Seçkiyə düşmüş dron: Almaniyada Putin üçün gözlənilməz nəticə

Almaniyada yerli parlament (Landtag) üçün torpaqlarda (Almaniya Federativ Respublikası inzibati cəhətdən 16 federal torpaqdan ibarətdir.

Bu torpaqların hər birinin öz konstitusiyası, parlamenti və hökuməti var - red.) seçkiləri ölkənin siyasi kursunu dəyişdirə bilər. Sağçı populist Almaniya üçün Alternativ (AfD) Saksoniya-Anhaltda rekord sayda - 43,8% səs toplayıb, lakin bu, təkbaşına hökumət qurmaq üçün kifayət deyil. 

“Cebheinfo.az” xarici media istinadən bildirir ki, AfD kansler Fridrix Merzə təzyiqi artırır. Bu isə Berlinin Rusiyaya qarşı xarici siyasət mövqeyində dəyişiklik yarada bilər. 

Səsvermənin nəticələrinin Moskva ilə Berlin arasındakı münasibətlərə necə təsir edəcəyi maraq doğrur. Xüsusilə iki ölkə asında dron qalmaqalından sonra mövzu daha da aktuallaşıb. 

Almaniya üçün Alternativ (AfD) yerli parlamentdə 83 yerdən 39-nu qazanıb. Partiyanın təkbaşına hökumət qurmaq üçün cəmi üç mandatı çatışmır. Yekun seçki nəticələri 20 sentyabrda açıqlanacaq. Hazırda ştat hökumətinə kimin rəhbərlik edəcəyi məlum deyil. Əksər partiyalar AfD ilə koalisiya qurmaq istəmirlər. BSW-nin mövqeyi hələ bəlli deyil, o, AfD ilə 44 səsə sahibdir. Lakin BSW lideri Sahra Vagenknext hökumətdə AfD ilə birbaşa əməkdaşlığı istisna edib.

Kimlər nə qazanıb?

Məlumat üçün bildirək ki, Almaniya üçün Alternativ (AfD) son zamanlar əsasən ölkənin şərq əyalətlərində mövqeyini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirən ifrat sağçı siyasi partiyadır. Partiya miqrasiya siyasətini, Avropaya inteqrasiyanı və Rusiyaya qarşı sanksiyaları tənqid edir, Berlin hökumətinin Kiyevə kömək siyasətini dəstəkləmir. Partiyanın tarixdəki ən yaxşı nəticəsi Saksoniya-Anhalt seçkilərində əldə edilib, burada AfD səslərin 43,8%-ni alıb.

Seçkinin digər iştirakçısı -  Mühafizəkar CDU/CSU (Birlik) bloku Almaniyanın aparıcı siyasi qüvvələrindən biridir. CDU ölkə daxilində, CSU isə yalnız Bavariyada fəaliyyət göstərir. Blok bazar iqtisadiyyatı, transatlantik tərəfdaşlıq tərəfdarıdır və Orta Asiya müharibəsi məsələsində Ukraynanı dəstəkləyir. Saksoniya-Anhaltda keçirilən seçkilərdə XDİ səslərin yalnız 17,2%-ni toplayıb ki, bu da ştat seçkilərində ən pis nəticədir.

Almaniya Sosial Demokrat Partiyası (SPD) ölkənin ən uzun müddət fəaliyyət göstərən siyasi qüvvələrindən biridir və mərkəz-sol ideologiyasına sadiqdir. Onun əsas fəaliyyətlərinə sosial ədalətin, işçilərin hüquqlarının müdafiəsi və Avropa həmrəyliyinin təşviqi daxildir. Lakin partiyanın mövqeyi son zamanlar zəifləyib. Belə ki, Saksoniya-Anhaltda səslərin yalnız 9,3%-ni toplayıb.

Mərkəz-Sol Yaşıllar Partiyası ətraf mühit məsələlərinə, multikulturalizmə və sosial ədalətə üstünlük verir. Hazırkı seçkilərdə səslərin 8,9%-ni alıb.

Solçu Die Linke (Solçular) Partiyası kapitalizmə qarşı çıxır və dinc xarici siyasət və sosial təminatları müdafiə edir. Partiya səslərin 9,5%-ni toplayıb.

Liberal FDP partiyası ənənəvi olaraq azad bazar prinsiplərini müdafiə edir və vergi endirimlərini müdafiə edir. Partiya ştat parlamentində təmsilçiliyini qoruyub saxlaya bilməyib və səslərin yalnız 2,6%-ni qazanıb.

BSW 2024-cü ildə Sol Partiyadan ayrılıb. Partiya Rusiyaya qarşı sanksiyalara qarşı çıxır, Ukraynadakı münaqişənin diplomatik həllini dəstəkləyir və sosial ədalət prinsiplərini müdafiə edir və səslərin 5%-ni qazanıb. 

Rusiya üçün nəticə nə olacaq?

İndiki halda ən çox müzakirə edilən mövzu budur: AfD güclənir, bu, Almaniya-Rusiya münasibətləri üçün nə deməkdir?

"Almaniya üçün Alternativ" (AfD) Rusiya əleyhinə sanksiyaların qaldırılmasını, iqtisadi əməkdaşlığın bərpasını və Rusiyadan enerji alışının bərpasını fəal şəkildə müdafiə edir. Seçki kampaniyası zamanı partiyanın Saksoniya-Anhaltdakı namizədi Ulrix Ziqmund sanksiyalara qarşı təzyiqlərə son qoyulmasını və Rusiya Federasiyası ilə dialoqun bərpa olunmasını açıq şəkildə dəstəkləyib.

"İndi ümid edirik ki, enerji siyasəti ilə bağlı kursu dəyişdirmək, Rusiya əleyhinə sanksiyaları ləğv etmək, təhsili yaxşılaşdırmaq və ictimai yayımı kökündən islahat etmək üçün ştat hökumətində çoxluq var. BSW bu çoxluqdan insanların həyatını yaxşılaşdırmaq üçün istifadə edəcək", - BSW Partiyasının lideri Sahra Vagenknext bildirib.

Polşa Şərq Araşdırmaları Mərkəzinin (OSW) mütəxəssislərinin fikrincə, AfD-nin rəhbərlik etdiyi hökumət regionda hakimiyyətə gələrsə, Rusiya ilə müstəqil əlaqələr qurmağa başlaya bilər. Bu, Almaniyanın xarici siyasətindəki vahid xətti təhdid edər və NATO ilə əməkdaşlığını çətinləşdirər.

Artıq Almaniyanın ştat seçkilərindəki uğuru üçün alternativ kansler Fridrix Merzə əlavə təzyiq göstərir. Xristian Demokrat İttifaqının (CDU) bölgələrdəki məğlubiyyətləri daxili partiya böhranına və kanslerin istefasına səbəb ola bilər ki, bu da potensial olaraq ölkənin xarici siyasətinin yenidən nəzərdən keçirilməsi və Rusiya ilə dialoqun intensivləşməsi deməkdir. Şərq ştatlarında sağçı partiyaların artan təsiri sistemdaxili partiyaları siyasi gündəmdəki mövqelərini nəzərdən keçirməyə məcbur edəcək.

"Amma hər halda bundan sonra bir şeyin kəskin şəkildə dəyişməsi ehtimalı azdır. Merz kansler vəzifəsindən getməzdən əvvəl Almaniyanın xarici siyasətindəki Rusiya əleyhinə konsensus artıq həm müzakirələrdə, həm də siyasi təcrübədə, o cümlədən idarəetmə sənədlərində kifayət qədər dərin kök salıb. Eyni zamanda, hazırkı kanslerin Rusiya-Almaniya münasibətləri də daxil olmaqla müəyyən məsələlərdə inadkarlığı nəzərə alınmaqla, Berlinin yanaşmasında müəyyən çeviklik mümkündür. Bu da müəyyən dəyişikliklərə səbəb ola bilər", - deyə MGIMO Universitetinin Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutunun baş elmi işçisi Artyom Sokolov “Focus Mail”-ə bildirib.

Merz Rusiyaya niyə daha sərt davranır?

Rusiya və Almaniya arasındakı münasibətlər Leypsiq/Halle hava limanında baş verən dron hadisəsindən sonra  xeyli pisləşib. Alman hakimiyyəti hadisədə Rusiyanı günahlandırıb və ona qarşı bir sıra tədbirlər görüb. Bunlara Bonndakı Baş Konsulluğun bağlanması, Berlindəki "Rus Evi" ilə bağlı müqavilənin ləğvi və Rusiya vətəndaşlarına viza verilməsinə qoyulan məhdudiyyətlərin artırılması daxildir.

Rusiyanın Almaniyadakı səfiri Sergey Neçayev ittihamları əsassız və absurd adlandırıb. Berlinin hərəkətlərinə cavab olaraq Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi Almaniyanın müvəqqəti işlər vəkilini çağırıb. Rusiya Prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov Almaniyanın gərginliyi artırmağa davam etdiyini və ittihamlarının əsassız olduğunu bildirib. Prezident Vladimir Putin Almaniya hakimiyyətinin qərarlarını Almaniya vətəndaşlarının maraqlarına zidd olan ciddi bir səhv hesablama adlandırıb.

Dronun seçkilərə təsiri 

Bəzi ekspertlər Merzin Leypsiqdə seçicilərin diqqətini yayındırmaq üçün drondan istifadə etdiyini deyirlər.

Hüquq-mühafizə orqanları dron işi üzrə iki şübhəlini müəyyən ediblər. 

Onlardan biri Rusiya pasportuna sahib olan Latviya vətəndaşıdır. Lakin hələlik Rusiyanın hadisədə iştirakına dair heç bir dəlil təqdim edilməyib.

Ekspertlər gərginliyi kansler Fridrix Merzin hökumətinin daxili siyasi problemləri ilə əlaqələndirirlər. Onların fikrincə, iqtisadi böhran və hakim koalisiyanın aşağı düşən reytinqi fonunda Berlin dron hadisəsindən seçicilərin diqqətini yayındırmaq və ştat seçkilərindən əvvəl mövqeyini gücləndirmək üçün bəhanə kimi istifadə edir. 

Analitiklər hesab edirlər ki, Rusiya əleyhinə ritorika Merzə seçiciləri səfərbər etməyə və artan hərbi xərcləri əsaslandırmağa imkan verir.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Seçki Almaniya

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin