Regional dostluq və tərəfdaşlıq modeli ŞƏRH

Azərbaycan və Gürcüstan arasındakı münasibətlər sadəcə iki qonşu dövlətin əlaqələri deyil, həm də Cənubi Qafqazın taleyini müəyyən edən strateji bir ittifaqdır. Bu əlaqələr çoxəsrlik dostluq, ortaq tarix və qarşılıqlı hörmət üzərində qurulub. Hazırda bu münasibətlər özünün ən yüksək mərhələsinə - strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlmişdir. Azərbaycan və Gürcüstan beynəlxalq arenada bir-birinin suverenliyini, ərazi bütövlüyünü və sərhədlərinin toxunulmazlığını qətiyyətlə dəstəkləyirlər. Bu prinsipial mövqe hər iki ölkənin dövlət siyasətinin ana xəttini təşkil edir.2026-cı ilin aprelində Prezident İlham Əliyevin Gürcüstana dövlət səfəri və Baş nazir İrakli Kobaxidze ilə görüşü bu əlaqələrin dinamik inkişafının növbəti göstəricisidir. Hər iki tərəf Cənubi Qafqazda kənar müdaxilələrə qarşı çıxış edir və regionun daxili məsələlərinin yerli dövlətlər tərəfindən həll olunmasını dəstəkləyir. Gürcüstan eyni zamanda Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesində vasitəçilik səyləri ilə seçilir.

İki ölkə arasındakı iqtisadi əlaqələr Avrasiyanın enerji və nəqliyyat xəritəsini yenidən formalaşdıran meqa-layihələrlə xarakterizə olunur. Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) neft kəməri, Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri və Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Azərbaycan öz karbohidrogen ehtiyatlarını dünya bazarlarına çıxarır. Gürcüstan bu marşrutda əsas tranzit ölkə kimi çıxış edərək Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır.

Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizinin ən mühüm halqalarından biridir. Həmçinin, son dövrlərdə "Orta Dəhliz" (Middle Corridor) layihəsinin əhəmiyyəti kəskin artmışdır ki, bu da iki ölkəni qlobal ticarətin mərkəzinə çevirir. 2024-2025-ci illərdə ticarət dövriyyəsinin həcmi artmaqda davam edir. Azərbaycanın Gürcüstana ixracı 712 milyon dolları keçmiş, qarşılıqlı ticarətdə Azərbaycan müsbət saldo ilə liderliyini qoruyur. Azərbaycan bu günə qədər Gürcüstan iqtisadiyyatına 3.7 milyard dollar investisiya yatırmışdır.

Müasir dövrün çağırışlarına uyğun olaraq, tərəflər bərpa olunan enerji sahəsində də əməkdaşlığı genişləndirirlər. 2022-ci ildə imzalanmış Buxarest Sazişi çərçivəsində Azərbaycan, Gürcüstan, Rumıniya və Macarıstan Avropaya "Yaşıl Enerji Dəhlizi" çəkilməsi üzərində işləyirlər. Bu layihə ilə Qara dənizin dibi ilə elektrik kabelinin çəkilməsi və Azərbaycanın külək və günəş enerjisinin Avropaya nəqli nəzərdə tutulur.

Xalqlar arasındakı səmimi münasibətlər dövlət əlaqələrinin mənəvi sütunudur. Gürcüstanda yaşayan 200 minə yaxın azərbaycanlı və Azərbaycanda yaşayan gürcü icması iki ölkə arasında canlı körpü rolunu oynayır. Hər iki ölkədə qarşılıqlı olaraq mədəniyyət günləri keçirilir, tələbə mübadiləsi proqramları icra edilir.

Nəticə etibarilə Azərbaycan və Gürcüstan arasındakı münasibətlər yalnız iki xalqın rifahına deyil, həm də geniş bir regionun sabitliyinə və Avropanın enerji təhlükəsizliyinə xidmət edir. Bu, strateji maraqların dostluq telləri ilə birləşdiyi, beynəlxalq hüquq normalarına əsaslanan nümunəvi qonşuluq modelidir.

Cahangir Məmmədli

YAP Naxçıvan şəhər təşkilatının əməkdaşı