Tacikistan Prezidenti AQEM də bir sıra təkliflərlə çıxış edib

Biz əminik ki, siyasi iradə olduğu təqdirdə, birgə səylər sayəsində AQEM-i dialoq və əməkdaşlıq, Asiya dövlətlərinin etimadının və həmrəyliyinin gücləndirilməsi üçün səmərəli platformaya çevirə bilərik.

Bunu Tacikistan Respublikasının Prezidenti Emoməli Rəhmon Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin 7-ci Zirvə Toplantısında çıxışı zamanı deyib.

O qeyd edib ki, qlobal sülhün və sabitliyin qorunub saxlanılması, eləcə də gələcək nəsillərə təhlükəsiz, sosial-iqtisadi cəhətdən dayanıqlı bir dünyanın ötürülməsi bu gün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir:

"Tacikistan üçün beynəlxalq münasibətlər sistemində sülhün və etimadın möhkəmləndirilməsi sadəcə siyasi mövqe deyil, xarici siyasətin mühüm vektorudur. Məhz bu məqsəddən çıxış edərək Tacikistan BMT Baş Assambleyası tərəfindən bəyənilmiş 2027–2036-cı illərin "Gələcək nəsillər naminə sülhün möhkəmləndirilməsi üzrə Beynəlxalq Onillik" elan edilməsi təşəbbüsü ilə çıxış edib. Bu istiqamətdə Tacikistan həmişə təhlükəsizlik çağırışları və təhdidləri ilə mübarizədə qlobal səylərə öz töhfəsini verməyə çalışır. Bununla əlaqədar olaraq, biz bu sahədə beynəlxalq və regional əməkdaşlığın gücləndirilməsinin səmimi mexanizmi kimi terrorizmə və onun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə üzrə Düşənbə prosesinin irəlilədilməsini davam etdirəcəyik".

Emoməli Rəhmon qeyd edib ki, dünya təcrübəsi iqtisadi, sosial və texnoloji inkişaf üçün əlverişli şəraitin yaradılmasının uzunmüddətli sülh və sabitliyin bərqərar olması üçün fundamental əsas ola biləcəyini göstərir:

"Bu məqsədlərə nail olmaq üçün ölkələrimiz bu gün əhəmiyyətli iqtisadi və texnoloji potensiala malikdirlər. Bu kontekstdə Asiya qitəsinin müxtəlif regionları arasında mühüm birləşdirici həlqə kimi Mərkəzi Asiyanın geoiqtisadi mövqeyi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bununla əlaqədar olaraq, Tacikistan gömrük və logistika prosedurlarının sadələşdirilməsi, multimodal nəqliyyat dəhlizlərinin yaradılması, rəqəmsal iqtisadiyyat, yaşıl energetika və sənaye kimi istiqamətlər üzrə regional əməkdaşlığın genişləndirilməsində maraqlıdır.

Bundan əlavə, rəqəmsal maliyyə texnologiyalarının (fintex-platformalar daxil olmaqla) tətbiqi daimi diqqət mərkəzindədir. Yeni texnologiyaların sürətli inkişafı dövlətlərin tərəqqisi üçün böyük imkanlar açır. Tacikistan süni intellekt sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsinə mühüm əhəmiyyət verir.

Bizim təşəbbüsümüzlə BMT Baş Assambleyası süni intellektin inkişafına və onun Mərkəzi Asiyada dayanıqlı inkişaf məqsədləri ilə istifadəsinə həsr olunmuş mühüm qətnamə qəbul edib. Bu kontekstdə Düşənbə şəhərində Süni İntellekt üzrə Regional Mərkəzin yaradılması region ölkələrinin qabaqcıl texnologiyalar sahəsində qarşılıqlı fəaliyyətinin gücləndirilməsi üçün mühüm əsaslardan biri ola bilər.

Bununla yanaşı, ölkəmizin təşəbbüsü ilə BMT Baş Assambleyası avqustun 31-ni Süni İntellektin Rasional İstifadəsi Günü elan edib. 2027-ci ildən etibarən bu gün qeyd olunacaq. Bu addımlar süni intellekt imkanlarından istifadəyə məsuliyyətli, ağlabatan və səmərəli yanaşmanın formalaşdırılmasına yönəlib.

Bununla belə, biz yeni texnologiyaların nailiyyətlərindən istifadədə bütün ölkələr üçün bərabər imkanların təmin edilməsini müstəsna dərəcədə vacib hesab edirik. Bu gün iqtisadiyyat və təhlükəsizlik sahəsində təhdidlərlə yanaşı, beynəlxalq gündəliyin əsas bəndlərindən biri iqlim dəyişikliyi problemidir. Ona görə də Tacikistan Düşənbə su prosesi çərçivəsində su problemlərinə, o cümlədən əriməkdə olan buzlaqların qorunub saxlanılmasına həsr olunmuş bir sıra qlobal təşəbbüslərin təşəbbüskarı olub. Bu prosesin davamı olaraq bu yaxınlarda BMT Baş Assambleyası 2028-ci ildə Düşənbədə BMT-nin Su Konfransının keçirilməsi modalıqlarını təsdiq edib.

Ümid edirik ki, bu forum "Dayanıqlı inkişaf naminə su" (2018–2028-ci illər) beynəlxalq fəaliyyət onilliyinin yekunlarının çıxarılması və su sahəsində qlobal əməkdaşlığın yeni vektorlarının müəyyən edilməsi üçün mühüm platforma təmin edəcək. Tacikistan xalq diplomatiyasının inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayır.

Biz Asiya dövlətləri və xalqları arasında dostluq, etimad və qarşılıqlı anlaşmanın gücləndirilməsinin mühüm aləti kimi mədəniyyət, turizm, gənclər siyasəti və idman sahələrində çoxtərəfli əməkdaşlığın genişləndirilməsinin ardıcıl tərəfdarıyıq. Gənclər AQEM-ə üzv dövlətlərin əhalisinin əhəmiyyətli hissəsini təşkil edir və məhz onlar gələcəkdə inteqrasiya proseslərinin davam etdirilməsinə, dostluq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsinə, etimad və qarşılıqlı anlaşma atmosferinin qorunub saxlanılmasına görə məsuliyyət daşıyırlar".

O, AQEM Gənclər Şurasının imkanlarının genişləndirilməsini də təklif edib. Vurğulayıb ki, üzv dövlətlərin gənclərinin dialoqu, təcrübə mübadiləsi və birgə təşəbbüslərin işlənib hazırlanması üçün daimi platformaya çevrilməsi vacibdir.