Sosial şəbəkəni qarışdıran görüntü: Məhərrəmlikdə toy etmək qadağandır?

Son günlər sosial şəbəkələrdə yayılan toy görüntüləri, xüsusilə Məhərrəm ayında keçirilən məclislər geniş müzakirələrə səbəb olur. 

Bu görüntülər bəzi şəxslər tərəfindən dini və mədəni dəyərlərlə uyğun olmayan davranışlar kimi qiymətləndirilərkən, digər tərəfdən şəxsi azadlıq baxımından müdafiə edilir. 

Məhərrəmlikdə toy, nişan etmək dini baxımdan necə qiymətləndirilir?

 Mövzu ilə bağlı “Cebheinfo.az”-a açıqlama verən ilahiyyatçı Tural İrfan bildirib ki, məhərrəmlikdə toy etməmək islamda yer almayan, sadəcə ənənəvi bir yanaşmadır: 

“Məhərrəm ayında toy edib-etməmək haqda çox zaman müzakirə, hətta mübahisələr olur. 

Şübhəsiz ki, insanların çoxu dinə yox, adətlərə, formalaşmış ənənəyə üstünlük verirlər. Ona görə də belə mövzularda anlaşmazlıqlar yaranır. Əslində İslamda matəm ayı anlayışı yoxdur. Nə Quranda, nə də İslam Peyğəmbərinin tövsiyələrində belə bir göstəriş verilib. Tutaq ki, ehtiram olaraq vəfat etmiş, şəhid olmuş bir şəxs illər sonra anılırsa, bu da bir gün ola bilər. 

Həmin günə də hərə öz ehtiramını ifadə edər. Necə ki, vətən şəhidlərimiz bu cür anılır. Məhərrəm ayında matəm elan etmək, toy, nişan etməmək, xeyirli, faydalı əməlləri tərk etmək, hətta bəzi xurafatlara əsaslanaraq çimməmək, sabun işlətməmək kimi adətlər İslamın əleyhinədir. 

Əgər peyğəmbərlərin vəfat etdiyi, yaxud şəhid olduğu günlərdə, aylarda matəm əmri yoxdursa, demək, digərləri üçün də bu bir nümunədir. Ancaq qədim zamandan qalmış yanlış ənənələrə görə müəyyən toplum toy etməyi rəva görmürsə, bu da öz seçimidir. Ancaq bunu İslama bağlamaq yanlışdır”. 

Onun sözlərinə görə, toy etmək və ya etməmək şəxsi seçimdir, amma buna dini əsaslarla qadağa qoymaq yanlışdır: 

“Toy etməyənlərə də hörmətlə yanaşmaq lazımdır. Fəqət toy edənlərə də ikrahla yanaşmaq olmaz. Əvvəla İslamda belə qayda yoxdur. Digər tərəfdən, hər kəsin öz inancı var. Zorla onu öz əqidənə gətirə bilməzsən. Bu dində də, qanunda da qadağandır. 

İmam Hüseyn əleyhissəlam və Kərbəla şəhidlərinə Məhərrəm ayını bütünlükdə, sonra da Səfər ayının yarısını yas saxlamaqla, toy, nişan etməməklə ehtiram etdiyini düşünənlər İslamın əsas prinsiplərinə zidd davranırlar. 

Çünki İslam şəhidlərin ölmədiyini tərənnüm edir. İmam Hüseynin və yaxınlarının da cənnətdə sakin olduğunu qəbul edir. Matəm və yas yox olmuş adam, yaxud buna inananlar üçün edilir. Həzrət Muhəmməd Peyğəmbər əleyhissəlamın Uhud savaşında 70-dən artıq yaxınları şəhid oldu, 6 övladı uşaq və gənc yaşlarında vəfat etdi, əsla o aylarla matəm elan etmədi və bunu ənənə halına salmadı. Eyni zamanda, “Əhli Beyt”in üzvlərindən, bu soydan tarix boyu çoxsaylı şəhidlər olub, onlar üçün də bu cür edilmir”. 

İlahiyyatçı qeyd etdi ki, İslamda matəm və toy yasaqları yoxdur, bunlar sadəcə ənənəvi yanaşmalardır: “Müsəlmanlar üçün Quranda, yaxud Peyğəmbər, “Əhli Beyt” buyuruqlarında hansısa ayda toy etməmək əmri yoxdur. 

Sərbəst şəkildə hər kəs xeyir işini icra edə, yaxud etməyə bilər. Peyğəmbər buyurur ki, xeyir işlərdə tələsin. İslamda da matəm ayı yoxdur. İmam Hüseyn şəhid oldu ki, müsəlmanlar nikbin və ümidli yaşasınlar”. 

Gülər 
“Cebheinfo.az