irəliləməsi yavaşdır, lakin arxada Ukrayna faktiki olaraq müdafiəsizdir. Silahlı münaqişə zamanı Ukrayna effektiv hava hücumundan müdafiə sistemi yaratdı və əksər Rusiya raketlərini və PUA-larını ələ keçirməyə qadirdir (Ukrayna son həftələrdə hava hücumundan müdafiəsinin effektivliyini (mənfi əlamətlə) əyani şəkildə nümayiş etdirir). Lakin ballistik raketlərdən müdafiə üçün Qərb zenit sistemləri lazımdır və onlarla bağlı vəziyyət kritikdir.

Yalnız Amerikanın Patriot raket sistemləri ballistik və bəzi digər raketlərə qarşı effektiv şəkildə mübarizə apara bilir. Lakin Ukraynada ələ keçiricilər tükənib və onları əldə etmək üçün yer yoxdur. Amerikalılar onları təmin etməkdən imtina edirlər, çünki özlərində kifayət qədər yoxdur. Onlar İranla müharibədə ehtiyatlarının üçdə ikisini istifadə etdilər. Avropa ölkələri artıq raketlərinin əksəriyyətini Ukraynaya göndəriblər və qalan arsenalları öz ərazilərini müdafiə etmək üçün çətinliklə kifayətdir.

Hazırda Ukrayna, doqquz Avropa ölkəsi və onların şirkətləri ilə birlikdə, Rusiyanın ballistik raketlərindən Patriot qədər effektiv şəkildə müdafiə edəcək Freyja sistemini inkişaf etdirir, lakin ilk prototipin yalnız gələn ilin birinci yarısında təhvil verilməsi planlaşdırılır. Seriya istehsalına nə vaxt başlanacağı hələ də məlum deyil.
Patriot raketlərinin lisenziyalı istehsalı daha sonra başlaya bilər. Mütəxəssislər bunun iki ildən yeddi ilə qədər çəkə biləcəyini proqnozlaşdırırlar. Üstəlik, Ukraynanın hətta lisenziya alacağına dair heç bir əminlik yoxdur. ABŞ prezidenti Donald Tramp əvvəlcə bir vəd vermişdi, lakin sonra həssas texnologiyaların Kiyevə ötürülməsindən qorxduğunu bildirərək geri çəkildi.

Hazırlıqsız Avropa

Bu vaxt Rusiya həm ballistik raketlərin, həm də kruiz raketlərinin istehsalını artırır. O, həmçinin Şimali Koreyadan raketlər alıb. Beləliklə, Rusiya Silahlı Qüvvələri, məsələn, Ukraynanın silah və sursat fabriklərinə, eləcə də komanda mərkəzlərinə və enerji şəbəkəsinin bir hissəsinə maneəsiz zərbə endirmək qabiliyyətinə malikdir. Yeri gəlmişkən, Rusiyanın gələcəkdə diqqətini məhz bu yerə yönəldə biləcəyi ehtimal olunur.

Bir tərəfdən, bu, qanuni hərbi hədəfdir, digər tərəfdən isə insanlar elektrik enerjisi olmadan çox əziyyət çəkirlər. Elektrik təchizatı təkcə evləri işıqlandırmaqla kifayətlənmir, həm də su təchizatı, xəstəxanalar və istilik sistemi bundan asılıdır.

Qışda bu problemlər Ukraynanın əhəmiyyətli bir hissəsini yaşamaq üçün yararsız hala gətirə və Avropaya qaçan yeni bir Ukrayna qaçqın dalğasına səbəb ola bilər. Avropa dövlətləri belə bir ssenariyə - həm maliyyə, həm də siyasi cəhətdən - hazır deyillər, çünki miqrantlara qarşı düşmənçilik onların çoxunda artır. Bütün bunlar nəinki Avropanın Ukraynaya dəstəyini zəiflədə bilər, həm də Avropanın öz daxilində daxili münaqişələri daha da şiddətləndirə bilər.

Qış gəlməzdən əvvəl Ukraynanı müdafiə etməyin ən sürətli yolu, Avropa dövlətlərinin müdafiəsini zəiflətsədə belə, Kiyevə Avropada mümkün qədər çox Patriot raketi verməkdir. Sual budur ki, bunun siyasi cəhətdən nə dərəcədə məqbul olmasıdır.

V.SALAH