Tarix, strateji baxış və yeni dövrün elmi əsasları

Məşhur Məmmədov
Milli Məclisin deputatı
Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının 80 illiyinə həsr olunmuş yubiley mərasimində çıxışı, əslində, ölkənin gələcək inkişaf konsepsiyasının elmi-fəlsəfi konturlarını müəyyənləşdirən mühüm sənəd xarakteri daşıyır. Bu çıxışda Prezident, təkcə elm adamlarına deyil, bütövlükdə cəmiyyətə ünvanlanan strateji mesajlarla yeni dövrün istiqamətlərini müəyyənləşdirdi.
Dövlət başçısı çıxışında Azərbaycanın elmi potensialının milli inkişaf modelində oynadığı rolu dərindən təhlil edərək bildirdi ki, elm – sadəcə bir sahə deyil, müasir dövlətin, iqtisadiyyatın, təhlükəsizliyin və milli kimliyin dayağıdır. Prezident İlham Əliyevin fikrincə, bu gün elm sahəsi ölkənin intellektual kapitalını formalaşdırmaqla yanaşı, texnologiyanın, rəqəmsal inkişafın və süni intellektin idarəedici gücünə çevrilməlidir.
Elmin prioritetləşdirilməsi və dövlətin intellektual kursundan söz açan Prezident İlham Əliyev çıxışında xatırlatdı ki, bu gün Azərbaycan elmi yeni çağırışlarla üz-üzədir. Qlobal texnoloji mühitdə yerini qorumaq və gücləndirmək üçün elmi potensialın sistemli şəkildə inkişafı mühüm zərurətdir. Məhz bu məqsədlə son illər ərzində aparılan struktur islahatları, elmi tədqiqatların maliyyələşdirilməsi və kadr siyasətinin yenilənməsi dövlətin bu sahəyə xüsusi diqqətinin göstəricisidir.
Dövlət başçısı elm və texnologiyanın vəhdətini müasir inkişafın təməli kimi qiymətləndirdi. Süni intellekt, pilotsuz uçuş aparatları, kibertəhlükəsizlik və enerji səmərəliliyi kimi istiqamətlərin elmi əsaslarla idarə olunması, Azərbaycanın innovativ gələcəyini müəyyənləşdirən əsas amillərdəndir.
Azərbaycan bu gün təkcə enerji ölkəsi deyil, həm də elmi biliklərin ixracatçısına çevrilmək istiqamətində ardıcıl addımlar atır. Prezidentin “bizim müstəqilliyimiz bilik üzərində qurulmalıdır” tezisi, dövlətin yeni dövrə baxışının ideoloji əsasını təşkil edir.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1970–1980-ci illərdə elmin inkişafına verdiyi diqqət, bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən yeni mərhələdə daha geniş miqyasda davam etdirilir. O dövrdə formalaşmış elmi məktəblər və institutlar müstəqil Azərbaycanın elmi sisteminin təməlini qoydu.
Məhz bu davamlı xəttin nəticəsidir ki, Azərbaycan elmi indi yalnız regional deyil, beynəlxalq elmi məkanın da etibarlı tərəfdaşına çevrilib. Prezidentin dediyi kimi, elmin millilik üzərində qurulması, həm dövlət ideologiyasına, həm də milli identitetin qorunmasına xidmət edir.
Ölkə rəhbəri çıxışında xüsusi olaraq Azərbaycan dilinin saflığının qorunması məsələsinə toxundu və bu mövzunu təkcə dilçilərin və yazıçıların deyil, hər bir vətəndaşın mənəvi borcu kimi dəyərləndirdi: “Biz xalq kimi, millət kimi öz dilimizi qorumasaq, onda yavaş-yavaş bizim milli kimliyimiz də sarsıla bilər”.
Bu çağırış, milli ideologiyanın əsas sütunlarından birinə çevrilməlidir. Çünki dil yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, xalqın yaddaşı, kimliyi və dövlət müstəqilliyinin mənəvi dayağıdır. Prezidentin bu istiqamətdə verdiyi tapşırıqlar göstərir ki, dövlət səviyyəsində dilin qorunması və inkişafı həm mədəni, həm də ideoloji prioritet kimi diqqət mərkəzində qalacaq.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Qarabağda aparılan geoloji tədqiqatlardan, orada həyata keçirilən elmi-infrastruktur layihələrdən də bəhs etdi. Bu, həm iqtisadi, həm də elmi baxımdan strateji əhəmiyyət kəsb edir. Qarabağ torpaqlarında aparılan elmi tədqiqatlar yalnız resurs araşdırması deyil, həm də 30 illik işğalın nəticələrinin bərpası və ədalətin elmi sübutudur.
Bununla yanaşı, Azərbaycan alimlərinin Qarabağda həyata keçirilən bərpa prosesinə elmi dəstək göstərməsi, elmlə dövlət siyasətinin birliyini simvolizə edir. Bu, həm də müharibədən sülhə keçid mərhələsində elmin rolu barədə mühüm mesajdır.
Prezident İlham Əliyev çıxışında qeyd etdi ki, bir neçə gündən sonra Azərbaycan xalqı tarixi Zəfər Gününün beş illiyini qeyd edəcək. Bu hadisə təkcə hərbi qələbə deyil, həm də elm, texnologiya, milli birlik və dövlətçilik strategiyasının sintezindən doğan nəticədir.
2020-ci ildə keçirilən ilk Zəfər paradı Azərbaycanın yenilməzliyinin simvolu idi. 2023-cü ildə Xankəndidə baş tutan hərbi parad isə dövlət suverenliyinin tam bərpasını nümayiş etdirdi. İndi isə 2025-ci ildə Azadlıq meydanında keçiriləcək hərbi parad, Zəfərin əbədiləşməsi və milli qürurun təntənəsi olacaq.
Prezidentin bu kontekstdə səsləndirdiyi fikirlər, Azərbaycan xalqının gələcəyə inamını, dövlətin strateji dayanıqlığını və milli ideologiyanın möhkəmliyini bir daha təsdiqləyir.
Cənab Prezidentin çıxışı göstərdi ki, Azərbaycanın inkişaf modeli sadəcə iqtisadi göstəricilərə əsaslanmır — bu model elmin, mədəniyyətin, dilin və milli kimliyin birliyinə söykənir.
Elm yalnız laboratoriyada yox, dövlət idarəçiliyinin fəlsəfəsində, milli ruhun dərin qatlarında formalaşır.
Bu gün Azərbaycan dünyaya sübut edir ki, elmi düşüncə ilə milli ruh birləşəndə, dövlət həm güclü, həm də qalıcı olur.
Azərbaycan alimləri, ziyalıları, jurnalistləri və siyasətçiləri bu strateji baxışdan ilham alaraq, gələcəyin intellektual cəmiyyətini formalaşdırmaqda üzərlərinə düşən tarixi missiyanı yerinə yetirməlidirlər.