Icma.az
close
up
RU
Sirrli molekul Günəş sistemindəki həyat nəzəriyyəsini şübhə altına aldı

Sirrli molekul Günəş sistemindəki həyat nəzəriyyəsini şübhə altına aldı

Icma.az, Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Elm adamları "Wolf 1130C" adlı qəhvəyi cırtdan ulduzda fosfin adlı kimyəvi birləşmə aşkar ediblər - bu, bir vaxtlar Venerada həyatın mümkünlüyü barədə mübahisələrə səbəb olmuş molekul olub.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Independent" yazıb.

Qəhvəyi cırtdan nədir?

Qəhvəyi cırtdanlar nə tam ulduz, nə də planet sayılır. Onlar kosmosdakı qaz buludlarının çökməsi nəticəsində yaranır, lakin daxillərində hidrogeni helyuma çevirən ulduz istiliyi formalaşmır. Əgər bu qaz buludu Yupiterdən 13 dəfə ağır olarsa, o zaman yalnız qısa müddətlik "deyterium” adlı daha ağır hidrogen növünü yandıra bilir.

Ən isti qəhvəyi cırtdanların səth temperaturu təxminən 2000°C, ən soyuqlarının isə otaq temperaturuna qədər düşə bilir. Bu cisimlər əsasən infraqırmızı işıq yayır və buna görə də onları yalnız kosmosdakı teleskoplarla – məsələn, "James Webb” (JWST) vasitəsilə müşahidə etmək mümkündür.

Fosfinin tapılması və onun mənası

Yeni araşdırma "Science" jurnalında dərc olunub. Burada qeyd edilir ki, "Wolf 1130C" qəhvəyi cırtdanında fosfin (PH₃) aşkarlanıb — bu, çox sadə, lakin elm üçün dərin mənalı molekuldur.

Yer üzündə fosfin yalnız bioloji proseslər nəticəsində yaranır, buna görə də alimlər onu bir növ "həyat siqnalı” hesab edirlər. 2020-ci ildə Venerada fosfin aşkar oluna biləcəyi barədə xəbər yayıldıqda, bu, planetdə mikrobların mövcud ola biləcəyi ehtimalını gündəmə gətirmişdi.

Lakin "Wolf 1130C" kimi tamamilə yaşayışsız və ekstremal mühitdə eyni molekulun aşkarlanması bu nəzəriyyəni şübhə altına alır. Deməli, fosfin yalnız canlı orqanizmlər tərəfindən deyil, həm də müəyyən fiziki və kimyəvi reaksiyalar nəticəsində yaranmış ola bilər.

Niyə bu kəşf mühümdür?

JWST-nin daha əvvəl apardığı 23 fərqli qəhvəyi cırtdan müşahidəsində fosfin aşkarlanmamışdı. "Wolf 1130C" istisnadır — onun atmosferindəki təxminən 320°C istilik və aşağı "metal” tərkibi bu molekulun sabit qalmasına şərait yarada bilər.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu müşahidə fosfinin yaranma mexanizmini daha dərindən öyrənməyə kömək edəcək və "həyat əlamətləri” üçün istifadə olunan meyarları yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edəcək.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:226
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 04 Oktyabr 2025 18:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see299

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see290

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see287

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see283

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see282

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see277

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see268

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see267

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see260

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see259

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see239

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see235

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see234

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see233

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see230

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see228

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see222

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see222

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see220

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see216
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri