Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Süni intellekt təhsili dəyişir: “yaddaş məktəbi” tarixə qovuşur?

Süni intellekt təhsili dəyişir: “yaddaş məktəbi” tarixə qovuşur?

Icma.az, Xalqcebhesi portalına istinadən məlumat yayır.

Süni intellekt texnologiyalarının təhsil sisteminə sürətli və geniş miqyasda daxil olması artıq bu sahədə köklü dəyişikliklərin qaçılmaz olduğunu göstərir. Ənənəvi tədris modeli uzun illər ərzində əsasən məlumatların yadda saxlanılması və əzbərlənməsi üzərində qurulsa da, müasir dövrün reallıqları bu yanaşmanın yetərsiz olduğunu ortaya qoyur. Xüsusilə ChatGPT, Gemini kimi süni intellekt alətlərinin inkişafı bilik əldə etmə prosesini tamamilə dəyişərək informasiyanın saniyələr içində əlçatan olmasını təmin edib.

Bu dəyişikliklər fonunda ekspertlər hesab edirlər ki, təhsil artıq “nəyi bilmək” üzərində deyil, “məlumatı necə tapmaq, necə emal etmək və necə yoxlamaq” prinsipləri üzərində qurulmalıdır. Yəni əsas məqsəd şagird və tələbələrə hazır bilikləri əzbərlətmək deyil, onların tənqidi düşünmə, analiz və düzgün nəticə çıxarma bacarıqlarını inkişaf etdirmək olmalıdır. Bu yanaşma həm kurikulum islahatlarını, həm də qiymətləndirmə sistemində ciddi dəyişiklikləri zəruri edir.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, təhsil sisteminin müasir çağırışlara uyğunlaşması yalnız texnologiyanın tətbiqi ilə məhdudlaşmamalı, eyni zamanda pedaqoji məzmunun və metodikanın yenilənməsini də əhatə etməlidir. Əks halda, süni intellektdən yanlış və səthi istifadə davam edəcək, bu isə tədris prosesinin keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.

“Süni intellektdən yanlış istifadə”

Təhsil eksperti Elmin Nuri “Xalq Cəbhəsi”nə açıqlamasında bildirib ki, süni intellekt alətlərinə yanaşmada ciddi metodoloji səhvlər müşahidə olunur: “Kurikulum tədris sisteminin əsas mahiyyəti informasiyanın sadəcə yadda saxlanılması deyil, onun düzgün emalı və analiz edilməsi prinsipləri üzərində qurulub.Bu, kurikulumun əsas fəlsəfəsidir. Lakin biz hələ də süni intellekti yalnız məlumat əldə etmə vasitəsi kimi dəyərləndiririk. Halbuki bu, məsələnin çox kiçik bir hissəsidir. Hazırda ChatGPT, Gemini kimi alətlərə daha çox alternativ axtarış sistemi kimi baxılır. Bu yanaşma yanlışdır. Süni intellekt tədrisdə məzmunun yaradılması, məlumatların düzgün emalı və analiz olunması üçün istifadə edilməlidir. Əks halda, onun təhsilə real töhfəsini görə bilməyəcəyik”.

Elmin Nuri vurğulayıb ki, problemin həlli üçün ilk növbədə kurikulumun mahiyyətinə düzgün qayıdış vacibdir: “Məzmun standartları və məzmun xətləri kifayət qədər mükəmməl qurulub. Məsələn, riyaziyyat yalnız düsturların öyrədilməsi deyil, riyazi təfəkkürün formalaşdırılmasıdır. Eyni yanaşma tarixə, ədəbiyyata və digər fənlərə də aiddir.

Uzun illərdir formalaşmış yanlış yanaşma — fənləri sadəcə informasiya toplusu kimi qəbul etmək — süni intellektin də təhsildə yanlış istiqamətdə tətbiqinə səbəb olur.Əvvəlcə bu yanaşma dəyişməlidir. Yalnız bundan sonra süni intellektin tədris prosesində effektiv və düzgün istifadəsinə nail olmaq mümkündür”.

“Yaddaş məktəbi dövrü bitib”

Təhsil İşçilərinin Həmrəyliyi Alyansının (TİHA) sədri, təhsil eksperti Əmrah Həsənli açıqlamasında söyləyib ki, süni intellektin sürətlə həyatımıza daxil olması təhsildə uzun illər hökm sürən “yaddaş məktəbi” modelini artıq faktiki olaraq sıradan çıxarıb:“Ensiklopedik biliklərin şagirdin yaddaşına yüklənməsi bu gün həm vaxt itkisi, həm də mənasız yükə çevrilib. Şagirdin aylarla əzbərlədiyi məlumatı bu gün süni intellekt saniyələr içində, daha sistemli və əlçatan formada təqdim edir. Bu reallıq fonunda təhsil sistemi köklü şəkildə yenilənməlidir.

Kurikulumun əsas istiqaməti “nəyi bilmək”dən “məlumatı necə tapmaq və necə yoxlamaq” müstəvisinə keçməlidir. Artıq şagirdə faktları əzbərlətmək yox, həmin faktların doğruluğunu yoxlamaq, süni intellektin verdiyi cavablardakı mümkün səhvləri aşkar etmək bacarığı öyrədilməlidir. Əsas hədəf tənqidi təfəkkürün formalaşdırılmasıdır”.

Əmrah Həsənli vurğulayıb ki, təhsil sistemi şagirdi informasiya daşıyıcısı kimi deyil, həmin informasiyanı analiz edən və ondan yeni məhsul yaradan fərd kimi yetişdirməlidir: “Şagird süni intellektdən aldığı məlumatı emal etməyi, faydalını faydasızdan ayırmağı və öz yanaşmasını əlavə etməyi bacarmalıdır. Gələcəyin uğurlu insanı hər şeyi bilən yox, düzgün seçən və idarə edən olacaq”.

O, həmçinin qiymətləndirmə sistemində də dəyişikliklərin vacibliyini qeyd edib: “Artıq nəticəyə yox, prosesə qiymət verilməlidir. Şagirdin cavaba necə gəldiyi, hansı analiz üsullarından istifadə etdiyi əsas meyar olmalıdır. Bu, təhsildə keyfiyyətə keçidin əsas şərtidir”.

Ekspertin fikrincə, bu dəyişikliklər müəllimin rolunu da yenidən müəyyənləşdirir: “Müəllim artıq yalnız məlumat verən yox, rəqəmsal mühitdə istiqamət göstərən mentor funksiyasını yerinə yetirməlidir. Əks halda, biz süni intellekt qarşısında passiv və asılı bir nəsil yetişdirmiş olarıq”.

Günel Elxan

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:184
embedMənbə:https://www.xalqcebhesi.az
archiveBu xəbər 06 May 2026 23:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see461

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see334

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see322

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see307

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see306

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see302

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see277

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see263

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see261

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see240

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see233

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see224

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see223

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see221

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see212

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see209

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see206

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see205

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see201

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see198
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri