Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

Siqaretə ilk qullab: Uşaqlıqdan başlayan təhlükəli asılılıq

Siqaretə ilk qullab: Uşaqlıqdan başlayan təhlükəli asılılıq

Turkstan.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

“Bir qullab çəkim, sonra çəkmərəm” düşüncəsi ilə başlayan sınaq sonradan illərlə davam edən nikotin asılılığına çevrilə bilər
Uşaqlar və yeniyetmələr arasında siqaret və nikotin tərkibli məhsullardan istifadənin yayılması təkcə sağlamlıq deyil, həm də ciddi sosial problemə çevrilir. Yeniyetməlik dövründə başlayan tütün istifadəsi inkişaf etməkdə olan orqanizmə mənfi təsir göstərməklə yanaşı, nikotin asılılığının yaranması riskini də artırır. Bəzən “bir qullab çəkim, sonra çəkmərəm” düşüncəsi ilə başlayan bu sınaq sonradan zərərli vərdişə, hətta illərlə davam edən asılılığa çevrilə bilər.
Bəs uşaqları siqaretə və digər nikotin məhsullarına cəlb edən səbəblər nələrdir və bu təhlükənin qarşısını necə almaq olar?

“Ailə və Uşaqlara Sosial Dəstək” İctimai Birliyi “Uşaqların zərərli vərdişlərdən qorunması” layihəsi çərçivəsində bu mövzuda mediada maarifləndirici məqalələrlə çıxış edir.

Rəsmi statistika nə deyir?
Dövlət Statistika Komitəsinin 2025-ci il üzrə “Ev təsərrüfatları tədqiqatının yekunları” statistik məcmuəsində tütün istifadəsi ilə bağlı diqqətçəkən məlumatlar yer alıb.
Məcmuənin “Tütün məmulatlarından istifadə” adlı 218-ci cədvəlinə əsasən, 15 yaşdan yuxarı əhalinin 15,4 faizi siqaret çəkir. Siqaret çəkənlərin 96,1 faizi hər gün, 3,9 faizi isə arabir siqaret çəkir.
15–19 yaş qrupunda isə siqaret çəkənlərin payı 0,3 faiz təşkil edir. Bu yaş qrupunda siqaret çəkənlərin 76,4 faizi hər gün, 23,6 faizi isə arabir siqaret çəkir. Eyni zamanda, həmin yaş qrupunda siqaret çəkənlərin siqaretə başlama yaşı orta hesabla 16,7 yaş göstərilir.
Rəsmi statistika yalnız 15 yaş və yuxarı əhalini əhatə edir. Bu səbəbdən 15 yaşdan aşağı uşaqlar arasında mümkün tütün istifadəsi halları həmin göstəricilərdə əks olunmur. Halbuki daha erkən yaşda tütünlə tanışlıq inkişaf etməkdə olan orqanizm üçün ciddi təhlükə yarada bilər.
Nikotin uşağın orqanizminə nə edir?
Səhiyyə Nazirliyinin İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzindən (İSİM) aldığımız məlumata görə, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tütün istifadəsini qarşısı alına bilən əsas ölüm səbəblərindən biri kimi qiymətləndirir.
Tütünçəkmə ağciyər xərçəngi, xroniki tənəffüs yolları xəstəlikləri və ürək-damar xəstəlikləri də daxil olmaqla bir sıra ağır xəstəliklərin yaranma riskini artırır. Yanan siqaretin tüstüsündə 7 mindən çox müxtəlif kimyəvi maddə, o cümlədən xərçəngə səbəb olan çoxsaylı maddələr mövcuddur.
Uzunmüddətli siqaretçəkmə qan damarlarının zədələnməsinə və daralmasına, aterosklerozun sürətlənməsinə, nəticədə isə infarkt və insult riskinin artmasına səbəb ola bilər. Tütün istifadəsi ağciyər, ağız boşluğu, udlaq, qırtlaq, qida borusu, mədə, böyrək, mədəaltı vəzi və digər orqanların xərçəngi riskini də artırır.
Tütün istifadəsi vərəmlə də əlaqələndirilir. Tütün çəkən insanlarda vərəmin yaranması və xəstəliyin ağırlaşması riski artır.
Təhlükə yalnız adi siqaret deyil
Son illərdə yeniyetmə və gənclər arasında elektron siqaretlərə marağın artması da ciddi narahatlıq doğurur. Elektron siqaretlərin tərkibində nikotin olduqda onlar yüksək dərəcədə asılılıq yarada bilər.
İSİM-dən verilən məlumata görə, vapinq edən insanların sonradan adi siqaret və digər tütün məhsullarını sınamaq ehtimalı daha yüksəkdir. Bu isə xüsusilə yeniyetmələr üçün əlavə risk yaradır.
Azərbaycanda 2026-cı il aprelin 1-dən elektron siqaretlərin və onların komponentlərinin idxalı, ixracı, istehsalı, saxlanılması, topdan və pərakəndə satışı, həmçinin istifadəsi qadağan edilib. Bununla bağlı qanunvericilikdə məsuliyyət tədbirləri də müəyyənləşdirilib.
Qanunvericiliyə əsasən, tütün məmulatlarının istifadəsi təhsil və tərbiyə müəssisələrində də qadağandır. Təhsil müəssisələrinin ətrafında tütün məmulatlarının satışına da məhdudiyyət qoyulub. Azyaşlılara tütün məmulatlarının satılması da qanunvericiliklə məsuliyyət yaradır.
“Artıq gecdir” düşüncəsi yanlışdır
Bəzən insanlar uzun müddət siqaret çəkdikdən sonra tütündən imtina etməyin artıq faydasız olduğunu düşünür. Halbuki siqaretdən imtina etmək sağlamlıq baxımından istənilən yaşda fayda verə bilər.
İSİM ekspertlərinin məlumatına görə, sonuncu siqaretdən sonra orqanizmdə müsbət dəyişikliklər başlayır. Vaxt keçdikcə ürək-damar və tənəffüs sistemi ilə bağlı risklər azalır, ağciyərlərin fəaliyyəti yaxşılaşır və bir sıra xəstəliklərin yaranma ehtimalı aşağı düşür.
Yəni “ziyanın yarısından da qayıtmaqda fayda var”. Ən yaxşısı isə uşağın həmin ilk “qullab”ı heç vaxt çəkməməsidir.
Amerikalı model Ueyn Maklaren – bir vaxtlar tütün şirkətinin reklam simalarından biri olmuş şəxs – 52 yaşında ağciyər xərçəngindən vəfat etməzdən əvvəl siqaretin insan həyatına vurduğu zərəri belə ifadə etmişdi:
“Məni məhv edən tütün insanların bütün gözəl və xeyir əməllərini külə döndərir”.
Uşaqları tütündən qorumaq yalnız valideynlərin və ya məktəbin deyil, bütövlükdə cəmiyyətin məsuliyyətidir. Çünki bir uşağın “sadəcə bir qullab” kimi gördüyü sınaq gələcəkdə nikotin asılılığına çevrilə bilər.
Bu məqalə Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə “Ailə və Uşaqlara Sosial Dəstək” İctimai Birliyinin “Uşaqların zərərli vərdişlərdən qorunması” layihəsi çərçivəsində hazırlanıb.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:168
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 26 Sentyabr 2026 14:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see319

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see290

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see288

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see283

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see234

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see232

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see231

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see225

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see217

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see213

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see208

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see204

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see193

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see187

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see184

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see181

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see180

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see176

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri