Icma.az
close
up
RU
Tədqiqatçılar erkən doğuşun beyin inkişafı üzərindəki təsirini araşdırıb AZƏRTAC

Tədqiqatçılar erkən doğuşun beyin inkişafı üzərindəki təsirini araşdırıb AZƏRTAC

Azertag saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 24 yanvar, AZƏRTAC

Naqoya Şəhər Universitetinin tədqiqatçıları doğuşun sinir kök hüceyrələrinin (NSC) saxlanmasındakı rolunu aydınlaşdıran mühüm bir araşdırma aparıblar. Tədqiqatın nəticələri Science Advances jurnalında dərc edilib.

AZƏRTAC “MedicalXpress” portalına istinadla xəbər verir ki, doğuş, intrauterin mühitdən kənar mühitə keçidi təmin edərək, fərdlərdə mühüm metabolik dəyişikliklərə səbəb olan həyati bir hadisədir. Lakin doğuşun inkişaf prosesindəki dəqiq rolu indiyə qədər tam başa düşülməyib.

Yetkin məməlilərin beynində NSC-lər ventrikulyar-subventrikulyar zonada (V-SVZ) yerləşərək neyronların yaradılmasını davam etdirir. Postnatal dövrdə NSC-lərin əksəriyyəti sakit vəziyyətdə saxlanılır ki, bu da onların uzunmüddətli saxlanmasını təmin edir. Lakin doğuşla bağlı metabolik dəyişikliklərin NSC-lərin taleyinə necə təsir etdiyi haqqında məlumatlar məhduddur. Kazunobu Sawamoto rəhbərliyindəki tədqiqat qrupu radial glia (RG) adlanan embrion NSC-lərdəki metabolik dəyişiklikləri araşdırıb. Siçan modelləri üzərində aparılan təcrübələr zamanı tədqiqatçılar metabolomika və tək hüceyrəli RNT-seq metodlarından istifadə ediblər. Məlum olub ki, normal müddətli doğuş RG-nin sakitləşməsini təmin edir və bu proses qlutamatı qlutaminə çevirən fermenti kodlayan genin ifadəsinin artması ilə bağlıdır. Əsasən, erkən doğuşun bu prosesi pozduğu aşkar edilib. Tədqiqatçılar həmçinin göstəriblər ki, erkən doğulmuş siçanlarda RG müvəqqəti olaraq neyrogen vəziyyətə keçsə də, bu, mTORC1 siqnalı vasitəsilə baş verir və NSC hovuzunun erkən tükənməsi ilə nəticələnir. Bu da gənc-yetkin mərhələdə neyrogenezin azalmasına səbəb olur.

İnsan beyinlərini də təhlil edən alimlər postnatal neyrogenezin yalnız siçanlarda deyil, insanlarda da erkən doğuş səbəbilə azaldığını müəyyən ediblər. Bu tapıntılar erkən doğulmuş körpələrdə müşahidə edilən zəif neyroinkişaf göstəricilərinin mümkün səbəblərini ortaya qoyur. RG-də Glul geninin ifadəsinin doğuşdan qaynaqlanan artımı ilə bağlı əlavə araşdırmalarda tədqiqatçılar, bu genin sakit NSC-lərin saxlanması üçün vacib olduğunu göstəriblər. Glul geninin funksiyasının təhrif edilməsi NSC-lərin saxlanmasına mənfi təsir göstərib.

Araşdırmanın aparıcı müəllifi professor Kazunobu Sawamoto bildirib: “Biz sakit NSC-lərin saxlanmasında doğuşun əhəmiyyətini aşkar etdik. Qlutamin metabolizmasının NSC-lərdən başqa toxuma kök hüceyrələrinin də funksiyalarını tənzimləyə biləcəyini nəzərə alsaq, bu tapıntılar doğumun toxuma homeostazında və regenerasiya qabiliyyətlərində əsas rolunu anlamaq üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.”

Bu tədqiqat Naqoya Şəhər Universiteti, Milli Fiziologiya Elmləri İnstitutu, Kindai Universiteti, Kopenhagen Universiteti və digər qabaqcıl tədqiqat mərkəzlərinin alimlərinin əməkdaşlığı ilə həyata keçirilib.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:332
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 24 Yanvar 2025 05:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see389

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see361

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see306

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see285

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see281

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see274

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see263

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see256

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see255

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see240

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see230

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see228

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see225

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see222

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see220

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see216

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see215

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see211

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri