Icma.az
close
up
RU
Menu

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

Tehran küncə sıxışdırılır: Trampın növbəti addımı nə olacaq?

Tehran küncə sıxışdırılır: Trampın növbəti addımı nə olacaq?

Olke.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

İrandakı etiraz dalğası rəsmi açıqlamalara görə səngisə də, vəziyyət hələ də stabil deyil. Bu daxili böhran fonunda Vaşinqtonla Tehran arasında hərbi ritorika sürətlə artır və bu, region üçün yeni bir “təhlükə pəncərəsi” açır.

Trampın “qətiyyətli” ritorikası: Vaşinqtonun təzyiq strategiyası
Bu hərbi ritorika  Prezident Donald Trampın Davosdakı çıxışı və sonrakı açıqlamaları səsəb olub. Belə ki,  Trampın İrana qarşı hərbi variantın masada olması, ABŞ-ın bölgəyə böyük dəniz donanması göndərməsi, “hər an hərəkətə keçə bilərik”  kimi açıqlaması Tehran üçün ciddi  mesajdır.
İrana qarşı təzyiqin davam edəcəyi təqdirdə, Tramp “müharibə istəmirik” deyərkən, eyni zamanda “zərbə endirməyə hazırıq” ifadəsi ilə təhdid dilini gücləndirir.
Bununla  da Xameneiyə “onlar bizim nə gözlədiyimizi yaxşı bilirlər” mesajını verməklə Tramp, İrana qarşı nüvə obyektlərinə hücum kimi radikal variantların hələ də gündəmdə olduğunu xatırladır.
Bu ritorika Tehran üçün iki cəhətdən təhlükəlidir. Birincisi, daxili siyasi legitimliyi daha da sarsıdır; ikincisi, regionda müttəfiqlərinə və müxalif qüvvələrə “milli təhlükəsizlik” xəttini əsaslandırmaq imkanı yaradır.

Hərbi-psixoloji təzyiq: ABŞ donanması ilə “blokada” strategiyası
ABŞ-ın Hind Okeanı ətrafında donanma yerləşdirməsi Tehrana qarşı hərbi-psixoloji təzyiqin bir hissəsidir. Bu strategiyanın məqsədi İranı özünü “küncə sıxışdırılmış” hiss etdirərək danışıqlara məcbur etmək, neft ixracına məhdudiyyətlər və blokada ilə iqtisadi çöküşü sürətləndirmək, Tehranı “seçim” qarşısında qoymaq: ya güzəşt, ya da daha sərt cavab.
Bu təzyiqin uğurlu olub-olmaması, Tehranın daxili vəziyyətinə və region ölkələrinin reaksiyasına bağlıdır. Əgər Tehran “güzəşt” etməzsə, ABŞ sanksiyaları və blokadanı daha da sərtləşdirə və bu da öz növbəsində İran iqtisadiyyatını tam iflasa gətirib çıxara bilər.

 Tehranın “sərt cavab” ritorikası və regionu hədələmə siyasəti
Trampın hərbi təhdidinə İranın reaksiyası kəskindir və iki əsas mesajı daşıyır. Birincisi, hərbi hücum cavabsız qalmayacaq.  İran rəsmilərinin “hər hansı hücumu genişmiqyaslı müharibə hesab edəcəyik” açıqlaması, Tehran üçün “dəyərli” olanın yalnız nüvə obyektləri deyil, həm də regionda ABŞ-ın hərbi bazalarıdır. İkincisi, region ölkələrini də hədəf göstərməklə İranın “müharibə regiona yayılacaq” mesajı, həm ABŞ-a, həm də region ölkələrinə yönəlikdir. Bu, Tehran üçün “daha geniş təsir” strategiyasıdır. Bu strateji gedişin məqsədi, Tehranın “təkbaşına” qarşı durmadığını, regionda ciddi rol oynayan bir güc olduğunu göstərməkdir. Eyni zamanda, bu mesaj ABŞ-ın “blokada və sanksiya” strategiyasını ətraf ölkələrin dəstəyi olmadan həyata keçirməsini çətinləşdirir.

Regional təhlükəsizlik: Qafqazdan Hind Okeanına qədər risk
İranla ABŞ arasında hərbi toqquşma ehtimalı yalnız Yaxın Şərqi deyil, həm də Qafqaz, Mərkəzi Asiya və Hind Okeanı regionunu risk altına qoyur. Bu riskin səbəbi sadədir. İranın strateji mövqeyi və enerji resursları, regionun bütün əsas tranzit və təhlükəsizlik xəttinə təsir edir.
Bu mənada, İranın xarici işlər nazirinin müavini Vahid Cəlalzadənin  verdiyi mesajın əhəmiyyəti böyükdür. Tehran “hücum olarsa, sərhədlər aşacaq” deyərək, region ölkələrini “müharibə dalğası”na hazırlamaq məqsədi güdür. Bu, həm də ABŞ-ın hərbi əməliyyatlarına qarşı regionun “daha böyük qiymət” ödəyəcəyini göstərmək üçün bir mesajdır.

Sanksiyalar və iqtisadi təzyiq: Tehran üçün “ikinci müharibə” cəbhəsi
ABŞ-ın İran neftinin daşınmasında iştirak edən şirkət və gəmiləri sanksiya siyahısına salması, Tehran üçün “ikinci müharibə” deməkdir. Bu sanksiyalar İranın valyuta gəlirlərini kəskin azaltmaq, xarici investisiyanı məhdudlaşdırmaq, daxili bazarda qıtlıq və qiymət artımını sürətləndirmək məqsədi daşıyır.
Bu təzyiqin uzunmüddətli nəticəsi isə Tehranın daxili iqtisadi sabitliyini daha da sarsıdır və rejimin daha sərt siyasətə keçməsinə səbəb olur.

İranın siyasi elitasında parçalanma: “həll yolu” kimi dialoq zərurəti
Yaranmış vəziyyət İran siyasi elitasında parçalanmaya səbəb olur. Prezidentin bəyanatları, xarici işlər nazirinin müavininin sərt ritorikası və təhlükəsizlik strukturlarının sərt mövqeyi bir arada göstərir ki, Tehran həm daxili, həm də xarici siyasətdə yeni balans axtarışındadır.

 “Hərbi əməliyyat” ehtimalı hələ də masadadır
Hazırkı gərginlikdə ən təhlükəli məqam odur ki, Vaşinqton və Tehran arasında ritorika “psixoloji müharibə” səviyyəsindən “real hərbi əməliyyat” səviyyəsinə keçə bilər. Beləliklə, İran böhranı artıq sadəcə daxili problem deyil. Bu, qlobal güclər arasında yeni bir toqquşma ssenarisinin əsas mənbəyi olaraq regionu daha böyük riskə sürükləyir. Hər iki tərəfin təzyiq və təhdid dili artırsa da, ən real ssenari hələ də dialoq və diplomatiya yolu ilə gərginliyin yüngülləşdirilməsidir. Əks halda, bu “söz savaşı” qısa müddətdə real hərbi qarşıdurmaya çevrilə bilər. Bu da nəticə etibarlı ilə İrana yaxşı heç nə vəd etmir. Müharibə  ehtiamlı reallaşarsa, indiki reallıqda İran ən azı iqtisadi  cəhətdən uzunmüddətli müharibə aparmaq gücünə malik deyil. Tehran sadəcə əlində olan raket və dronlardan istifadə edə bilər ki, bunun da əks cavabı İran üçün  dağıdıcı olar.

Mürtəza

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:157
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 26 Yanvar 2026 15:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see342

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see313

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see276

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see264

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see260

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see250

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see248

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see246

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see243

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see239

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see235

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see234

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see228

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see223

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see219

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see219

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see219

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see209

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see202

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri