Stressdən, əsəbdən dəri xəstəlikləri yaranır?

Müasir dövrdə gündəlik həyatın gərginliyi, iş yükü, ailə problemləri və emosional sarsıntılar insanların yalnız psixoloji vəziyyətinə deyil, fiziki sağlamlığına da təsir göstərir.

Bəzi insanlar güclü stress keçirdikdən sonra dərilərində qaşınma, qızartı, səpgi və şişkinlik yarandığını müşahidə edirlər. Bəzən bu əlamətlər allergiya kimi qiymətləndirilsə də, onların səbəbi fərqli ola bilər.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, tibbi məlumatlara görə, stress dəridə bir sıra xəstəliklərin əlamətlərini ağırlaşdıra, bəzi insanlarda isə övrə kimi tanınan ürtikerin yaranmasını tətikləyə bilər. Bununla belə, hər səpgi və qaşınmanı əsəblə əlaqələndirmək düzgün deyil. Belə hallarda allergik reaksiyalar, infeksiyalar, dərmanlara qarşı həssaslıq və digər dəri xəstəlikləri də nəzərə alınmalıdır.

Amerika Dermatologiya Akademiyası stressin dəri xəstəliklərinə təsiri ilə bağlı bu əlaqələrə diqqət çəkir.

Stress zamanı bədəndə hansı dəri xəstəlikləri yarana bilər?

Övrə (ürtiker) stresslə əlaqələndirilən ən geniş yayılmış dəri xəstəliklərindən biridir. Bu zaman dəridə qəfil meydana çıxan, müxtəlif ölçülü, qabarmış və qaşınan ləkələr yaranır. Səpgilər bədənin bir hissəsində qala və ya müxtəlif nahiyələrə yayıla bilər. Bəzi hallarda qabarıqlıqlar bir neçə saat ərzində itir, başqa nahiyələrdə yeniləri meydana çıxır.

Emosional gərginlik, bədənin həddindən artıq isinməsi və tərləmə bəzi insanlarda bu reaksiyanı tətikləyə bilər. Lakin övrənin səbəbi qida, dərman, həşərat sancması, infeksiya və digər amillər də ola bilər. Buna görə səpginin stressdən yarandığını yalnız görünüşünə əsasən müəyyən etmək mümkün deyil.
Ekzema və atopik dermatit də stressdən təsirlənə bilən dəri problemlərindəndir. Bu xəstəliklər zamanı dəridə quruluq, qızartı, qabıqlanma və güclü qaşınma müşahidə oluna bilər.

Stress xəstəliyin birbaşa səbəbi olmasa da, əlamətlərin şiddətlənməsinə və sağalmanın ləngiməsinə şərait yarada bilər. Psoriaz (sədəf xəstəliyi) olan insanlarda da emosional gərginlik xəstəliyin kəskinləşməsinə səbəb ola bilər. Dəridə qızarmış, qabıqlanan sahələr yarana, mövcud səpgilər böyüyə və qaşınma arta bilər. Xüsusilə uzun müddət davam edən stress bəzi xəstələrdə alovlanma dövrləri ilə əlaqəli olur.

Bundan başqa, stressə həssas insanlarda dəridə yanma, sancma və qaşınma hissi arta, mövcud sızanaqlar ağırlaşa bilər. Ancaq bu əlamətlərin hamısı allergik xəstəlik hesab edilmir. Stresslə əlaqəli dəri problemlərinin qarşısını tam almaq həmişə mümkün olmasa da, onların yaranma ehtimalını və şiddətini azaltmaq üçün bir sıra tədbirlər görülə bilər.

İlk növbədə, stressin idarə olunması vacibdir. Müntəzəm fiziki fəaliyyət, nəfəs məşqləri, meditasiya, istirahətə vaxt ayırmaq və yuxu rejiminə riayət etmək emosional gərginliyi azaltmağa kömək edə bilər. Stress uzun müddət davam edirsə və gündəlik həyata ciddi təsir göstərirsə, psixoloq və ya digər uyğun mütəxəssisdən dəstək almaq məqsədəuyğundur.

Dərinin gündəlik qulluğuna da diqqət yetirilməlidir. Ətirsiz nəmləndiricilərdən istifadə etmək, çox isti su ilə çimməmək, dərini sərt vasitələrlə ovmamaq və qıcıqlanma yaradan kosmetik məhsullardan uzaq durmaq faydalı ola bilər. Övrəyə meyilli insanlarda həddindən artıq isinmə və tərləmə də əlamətləri artıra bildiyindən, şəxsi tətikləyiciləri müəyyənləşdirmək əhəmiyyətlidir.

Hansı şəraitdə səpgilərin yarandığını izləmək də kömək edə bilər. Məsələn, səpginin stressdən sonra, müəyyən qidadan, yeni dərmandan, kosmetik vasitədən və ya isti duşdan sonra meydana çıxıb-çıxmadığını qeyd etmək həkimə səbəbi müəyyənləşdirməkdə yardımçı ola bilər. Əlamətlər təkrarlanırsa, yayılırsa və ya bir neçə gün ərzində keçmirsə, dermatoloqa müraciət etmək lazımdır. Həkim ehtiyac olduqda allergoloq müayinəsi də tövsiyə edə bilər.
Antihistamin və hormonal preparatları özbaşına qəbul etmək, xüsusilə səbəbi müəyyənləşdirilməmiş səpgiləri yalnız stresslə əlaqələndirərək müalicəni gecikdirmək düzgün deyil.

Dəridə səpgi ilə yanaşı dodaqlarda, dildə və ya boğazda qəfil şişkinlik, nəfəs alma və ya udma çətinliyi, güclü başgicəllənmə yaranarsa, bunu stresslə əlaqələndirib gözləmək olmaz. Bu əlamətlər ağır allergik reaksiyanın göstəricisi ola bilər və təcili tibbi yardım tələb edir. Stress və emosional gərginlik bəzi dəri reaksiyalarını tətikləyə və mövcud xəstəliklərin gedişini ağırlaşdıra bilər. Lakin səpgilərin qarşısını almaq üçün yalnız sakitləşməyə çalışmaq kifayət etmir. 

Düzgün diaqnoz, fərdi tətikləyicilərin müəyyənləşdirilməsi, uyğun dəri qulluğu və lazım gəldikdə tibbi müalicə birlikdə tətbiq edilməlidir. Əsas məqsəd hər dəri problemini allergiya və ya əsəblə əlaqələndirmək deyil, onun həqiqi səbəbini müəyyənləşdirməkdir.

Aişə
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin