Taksi parkına məxsus maşınla qəzaya düşən sürücü dəymiş zərərə görə ödəniş etməlidir? AÇIQLAMA FOTO

Təsəvvür edin, siz bir taksi parkı ilə əməkdaşlıq edirsiniz və hər gün onlarla sərnişin daşıyırsınız. Maşın parkın məxsusdur, özü də kasko sığortalıdır. Hər şey qaydasındadır, ta ki, bir gün təsadüfən maşını vurana qədər… Qəzadan sonra ilk ağlınıza gələn sual budur: indi bu zərəri kim ödəyəcək?
Avtosfer.az xəbər verir ki, bəzən park rəhbərliyi sürücüdən pul tələb edir, bəzən isə sığorta şirkəti bütün xərcləri qarşılayır. Amma bu vəziyyətdə həqiqətən məsuliyyət kimdədir, sükan arxasındakı sürücüdə, yoxsa kasko sığorta təminatında?

Məsələ ilə bağlı nəqliyyat eksperti Elməddin Muradlı Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, hər bir nəqliyyat vasitəsinin üçüncü şəxs qarşısında yarana biləcək məsuliyyətini sığortalamaq üçün icbari sığorta həyata keçirilir.

“Bu proses nəqliyyat vasitəsi alınarkən və ya idarə olunduğu müddətdə ildə bir dəfə həyata keçirilir. Yəni, nəqliyyat vasitəsi istər hüquqi, istərsə də fiziki şəxsin adına olsun, hər il icbari qaydada sığortalanmalıdır. Bu sığorta növü, avtomobilin sükanında kimin əyləşməsindən asılı olmayaraq, qarşı tərəfə dəymiş zərəri ödəməlidir”. 
Ekspert qeyd edib ki, həmin avtomobilin sürücüsünün sürücülük vəsiqəsi olub-olmaması, hadisə zamanı polisdən qaçması və ya digər qanun pozuntuları ayrıca hüquqi qiymət alır, lakin bu hallar sığorta öhdəliyinə birbaşa təsir etmir:
“Beləliklə, üçüncü şəxs qarşısında yaranan öhdəlik sığorta şirkəti tərəfindən yerinə yetirilməlidir. Daha sonra sığortaçı, zərərin səbəbkarı olan şəxsdən həmin məbləği “regress” qaydasında geri tələb edə bilər”.

Sığorta eksperti Vüsal Bədəlovun fikrincə, bu halda sığorta şirkəti, yəni kasko sığortası əgər müqavilədə qeyd olunubsa, həmin nəqliyyat vasitəsi taksi fəaliyyəti üçün istifadə olunduğu və bu fəaliyyətə təminat verildiyi halda, o zaman dəymiş zərəri ödəməlidir:
“Yəni, əgər avtomobil taksi parkının adınadır və kasko sığortası bu məqsədlə bağlanıbsa, müqavilədə bu açıq şəkildə göstərilməlidir. Belə olan halda, kasko sığortası avtomobilə dəyən öz zərəri, icbari sığorta isə qarşı tərəfə dəyən zərəri ödəyir. Bu vəziyyətdə taksi parkının sahibi yalnız azadolma məbləğini sürücüdən tələb edə bilər”.
Ekspert vurğulayıb ki, azadolma məbləği sığorta olunan şəxsin məsuliyyətində qalan və sığorta ödənişindən çıxılan məbləğdir: 
“Məsələn, əgər müqavilədə azadolma məbləği 100 manat göstərilibsə və avtomobilə 2000 manatlıq zərər dəyibsə, sığorta şirkəti 1900 manat ödəyir, qalan 100 manatı isə sığorta olunan özü qarşılayır. Bundan əlavə, qanunvericiliyə görə, əgər kasko sığortası mövcuddursa, eyni zərər üçün həm sığorta şirkətindən, həm də sürücüdən eyni məbləği tələb etmək qanunla qadağandır. Çünki dəymiş zərər yalnız bir dəfə ödənilə bilər. Eyni zərərin iki fərqli mənbədən tələb olunması süni varlanma sayılır və bu, qanunla məsuliyyət yaradır”.

Fidan