Sosioloq: Müəllimlərin əksəriyyətinin qadın olması ciddi problemdir

Deputat Aydın Mirzəzadə parlamentin plenar iclasındac çıxışı zamanı deyib ki, ali məktəblərdə gender bərabərliyinə aid fənnin keçirilməsi təklif edilib. Orta məktəblərdə kişi müəllimlərin sayı həddən artıq azdır. Bunun bir çox səbəbi var. Bu məsələ öz həllini tapmalıdır. Təklif edirəm ki, məktəb direktorlarının müavinləri kişilər olsun. Məktəblərdə bir yox, iki psixoloq olsun, biri qadın, biri kişi olsun. Bu gənclərimziin tərbiyə edilməsində böyük rolu olacaq.
Mövzu ilə bağlı sosioloq Yusif Nəbiyev Demokrat.az-a açıqlama verib.
Sosioloq deyib ki, hər iki təklif (gender bərabərliyi fənni və tədris müəssisələrində personalın gender balansının qorunması) özlüyündə sosial mühəndisliyin klassik örnəklərindəndir. Amma fikirlərin bir az da detallandırılmağa ehtiyacları var:
“"Gender bərabərliyi" ideyasının öyrədilməsi faydalı ola bilər, amma bunun üçün əlavə bir fənnə ehtiyac yoxdur. Bu və bunun kimi mövzuları işləmək üçün ibtidai səviyyədə müasir sosioloji yanaşmaları, trendləri göstərən, fərqli yanaşmaları izah edən bir fənnə ehtiyac var. Çünki bizə "qadınlar kişilərin kölgəsi deyil", "qadınlar öz ayaqları üstündə dura bilərlər" kimi şablon və səthi cümlələr yox, həqiqətən strukturlu bir sosioloji yanaşma lazımdır. Bizə istər gender bərabərsizliyi olsun, istərsə də əlaqəli mövzular - patriarxal institutlar və ya mədəniyyətin cinsiyyətsizləşməsi kimi mövzularda "mainstream" yanaşmaları tutuquşu kimi təkrarlayan yox, məsələyə hər iki tərəfdən tənqidi baxa bilən, konstruktiv yanaşmağı bacaran, qlobal trendləri lokal mədəniyyət və mentaliteti də nəzərə alaraq oxuya bilən gənclər lazımdır. Təhsil sistemi qlobal tutuquşular yox, lokal dəyərlər və maraqlara uyğun yetişkin fərdlər yetişdirmək üçündür”.
Sosioloq diqqətə çatdırıb ki, direktor müavinlərinin kişi olması ciddi bir nəticə vəd etmir:
“Həmçinin məktəb psixoloqlarından birinin kişi olması tələbi də funksional deyil. Hər şeydən öncə bilinməlidir ki, ölkəmizdə say baxımından qadın psixoloqlar kişi psixoloqlara nisbətən xeyli çoxdur. Belə bir yeni qanun qadın psixoloqların iş tapmalarında ciddi çətinliklər yaradacaq, hansı ki, bu çətinlik də özlüyündə heç bir müsbət amala xidmət etməyəcək. Emosional dəstək yalnız eyni cinsdən gələndə təsirli olurmuş kimi bir düşüncə də kökündən yanlışdır. Professionallıq olduqdan sonra burada cinsiyyətin çox da fərqi yoxdur. Əgər məqsəd gənclərin psixoloji inkişafıdırsa, psixoloqun cinsi yox, onun peşəkarlığı əsas olmalıdır. Amma məktəblərdə dərs deyən müəllimlərin əksəriyyətinin qadın olması ciddi problemdir. Çünki şagirdin həyatında müəllim təkcə akademik xidmət göstərən bir professional deyil, həm də bir avtoritet fiqurudur. Sağlam cəmiyyətin yetişməsi üçün mütləqdir ki, onun gənc fərdləri öz avtoritet fiqurları olaraq hər iki cinsin nümunələrini görə bilsinlər. Yalnız qadın avtoritet fiqurundan təsirlənərək böyüyən gənclər maskulin avtoritetlə münasibətləri öyrənməmiş olur və bu onların gələcəkdə maskulin idarəçilər və söz sahibləri ilə münasibətlərində natamamlıq yaradır”.
Leyla Turan
Demokrat.az