Su əsaslı ikifazalı sistemlər və onların tətbiq perspektivləri elmi seminar

Bakı, 24 aprel, AZƏRTAC

Elm və Təhsil Nazirliyinin Biofizika İnstitutunda “Su əsaslı ikifazalı sistemlər və onların tətbiq perspektivləri” mövzusunda elmi seminar təşkil olunub.

İnstitutdan AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, seminarın məruzəçisi Bakı Dövlət Universitetinin Maddə quruluşu kafedrasının professoru, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru Eldar Məsimov olub.

Biofizika İnstitutunun baş direktoru AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov seminarın elmi və təcrübi baxımdan əhəmiyyətini vurğulayaraq, mövzunun hərtərəfli tədqiqinin zəruriliyinə diqqət çəkib. O, professor Eldar Məsimovun bu sahədəki zəngin təcrübəsinin və elmi fəaliyyətinin önəmini xüsusi qeyd edib.

Professor Eldar Məsimov təqdimatında suyun canlı orqanizmlərdəki mühüm rolunu və bu kontekstdə ikifazalı sistemlərin əhəmiyyətini ətraflı izah edib. O bildirib ki, su yalnız həlledici deyil, eyni zamanda, bioloji və biokimyəvi proseslərə birbaşa təsir göstərən aktiv komponentdir. Hidrogen rabitələrinin təsiri ilə su molekulları arasında yaranan dinamik strukturlar bu təsirlərin əsasını təşkil edir.

Məruzəçi suyun sıxlıq, səthi gərginlik və dielektrik sabitlik kimi fiziki-kimyəvi anomallıqlarını qeyd edərək, bu xassələrin suyu digər mayelərdən fərqləndirdiyini vurğulayıb. Bildirib ki, bu xüsusiyyətlər əsasında formalaşan iki strukturlu maye modeli ilk dəfə Bernal və Fauler tərəfindən təklif olunub və sonradan müxtəlif alimlər tərəfindən inkişaf etdirilib.

Eldar Məsimov ikifazalı sistemlərin maddələrin qeyri-bərabər paylanması prinsipinə əsaslandığını və bu yanaşmanın xüsusilə bioloji mühitlərdə komponentlərin effektiv ayrılması və analizində mühüm rol oynadığını bildirib. O, bu sistemlərin analitik, preparativ və diaqnostik məqsədlərlə tibbi və biotexnoloji sahələrdə tətbiqinin geniş imkanlar yaratdığını qeyd edib.

Məruzədə “hidrofob effekt” anlayışına da xüsusi yer ayrılıb. Professor bu effekti qeyri-polyar maddələrin su ilə qarşılıqlı təsiri zamanı baş verən termodinamik dəyişikliklərlə, konkret olaraq sərbəst Gibbs enerjisi kontekstində izah edib.

Həmçinin polimer və elektrolit əsaslı ikifazalı sistemlərin xüsusiyyətləri də seminar iştirakçılarının diqqətinə çatdırılıb. Bu sistemlərdə maddələrin fazalar üzrə paylanmasının hidrofobluq fərqləri ilə əlaqəli olduğu və onların bioloji, farmakoloji sahələrdə tətbiqinin aktuallığı vurğulanıb.

Professor qeyd edib ki, ikifazalı sistemlər bioloji hissəciklərin “yumşaq” və kontaktsız şəkildə ayrılması baxımından da üstünlük təşkil edir. Eyni zamanda, bu metodların patoloji proseslərin təhlilində göstərici kimi istifadə oluna biləcəyi də qeyd olunub.

Məruzədən sonra keçirilən müzakirələrdə Biofizika İnstitutunun alimləri çıxış edərək seminarın mövzusuna dair fikirlərini bölüşüb, elmi suallar səsləndiriblər.