Sınaqdan çıxmış Adam!

Onun 75 yaşı tamam olur.

Amma, heç deməzsən...

Yerişi, duruşu, çevik hərəkətləri, mehriban çöhrəsi, sirayətedici şuxluğu, gənclik enerjisi saçır.

Aramızda tez-tez təkrarlanan bir dialoq var.

Xeyrəddin müəllim məndən soruşur ki, “Alqış, bu camaat məni niyə belə çox istəyir?”

Mən də deyirəm ki, “Xeyrəddin müəllim, camaat səni yaxşı tanımır axı, ona görə”.

O da qayıdır ki, “Çox doğru deyirsən, işdi birdən məni yaxşı tanısalar, bəs onda nə olacaq?”

Mən də - “Onda səni daha çox istəyəcəklər”, - deyirəm.

Mən Xeyrəddin müəllimi yaxşı yox, çox yaxşı tanıyıram.

İlk dəfə onu sözündən tanımışdım.

Onun bir cümləsi indi də olduğu kimi – bütün intonasiyası, səmimiyyəti və sərrastlığı ilə yaddaşımdadır.

“Xalq məhəbbəti” – mən bu sözlərin dərin mənasını ölçüyə gəlməz qiymətini Heydər Əliyev Naxçıvana gələn gün, bu il iyul ayının 22 – də bir daha dərk etdim.

“Böhtançıların aqibəti” adlanan həmin məqalə “Dan Ulduzu” qəzetində dərc olunmuşdu.

1990–cı ildi.

Onda cəmiyyət hələ toparlanmamışdı.

Dahi Öndərimizin özü və tərəftarları təzyiq altında idi.

Ziyalıların Heydər Əliyevə məhşur müraciəti hələ yox idi.

Hələ Yeni Azərbaycan Partiyası təsis edilməmişdi.

Hələ "Yeni Azərbaycan" qəzeti çıxmırdı.

Xeyrəddin müəllim yerli komunist mətbuatından tutmuş mərkəzi Moskva qəzetlərində yazılan bütün böhtanlara tək başına cavab verirdi.

Xeyrəddin müəllim böhtançılarla tək başına döyüşürdü.

Xeyrəddin müəllimin özü ilə 1993–cü ilin aprelində tanış oldum.

Baki Dövlət universitetinin tələbəsi idim, eyni zamanda “Aydınlıq” qəzetində çalışırdım.

Bir gün, Məmməd Nazimoğlu (“Aydınlıq” qəzetinin redaktoru Babək Hüseynoğlunun müavini idi) məni otağına dəvət etdi:

- Xeyrəddin Qoca Kişinin (Heydər Əliyevi nəzərdə tuturdu) qəzetini buraxmağa hazırlaşır.

Əməkdaşlar axtarır.

Özü də deyir ki, mütləq Qərbi azərbaycanlı olmalıdır. Sənin haqqında ona danışmışam. Redaksiyada səni gözləyir.

Azərbaycan nəşriyatının 6–cı mərtəbəsində "Yeni Azərbaycan" qəzetinin 2 otaqlıq redaksiyasında görüşdük.

Və dərhal soruşdu: Sən Nüvədidənsən? O Kişinin qədr-qiymətini Qərbi azərbaycanlılar dəqiq bilirlər. Və əlavə etdi: Hazır nə yazın var?

- Hazır yazı yoxdur, amma makinaya diktə edə bilərəm.

- Doğrudan? – deyib redaksiyanın makinaçısı Səyyarə xanıma üz tutdu.

- Başlayın.

Bir saata yazı hazır idi. Xeyrəddin müəllim yazını oxudu.

- Əla, - dedi, - Mən səni bir başa şöbə müdiri götürürəm.

Və beləcə Xeyrəddin müəllimin sayyəsində mən “Yeni Azərbaycan”çı oldum.

Xeyrəddin müəllimin öz mövqeyi var.

Onun mövqeyi tənzimlənən, idarə olunan mövqə deyil.

Onun mövqeyi yuxarıların diktəsindən və aşağların xahişindən irəli gəlmir.

Onun sözü, mövqeyi vicdanının çox-çox dərinliklərindən rişələnir.

Xeyrəddin müəllim satirikdir.

Satirik hekayələr, yumorlar yazır.

Satirik üslubda yazmaq üçün istedad yetərli deyil. Cəmiyyətin çatışmazlıqlarını qələmə almaq üçün, hər şeydən öncə, cəsarət, iradə, daxili immunitet gərəkdir.

60–cı illərdə Türkiyədən Əziz Nesin Bakiya gəlibmiş. Şəhəri gəzib dolaşırlar. Nahar zamanı Türkiyəli yazıçı azərbaycanlı həmkarlarından soruşur.

- Sizdə satira var?

Bizim yazıçılar da, bir ağızdan:

- Əlbəttə, var - deyirlər.

Əziz Nesin təəcüblənir:

- Anlamadım, ya sizdə satira yoxdur, ya da hökümət.

Türkiyəli yazıçının təəcübünə rəğmən bu gün Azərbaycanda güclü Hakimiyyət də var, satira da.

Bu da ki, istisnasız olaraq Xeyrəddin müəllimin müstəsna xidmətidir.

Mövzunu, istənilən nöqsanı, çatışmazlığı elə sevə-sevə təqdim edir ki, hamı razı qalır. Heç kimin ruhu incimir.

30 ildən çoxdur ki, hər gün görüşürük, zəngləşirik, danışırıq.

Xeyrəddin müəllimin zəngi bir az ləngiyəndə həmən uşaqların diqqətindən yayınmır.

- Xeyrəddin əminin deyəsən başı qarışıqdır, xəbər yoxdur.

Xeyrəddin müəllimlə mənim münasibətim anamın diqqətini xüsusi ilə cəlb etmişdi.

Anam görürdü ki, Xeyrəddin müəllim bizə telefon açan kimi otağı gülüş qəhqəyə səsi başna götürür.

Həmişə “Xeyrəddin müəllimə məndən salam de”,- deyirdi:

Allah onun köməyi olsun səni darıxmağa qoymur. Onu görüm min budaq olsun. Allah da onu darıxmağa qoymasın.

Xeyrəddin müəllim çətin günlərin dostudur.

Xeyrəddin müəllim sınaqdan çıxmış adamdır.

Sınaqdan çıxmış adam misilsiz örnəkdir, cəmiyyətin ali dəyəridir.

Sınaqdan çıxmış adamı heç bir məddahın, cahilin boşboğazın, konyukturaya xidmət edən hər cür fürsətkeşin ayağına vermək olmaz.

Sınaqdan çıxmış adamı qorumalı, ovcumuzun içində, gözümüzün üstündə saxlamalıyıq.

Xeyrəddin müəllim özündə şəxsiyyətin gerçək tərifini ehtiva edir.

Şəxsiyyət şəxsi keyfiyyətlərin daşıyıcısı olan şəxslərə deyilə bilər.

Xeyrəddin müəllimin, mənim əziz dostumun 75 ildə qazandığı ad-sanın, şöhrətin, xətir-izzətin əsasında onun öz şəxsi keyfiyyətləri dayanır.

Xeyrəddin müəllim böyük şəxsiyyətdir.

Qənimət adamdır.

Rəhmətlik anamın dediyi kimi: “O bizi darıxmağa qoymur. Allah da onu darıxmağa qoymasın”.

Alqış Musayev,

“Yeni Azərbaycan” qəzetinin baş redaktoru