Icma.az
close
up
RU
Tədqiqat : Qəhvə donor qanının keyfiyyətini aşağı sala bilər

Tədqiqat : Qəhvə donor qanının keyfiyyətini aşağı sala bilər

Azertag saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Bakı, 15 sentyabr, AZƏRTAC

Səhər qəhvəniz sizi nəinki oyandıra, həm də donor qanınızı zəiflədə bilər. Böyük bir yeni tədqiqat göstərir ki, kofein qırmızı qan hüceyrələrinin keyfiyyətini azaldır və qanköçürməni xüsusilə onlara ən çox ehtiyacı olan xəstələr üçün daha az təsirli edir.

AZƏRTAC xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, ümumilikdə araşdırmalar qəhvənin sağlamlıq üçün faydalı olduğunu göstərir. Bununla belə, Kolorado Universitetinin Anşutz Tibb Kampusu tərəfindən aparılan yeni araşdırma nəticəsində məlum olub ki, kofein donor qanın keyfiyyətini, eləcə də onun transfüzyonda effektivliyini azalda bilər.

Kolorado Universitetinin professoru Angelo D'Alessandro bildirib: “Biz kofeinin beyinə və mərkəzi sinir sisteminə təsiri haqqında çoxdan bilirik, lakin bu, onun qırmızı qan hüceyrələrinin biologiyasına təsirini nümayiş etdirən ilk genişmiqyaslı tədqiqatdır. Bu nəticələr göstərir ki, səhər bir fincan qəhvə kimi adi bir içki yığılan qanın keyfiyyətinə və xəstələrə transfüzyonda onun effektivliyinə əhəmiyyətli təsir göstərə bilər”.

Qan plazmadan, saman rəngli mayedən və əmələ gələn elementlərdən - qırmızı qan hüceyrələri, ağ qan hüceyrələri və trombositlərdən ibarətdir. Tərkibində su, zülallar, şəkər və digər maddələr olan plazma qanın həcminin təxminən 55 faizini təşkil edir, qalan təxminən 45 faizi olan formalaşmış elementlər isə onun tərkibində qalır.

ABŞ-ın “REDS RBC-Omics” qan bankı tərəfindən aparılan böyük araşdırmanın bir hissəsi olaraq, alimlər 13.091 qan donorunun qırmızı qan hüceyrələrini təhlil ediblər. Onlar saxlanılan qanda kofeinin səviyyəsini ölçüb, habelə onun qırmızı qan hüceyrələrinin metabolizmasına, hemolizinə (hüceyrə parçalanması) və transfuziya nəticələrinə necə təsir etdiyini yoxlayıblar. Çox yüksək və ya çox aşağı qırmızı qan hüceyrələrinin kövrəkliyi aşkar edilən 643 donor geri çağırılıb və bir neçə saxlama müddətində təkrar emal etməyə imkan verən təkrar donorluq (10, 23 və 42 gün) tələb olunub.

Tədqiqatda iştirak edən səkkiz sağlam könüllü bir fincan qəhvə içib və sonra kofeinin qırmızı qan hüceyrələrinə qısamüddətli təsirini izləmək üçün əvvəl və sonra qanlarını yoxladıblar. Laboratoriyadakı tədqiqatçılar kofeinin qırmızı qan hüceyrələrinin əsas yolları ilə, xüsusən də ADORA2b siqnal yolu ilə (adətən qırmızı qan hüceyrələrinin stresə və hipoksik və ya aşağı oksigen şəraitinə uyğunlaşmasına kömək edən reseptor) və G6PD fermentinin (qırmızı qan hüceyrələrini oksidləşdirici zədələrdən qoruyan) fəaliyyəti ilə necə qarşılıqlı əlaqədə olduğuna baxıblar.

Qəhvə qırmızı qan hüceyrələrinin sağ qalması və oksigeni səmərəli şəkildə daşıması üçün zəruri olan əsas enerji molekullarının, adenozin trifosfatın (ATP) və 2,3-bifosfogliseratın (2,3-BPG) səviyyəsini azaldır. Nəticədə qəhvə içənlər qan hüceyrələrinin məhvinə daha çox həssasdırlar və bu, qan köçürülən pasiyentin toxumalarının oksigen təchizatına mənfi təsir göstərir.

Xüsusilə ADORA2b geninin daşıyıcıları kimi genetik meylli donorlarda pisləşmə riski yüksəkdir. Kofein bu reseptoru bloklayır, bununla da qırmızı qan hüceyrələrini lazımi müdafiədən məhrum edir, həmçinin G6PD antioksidant fermentinin fəaliyyətini boğur. Faktorların bu birləşməsi qanın keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:255
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 15 Sentyabr 2025 16:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see327

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see325

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see318

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see308

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see304

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see300

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see299

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see271

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see270

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see264

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see260

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see258

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see256

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see250

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see247

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see245

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see244

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see208

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see207

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri