Dövlətin gənclər siyasətinin strateji əsasları ŞƏRH

Azərbaycanın müasir dövlətçilik modelində gənclər siyasəti təsadüfi və epizodik tədbirlər toplusu kimi deyil, uzunmüddətli strateji planlaşdırmanın tərkib hissəsi kimi formalaşıb. Bu yanaşmanın ideoloji və institusional əsasları bilavasitə Heydər Əliyevin siyasi baxışları ilə bağlıdır. O, gənclər faktorunu sosial dinamikanın passiv elementi yox, dövlətin dayanıqlı inkişafında mühüm rol oynayan insan kapitalı kimi qiymətləndirirdi.1990-cı illərin mürəkkəb ictimai-siyasi reallıqları fonunda gənclərin sosial adaptasiyası, təhsil imkanları və ictimai fəallığı ciddi çağırışlarla üz-üzə qalmışdı. Heydər Əliyev bu vəziyyəti qısamüddətli sosial problem kimi deyil, gələcəkdə dövlət idarəçiliyinə və milli təhlükəsizliyə təsir göstərə biləcək strateji risk kimi dəyərləndirirdi. Məhz bu baxımdan gənclərlə bağlı qərarlar spontan deyil, sistemli və ardıcıl xarakter daşıyırdı.Gənclər siyasətinin hüquqi və institusional müstəvidə formalaşması Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə konkret mexanizmlər üzərində quruldu. Gənclər və İdman Nazirliyinin yaradılması, müvafiq dövlət proqramlarının hazırlanması, gənclər təşkilatlarının hüquqi statusunun müəyyənləşdirilməsi bu sahədə idarəetmənin mərkəzləşdirilməsinə və koordinasiyanın gücləndirilməsinə imkan verdi. Bu addımlar gənclərlə bağlı məsələlərin pərakəndə qərarlarla deyil, vahid konsepsiya çərçivəsində həllini təmin etdi.Heydər Əliyevin gənclərlə dialoqu formal kommunikasiya çərçivəsini aşırdı. Görüşlər zamanı səsləndirilən fikirlər, irəli sürülən təşəbbüslər real idarəetmə proseslərinə inteqrasiya olunurdu. Bu yanaşma gənclərin ictimai proseslərə münasibətini dəyişir, onları müşahidəçi mövqeyindən aktiv iştirakçı statusuna gətirirdi. Dövlət və gənclər arasında etimad mühiti formalaşırdı ki, bu da siyasi sabitlik baxımından mühüm amil idi. Təhsil siyasəti gənclər strategiyasının əsas istiqamətlərindən biri kimi nəzərdən keçirilirdi. Heydər Əliyev insan resurslarının keyfiyyətinin iqtisadi inkişafın əsas şərti olduğunu açıq şəkildə ifadə edirdi. Ali təhsil müəssisələrinin potensialının gücləndirilməsi, elmi kadr hazırlığı, gənc mütəxəssislərin dövlət strukturlarına cəlb edilməsi bu baxışın praktik ifadəsi idi. Təhsilə yönəlmiş siyasət qısa müddətli nəticələrdən daha çox uzunmüddətli səmərəliliyə hesablanmışdı. Gənclərin milli-mənəvi dəyərlər əsasında formalaşması məsələsi də gənclər siyasətində ayrıca yer tuturdu. Heydər Əliyev qloballaşma proseslərini qaçılmaz reallıq kimi qəbul etsə də, milli kimliyin qorunmasını inkişafın alternativi yox, onun tərkib hissəsi kimi görürdü. Bu baxımdan gənclərin tarixi yaddaşı, dilə və mədəni irsə münasibəti dövlət siyasətində nəzərə alınan əsas parametrlərdən idi.Eyni zamanda, gənclərin fiziki və mənəvi hazırlığı, sağlam həyat tərzinin təşviqi də diqqətdən kənarda qalmırdı. İdmanın kütləviləşdirilməsi, gənclərin beynəlxalq yarışlarda iştirakı və onların ölkəni təmsil etməsi gənclər siyasətinin sosial və ideoloji komponentlərini gücləndirirdi. Bu, gənclərin özünəinamının artmasına və beynəlxalq mühitdə Azərbaycan kimliyinin tanıdılmasına xidmət edirdi.Bu gün Azərbaycanda həyata keçirilən gənclər siyasətinin məzmunu və strukturu Heydər Əliyev tərəfindən müəyyənləşdirilmiş konseptual çərçivəyə əsaslanır. Dövlət-gənclər münasibətləri inzibati idarəetmə modeli ilə məhdudlaşmır, tərəfdaşlıq və qarşılıqlı məsuliyyət prinsipləri üzərində qurulur. Bu yanaşma gənclərin dövlət idarəçiliyində, elmi mühitdə, sahibkarlıqda və ictimai sferada fəal iştirakını stimullaşdıran davamlı modelin formalaşmasına imkan verib.

Fərid Mustafayev

YAP Yasamal rayon təşkilatının fəalı