“SpaceX” tarixdə ilk dəfə kosmik gəmini “tutmağa” nail olub VİDEO

Amerikalı iş adamı İlon Maskın “SpaceX” şirkəti şənbə günü tarixdə ilk dəfə kosmik gəminin “tutulması” əməliyyatını uğurla həyata keçirib.

APA xəbər verir ki, bu, texniki nailiyyət tam təkrar istifadə oluna bilən raketlərin mümkünlüyünü nümayiş etdirib.

“Starship” Yer atmosferinə daxil olarkən yaranan ekstremal istiliyə tab gətirdikdən sonra buludların arasından görünüb. Daha sonra gəmi “SpaceX”in Texas ştatının cənubunda yerləşən “Starbase” kosmodromunun üzərində yavaş-yavaş enərək, 2 saylı buraxılış meydançasının üstündəki mexaniki “çubuq qolları”nın arasından rəvan şəkildə keçib.

Bu uğur kosmik sənayenin onilliklərdir davam edən tam təkrar istifadə oluna bilən raket sistemləri yaratmaq səylərində mühüm mərhələ hesab olunur. Belə sistemlər missiyaların xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə azalda və daha tez-tez buraxılışlar həyata keçirməyə imkan verə bilər.

Bu, dünyanın ən böyük və ən güclü raket sisteminin 15-ci sınaq uçuşu olub. İndiyədək kosmik gəmilər birdəfəlik istifadə üçün nəzərdə tutulub, missiyalardan sonra atılıb və ya məhv edilib. Bu isə hər buraxılışı yüksək xərc və resurs tələb edən prosesə çevirib.

“SpaceX”in raket sisteminə adı verilən “Starship” kosmik gəmisi 22 saatlıq uçuşu zamanı Yer ətrafında 14 dövrə vurub və Maskın “Starlink” internet şəbəkəsi üçün orbitə 26 peyk buraxıb.

“SpaceX” bundan əvvəl geri qayıdan raket gücləndirici bloklarını üç dəfə tutmağa nail olub. Lakin “Starship”in tutulması daha mürəkkəb əməliyyatdır. Çünki kosmik gəmi gücləndirici bloklarla müqayisədə daha yüksək hündürlükdən və xeyli böyük sürətlə enib.

ABŞ-ın Milli Aeronavtika və Kosmik Tədqiqatlar İdarəsi (NASA) “Artemis” missiyası çərçivəsində “Starship”dən Ay eniş aparatı kimi istifadə etməyi planlaşdırır. Şənbə günü NASA-nın rəhbəri Cared Ayzekman gəminin geri qaytarılmasını “demək olar ki, sehrli” hadisə adlandırıb.

Mask “Starship”i “sürətlə təkrar istifadə oluna bilən” raket sistemlərinin əsas işçi qüvvəsi kimi görür. O, üç-dörd il ərzində “Starship”in saatda bir dəfədən çox buraxılacağını proqnozlaşdırıb. Belə bir temp orbitdə genişmiqyaslı məlumat mərkəzlərinin yaradılmasına, yaxud Ayda və Marsda insan infrastrukturu qurmaq üçün zəruri komponentlərin daşınmasına imkan verə bilər.