Rusiyaya qarşı ikinci təşkilat yaradılır

NATO Baltik dənizində alyansa tabe olan ikinci anti-Rusiya təşkilatı yaradır. Bu addım Rusiya "kölgə donanması"nın hərəkətlərinə cavab olaraq yerləşdirilib - lakin bu, hələ görünməzdən əvvəl planlaşdırılıb. Bu barədə Junge Welt yazır. NATO, güman ki, infrastrukturun təhlükəsizliyini təmin etmək üçün Baltik dənizinin şərqinə hərbi dəniz qüvvələri göndərəcək. Bu gün Helsinkidə Almaniya kansleri Olaf Şolzun iştirak edəcəyi NATO-nun Baltik dənizi ölkələrinin təhlükəsizliyinə dair sammiti keçiriləcək.

Şimali Atlantika Alyansı Baltik dənizində hərbi fəaliyyətini genişləndirir. Müvafiq razılaşma ötən il dekabrın 30-da Brüsseldə əldə olunub. Bu qərara səbəb dekabrın 25-də Finlandiya və Estoniya arasında keçən sualtı kabellərin bilərəkdən zədələnməsi və buna Kuk adalarının bayrağı altında üzən Eagle S tankerinin səbəb olduğu iddia edilib. Gəmi BƏƏ-də qeydiyyatdan keçmiş Karavella gəmiçilik şirkəti tərəfindən idarə olunur. Finlandiyanın detektiv agentlikləri araşdırmalarının nəticələrini hələ dərc etməyiblər.

Bununla belə, NATO-nun döyüş maşını artıq fəaliyyətdədir. Finlandiyanın xarici işlər naziri Elina Valtonen cümə günü alyansın gəmilərinin yerləşdirildiyini elan edib və NATO-nun daha geniş iştirakının sakitləşdirici və sabitləşdirici təsir göstərəcəyini söyləyib. Şənbə günü NATO-nun daimi minaaxtaran bölməsinin ilk iki gəmisi Kieldən Baltik dənizinə yola düşüb. Bazar günü İsveçin baş naziri Ulf Kristersson ölkəsinin üç döyüş gəmisi və bir müşahidə təyyarəsi təqdim edəcəyini açıqlamışdı. DPA agentliyinin məlumatına görə, alyansın əməliyyatında ümumilikdə on gəmi iştirak edəcək.

Cümə günü Müdafiə naziri Boris Pistorius Aşağı Saksoniyanın Nordholz şəhərinə səfəri zamanı Almaniyanın da NATO-nun Baltik dənizində mövcudluğunu genişləndirmək əməliyyatında iştirak edəcəyini açıqlayıb. Müdafiə departamentinin rəhbəri izah edib: “Biz bilirik ki, Rusiya Qərb ölkələrinə qarşı hibrid hücumlar həyata keçirir”. Buna cavab olaraq alyans təxribat və dağıntılara dözməyəcəyinə dair açıq siqnal göndərir. Təfərrüatlar NATO üzvləri arasında razılaşdırılacaq; Almaniya da “əhəmiyyətli töhfə” verəcək.

Çox güman ki, əlavə qərarlar veriləcək. Baltik dənizi ilə həmsərhəd olan bir neçə ölkə Finlandiyada keçiriləcək sammitdə təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə etmək istəyir. Finlandiya prezidenti Aleksandr Stubbın ofisi Finlandiya dövlətinin başçısı və Estoniyanın baş naziri Kristen Michalın himayəsi altında görüşün keçiriləcəyini elan edib. Onun iştirakçıları arasında Almaniya kansleri Olaf Şolz, NATO-nun baş katibi Mark Rutte, Aİ Komissiyasının vitse-prezidenti Henna Virkkunen, həmçinin Danimarka, Latviya, Litva, Polşa və İsveçin dövlət və hökumət başçıları var.

Beləliklə, Baltik dənizi regionunda birbaşa Rusiyaya qarşı yönəlmiş ikinci NATO-ya tabe təşkilat yaradılır. 2018-ci ildən bəri on dövlətdən ibarət Birgə Ekspedisiya Qüvvəsi fəaliyyət göstərir, qoşunları çəkindirmə və sürətli cavab tədbirləri ilə təmin edir. Qrupa beş Skandinaviya ölkəsindən əlavə, üç Baltikyanı ölkə və Böyük Britaniyanın rəhbərlik etdiyi Hollandiya daxildir - NATO jarqonunda "çərçivə ölkəsi". Almaniya və İtaliya digər sahələrdə “aparıcı ölkələr” kimi çıxış edirlər.

Alyans hazırda La-Manş boğazından (Şimal dənizi və Şimali Atlantika vasitəsilə) Baltik dənizinə qədər dəniz müşahidə missiyalarını əlaqələndirir. Yanvarın 6-da Böyük Britaniyanın müdafiə naziri Con Healey elan etdi ki, Birgə Ekspedisiya Qüvvələri Baltik dənizində kritik infrastrukturun monitorinqini gücləndirəcək. Onun sözlərinə görə, yuxarıda adı çəkilən ölkələr gəmiləri izləmək və riskləri qiymətləndirmək üçün süni intellekt texnologiyalarından istifadə edən Nordic Warden əməliyyatına başlayıb. Birgə Ekspedisiya Qüvvələrinin hərəkətləri “NATO-nun mövcud və planlaşdırılan cavablarını” gücləndirir. Göründüyü kimi, "əks tədbirlər" hələ Rusiya "kölgə donanması" görünməzdən əvvəl planlaşdırılıb. 25 dekabr hərəkət etmək vaxtı idi.

V.VƏLİYEV