Sarkisyanın Qarabağla bağlı Putinə məktubu üzə çıxdı FOTO

Xəbər verdiyimiz kimi, Ermənistan hökuməti Qarabağla bağlı danışıqlar prosesini dərc edib. Məxfiliyi ifşa olunan materiallar arasında Ermənistanın üçüncü prezidenti Serj Sarkisyanın 2016-cı ilin avqust ayında rusiyalı həmkarı Vladimir Putinə göndərdiyi məktub üzə çıxıb. 

"Unikal" Ermənistan mətbuatına istinadən xəbər verir ki, Sarkisyanın Putinə göndərdiyi məktub Ermənistanın Qarabağ münaqişəsindəki mövqeyini açıq şəkildə nümayiş etdirir və Prezident İlham Əliyevin təmsil etdiyi rəsmi Bakının ölkənin maraqlarını qətiyyətlə müdafiə etdiyini göstərir.

Məktubda Ermənistan rəhbərliyi münaqişənin Moskvanın vasitəçiliyi ilə Ermənistanın maraqlarına uyğun olaraq həll edilməsi arzusunu açıq şəkildə ifadə edir.

Sənəddə Ermənistanın danışıqlarda manipulyativ strategiyasını ortaya qoyan çoxsaylı məqamlar var. Mətn Azərbaycan tərəfinin ədalətli mövqeyindən doğan narazılıqla doludur.

Keçmiş prezident Rusiya liderindən danışıqlar prosesində Azərbaycanı neytrallaşdırmasını və hətta Bakıya təzyiq göstərməsini xahiş edir: 

- Ermənistan Kazan sənədinə edilən düzəlişlərdən Azərbaycanın da eyni şeyi etməsi şərti ilə imtina etdi - lakin Azərbaycan düzəlişləri təqdim etdi. Təəssüf ki, Azərbaycan Prezidenti Kazanda əvvəllər razılaşdırılmış ifadəyə 10-dan çox düzəliş təqdim etdi. Üstəlik, Azərbaycan hətta 2007-ci ildən bəri işlənən Madrid Prinsiplərini də rədd etdi.

- Bakı "gərginlik və təhdidlərlə" müharibənin yenidən başlamasına təhrik edir. 

- Azərbaycan qarşılıqlı güzəştlərə getmir və əslində Ermənistana təzyiqi artırır. 

- Xəbərdarlıq: 5 rayonun verilməsi Azərbaycanı daha da aqressivləşdirəcək.

Sarkisyan daha sonra yeddi şərt irəli sürüb: separatçıların danışıqlarda iştirakı, son status müəyyən edilənə qədər Laçın və Kəlbəcərin dəyişməzliyi, geri qaytarılan ərazilərin demilitarizasiyası, atəşkəsi pozduğuna görə sanksiyalar və şərtlər yerinə yetirilmədiyi təqdirdə separatçıların "müstəqilliyinin" tanınması ideyası.

Sonda isə Sarkisyan Putini "tarixi barışıq" istədiyinə inandırır, eyni zamanda kompromisə mane olan sərt şərtlər irəli sürür.

O, danışıqların guya balanslaşdırıldığını və Azərbaycanın mövqeyinin prosesi pozduğunu iddia edir.

Məktublar göstərir ki, Bakının irəli sürdüyü ədalətli prinsip - yəni digər məsələlərin yalnız işğal olunmuş rayonların qaytarılmasından sonra müzakirə edilməsi - İrəvan üçün ciddi narahatlıq doğururdu.

Ermənistan tərəfi bunu təhdid kimi təqdim edir: "Azərbaycan tərəfinin "əvvəlcə ərazilər, sonra bütün digər məsələlər" formulu son dərəcə təhlükəlidir. Bu halda, Ermənistan və Dağlıq Qarabağ prosesin girovuna çevrilər".

Bu sitat göstərir ki, Ermənistan hətta tədricən işğaldan azad olmaqdan belə qorxurdu.

Məktubda Sankt-Peterburqdakı sammitlə bağlı narahatlıq da ifadə olunur. Sarkisyan yazır ki, Prezident İlham Əliyevin sammitdən sonra verdiyi açıqlamadan dərin narahatdır: "Bu, ya prosesi pozmağa yönəlib, ya da gələcək üçün maksimalist mövqe tutmaq cəhdidir".

Beş rayonun qaytarılması məsələsi Ermənistan tərəfində panikaya səbəb olub. Məktubda Sarkisyan birbaşa bildirir ki, hətta cəmi beş rayonun qaytarılması belə onların qondarma "təhlükəsizlik zonası"nı məhv edəcək: "Bu, Dağlıq Qarabağın "təhlükəsizlik zonasının" əhəmiyyətli dərəcədə daralması demək olar. Ərazilərin faktiki köçürülməsi kompensasiya edilə bilməz".

Bu, İrəvanın 30 illik işğalı "təhlükəsizlik" kimi qələmə vermək cəhdinin daha bir nümunəsidir.

Ermənistanın keçmiş prezidentinin Putinə göndərdiyi məktubda referendumun yalnız İrəvanın istəklərinə uyğun keçirilməsini tələb edən qeyri-real şərtlər də var: "Səsverməyə qoyulan suallar heç bir məhdudiyyət olmadan istənilən statusun seçilməsi imkanını təmin etməlidir".

Bu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə açıq şəkildə meydan oxumaq idi.

Nəticə etibarilə, məktub Ermənistanın Qarabağ siyasətinin mahiyyətini ortaya qoyur.

Sarkisyanın Putinə göndərdiyi məktub Ermənistanın danışıqlarda qeyri-səmimi olduğunu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə zidd olan maksimalist mövqe tutduğunu, Rusiyadan açıq şəkildə təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməyə çalışdığını, "təhlükəsizlik zonası" adı altında işğalı qorumağa çalışdığını və gələcək referendumun nəticələrini qabaqlayıcı şəkildə manipulyasiya etdiyini nümayiş etdirir. Bu məktub bir daha təsdiqləyir ki, uzun illərdir Ermənistanın məqsədi münaqişənin sülh yolu ilə həlli deyil, status-kvonu mümkün qədər uzatmaq olub.

Ağarza Elçinoğlu 

Sarkisyanın 2016-cı ildə Qarabağla bağlı Putinə yazdığı məktub pic.twitter.com/jTc5pYUJw7

— Unikal.az (@UnikalOrgPortal) December 2, 2025