Rusiyanı dalana dirəyən SANKSİYA

“Artıq ABŞ-nin son tətbiq etdiyi enerji sanksiyaları Rusiyaya ciddi təsir göstərib”.

Bu sözləri Real Partiyasının sədri, iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli “Cümhuriyət”-ə açıqlamasında ABŞ-nin Rusiya neftinə tətbiq etdiyini yeni sanksiyalardan danışarkən deyib. O bildirib ki, ABŞ Donald Trampın prezidentliyi dövründə ilk dəfə Rusiyaya ciddi sanksiyalar tətbiq etməyə başladı: 

“Bu günə qədər davam edən 4 illik Ukrayna müharibəsində ABŞ və Avropa İttifaqı ölkələri Rusiyaya qarşı sanksiyaları sanki sanksiya naminə qəbul edirdilər. Çünki o sanksiyalardan yan keçmək üçün Kremlin həddindən çox imkanları və fürsətləri var idi. İndi isə bu addımlar çox sərtləşdirilir”. 

Ekspert Rusiyadan neft alacaq ölkələrə də sanksiya tətbiq olunacağından danışıb: 

“Rusiya neftinin qiyməti artıq bir neçə gündür 36 dollara düşüb. Yəni Rusiya “Brent” markalı neftin qiymətinə nisbətən 24-25 dollarlıq endirim edib ki, neftini sata bilsin. Ancaq alıcılar sanksiyalardan çəkindiklərinə görə Rusiya neftindən imtina etməyə və yaxud da daha çox endirim istəməyə başlayırlar. 

Bu da Rusiyanın gəlirlərinin kəskin azalmasına gətirib çıxarır. Artıq rəsmi şəxslər də bunu gizlətmirlər. Moskva hakimiyyətində iqtisadi komandanın üzvləri rublun dəyərinin ilin sonuna qədər 10 faiz dəyər itirəcəyini və büdcə gəlirlərinin azalacağını proqnozlaşdırırlar. Artıq bunun təsirləri var. 

Nəticədə, Hindistan və Çin Rusiyadan alınan neftin həcmini xeyli azaldıb. Hətta Çin Qazaxıstan neftinin ixracatı nəzərdə tutur.  Onun Rusiya neftini əvəz etməsi mümkündür”.

Lakin onun sözlərinə görə, bu sanksiyalar uzunmüddətli olmaya bilər: 

“Görünən odur ki, sanksiya təhdidinin özü belə Rusiya iqtisadiyyatına ciddi şəkildə təsir etməyə başlayıb. Lakin bu, sanksiyaların daim qüvvədə qalacağı da demək deyil. Bu sanksiyaların əsas məqsədi Rusiyanı danışıqlar masasına gətirməkdir. Əgər danışıqlar davam edəcək və müəyyən ilkin razılaşmalar olacaqsa, son qəbul olunan sanksiyaların yumşalması mümkündür”.

 Natiq Cəfərli Rusiyaya tətbiq olunan sanksiyalar fonunda Azərbaycan neftinə tələbatın artması ehtimalına da toxunub: 

“Onsuz da Azərbaycan neftinə tələbat var. Bu, Rusiya və ya sanksiyalarla əlaqəli deyil. Sadəcə bizdə neft hasilatı kəskin şəkildə aşağı düşür.  Hasilatın aşağı düşməsi Azərbaycan neftinin dünya bazarına çıxarılma həcmini azaldır. Azərbaycan neftinə tələbat yüksəkdir. Ölkəmiz “Opec+” anlaşmasının üzvüdür, kvotalar müəyyənləşib. Lakin Azərbaycan gündəlik 80 min barellik kvotanı doldura bilmir. 

Yəni bizdə əsas problem hasilatın azalmasıdır. Azərbaycan neftinin keyfiyyətinə görə ona dünya bazarına tələbat yüksəkdir. Həm Avropa, həm də Asiya ölkələri bizdən neft almaq istəyirlər. Bizim çıxardığımız neftin həcmi azaldığı üçün dünya bazarına hər il daha az neft sata bilirik”. 

Ekspert vurğulayıb ki, neft hasilatını artırmaq üçün yeni yataqlar lazımdır: 

“Ancaq neft gəlirləri Azərbaycan iqtisadiyyatının əsasını təşkil edir. Yeni quyuların qazılması ilə istehsal həcmi artırılmalıdır. Bunun üçün də zamana ehtiyac var. Abşeron yarımadasında müəyyən işlər görülür. Bəzi məlumatlara görə təqribən, 2028-ci ilin sonu, 2029-cu ilin əvvəli əlavə 80-100 min barel neft çıxarma imkanı olacaq. Bu, neft hasilatının artırılması qazılan quyulara və tətbiq olunan texnologiyalara bağlıdır. Quyular artdıqca, neft hasilatında da müəyyən artım və sabitləşmə ola bilər”. 

Elmir Mustafa
"Cebheinfo.az"

Açar sözlər: Rusiya ABŞ sanksiya neft

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin