Təhlükəsizlik məkanı və yeni hədəflər

Türk xalqları əsrlər boyu eyni kökdən bəhrələnən, dili, mədəniyyəti və mənəviyyatı bir-birinə qırılmaz tellərlə bağlanan böyük bir ailədir. Bizi birləşdirən ortaq dəyərlər sadəcə keçmişin mirası deyil, həm də gələcəyə birlikdə addımlamaq üçün ən möhkəm təməldir.
Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin 17 sentyabr 2026-cı il tarixində Bakı şəhərində Türk Dövlətləri Təşkilatının təhlükəsizlik rəhbərləri ilə keçirdiyi görüşə sırf dövlətlərarası bir protokol tədbiri kimi yanaşmaq düzgün olmazdı. Görüşdə möhtərəm Prezidentimizin söylədiyi nitqin dərin fəlsəfəsi ondan ibarətdir ki, müasir dünyada münaqişələrin forması kökündən dəyişib və klassik hərbi paktlar artıq dövlətlərin suverenliyini qorumaq üçün tam yetərli deyil. Bəli, dövlətimizin başçısı əslində qlobal güclərin yaratdığı nizamsızlıq və beynəlxalq hüququn iflic olduğu bir erada ortaq genetik yaddaşa malik olan xalqların sivilizasiya səviyyəsində qorunma mexanizmini təklif edir. Burada təhlükəsizlik anlayışı sadəcə silahlı qüvvələrin və ya xüsusi orqanların sərhəd xəttində keşik çəkməsi ilə məhdudlaşmır, o, daha çox cəmiyyətlərin kənar ideoloji sızmalara və mədəni deqradasiyaya qarşı intellektual müqavimət göstərməsini nəzərdə tutur.
Təbii ki, informasiya məkanının sərhədsizliyi şəraitində kənardan koordinasiya edilən manipulyasiyalar və süni surətdə yaradılan sosial dalğalar milli dövlət institutları üçün ənənəvi təhlükələrdən daha böyük risklər törədir. Azərbaycan lideri bu tendensiyanı vaxtında diaqnoz edərək təşkilat ölkələrini gənc nəslin şüurunu yad təsirlərdən qorumaq naminə birgə preventiv addımlar atmağa çağırır. Bu o deməkdir ki, gələcəkdə Türk dünyasının vahid kəşfiyyat koordinasiyası sadəcə operativ məlumat mübadiləsi ilə kifayətlənməməli, həm də virtual və ideoloji sahədə ortaq müdafiə qalxanı funksiyasını yerini yetirməlidir.
Eyni zamanda qeyd etməliyəm ki, bu tarixi görüş həm də Şərqlə Qərb arasında yeni bir qlobal logistika düyününün yaranması dövrünə təsadüf edir. Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü tam bərpa etdikdən sonra regionda formalaşdırdığı yeni geosiyasi reallıq bütövlükdə Orta Dəhliz kimi nəhəng tranzit marşrutlarının təhlükəsizlik yükünü artıq birbaşa Türk dövlətlərinin çiyinlərinə qoyur. Prezidentin baxış bucağına görə, bu yolların qorunması sadəcə iqtisadi mənfəət məsələsi deyil, qlobal güc mərkəzlərinin gələcək nüfuz müharibələrində regionun müstəqilliyini qorumaq cəhdidir. Beləliklə, Bakı toplantısı Türk dövlətlərinin regional təhlükəsizlik platformasından çıxaraq beynəlxalq güc balansını tənzimləyən, öz qaydalarını diktə edən strateji və vahid bir güc mərkəzinə çevrilməsi yolunda mühüm dönüş nöqtəsidir.
Tural İsmayılov