Icma.az
close
up
RU
Sirkadiyal ritmlər qastritə necə təsir edir?

Sirkadiyal ritmlər qastritə necə təsir edir?

Icma.az, Azpost portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Müasir tədqiqatlar göstərir ki, bədənimizin bioloji saatı – sirkadiyal ritmlər – mədə-bağırsaq sisteminin normal işləməsində mühüm rol oynayır. AzPost xəbər verir ki, bu ritmlərin pozulması mədə turşusunun ifrazı, mədənin selikli qişasının müdafiə mexanizmləri və toxuma bərpası proseslərinə mənfi təsir göstərir, nəticədə qastrit daha ağır keçə bilər.

Sirkadiyal ritmlərin əsas prinsipləri:

24 saatlıq dövrlərlə təkrar olunan bioloji dəyişikliklərdir.

Mərkəzi saat hipotalamusun supraxiiazmatik nüvəsi (SXX) tərəfindən idarə olunur, işıqla məlumatlanır və hormonlar vasitəsilə bütün orqanizmi tənzimləyir.

Periferik saatlar mədəniyyətlə bağlı siqnallarla, qida qəbulu və fiziki aktivliklə də tənzimlənir.

Pəhriz və günün rejimi:

Mədə-bağırsaq sistemi gün ərzində aktiv olur, gecələr isə bərpa proseslərinə üstünlük verilir.

Səhər və günorta saatlarında mədə turşusunun ifrazı maksimum olur, buna görə əsas yeməkləri bu vaxtda qəbul etmək məsləhətdir.

Gec saatlarda ağır qida qəbul etmək mədənin artıq aktiv iş rejimində işləməsinə səbəb olur, selikli qişanın zədələnməsi riski artır.

Hormonlar və qoruyucu mexanizmlər:

Melatonin gecə ifraz olunur, mədə selikli qişasının qorunmasına kömək edir.

Digər hormonlar – kortizol, insulin, leptin – mədə-bağırsaq funksiyalarını ritmik tənzimləyir.

Sirkadiyal ritmlərin pozulması və risk faktorları:

Gecə iş rejimi, dəyişkən yuxu-qida qrafiki, uzun uçuşlar ritmləri poza bilər.

“Sosial jetlag” – iş günləri və istirahət günlərində fərqli rejim – qastrit riskini artırır.

Praktiki tövsiyələr:

Səhər saat 7:30–8:30 arasında oyanmaq, gecə 22:00–23:00 arasında yatmaq.

Gün ərzində kifayət qədər təbii işıq qəbul etmək, gecə isə qaranlıq təmin etmək.

Əsas yeməkləri günün birinci yarısında qəbul etmək, axşam yeməyini yüngül və yatmadan 3–4 saat əvvəl başa çatdırmaq.

Alkoqol və kofeini axşam saatlarında məhdudlaşdırmaq.

Antioksidant və polifenol tərkibli qidalar (meyvə, tərəvəz, qoz-fındıq, yaşıl çay) daxil etmək.

Belə rejim və qidalanma ilə sirkadiyal ritmlərin normalizasiyası, mədənin qorunması və qastritin qarşısının alınması mümkündür.

AzPost.az

Paylaş

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:175
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 20:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see316

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see307

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see302

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see302

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see299

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see290

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see287

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see281

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see281

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see255

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see254

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see249

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see247

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see246

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see241

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see236

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see234

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see234

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see230

Hesablama Palatasından inflyasiya ilə bağlı proqnoz: Bahalaşma davam edəcək

14 Noyabr 2026 13:59see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri