Təhsil hüquqla başlayır, amma müdrikliklə başa çatır...

Hər bir xalqın inkişaf yolunda təhsilin xüsusi yeri var. Azərbaycan üçün isə 15 sentyabr – Bilik Günü sadəcə tədris prosesinin başlanğıcı deyil, həm də milli hüquqi sistemin və fəlsəfi düşüncənin bünövrəsini möhkəmləndirən tarixi bir gündür. Bu gün, cəmiyyətin mənəviyyatla və elm sevgisi ilə silahlanmasının rəmzidir.

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası hər bir vətəndaşa təhsil almaq hüququnu təmin edir. Bu hüquq yalnız formal bir maddə deyil, dövlətin və cəmiyyətin üzərinə düşən məsuliyyəti də ehtiva edir. 

Təhsil almaq hüququ:

1. Bərabərlik prinsipi ilə – cins, dil, din və sosial vəziyyətindən asılı olmayaraq hər kəsə şamil olunur;

2. Dövlətin öhdəliyi ilə – dövlət orta təhsili pulsuz və hamı üçün əlçatan edir;

3. Mədəni suverenliklə – təhsil sistemi milli ənənələri qorumaqla yanaşı, qlobal biliklərə çıxış yaradır.

Beləliklə, Bilik Günü yalnız məktəblərin qapısının açıldığı gün deyil, həm də dövlətin öz vətəndaşlarına verdiyi hüquqi zəmanətin reallığa çevrildiyi tarixdir.

Fəlsəfi baxımdan bilik insan azadlığının əsas açarıdır. Cahil insan asılıdır, biliyə sahib olan isə müstəqildir. Bilik insana yalnız faktları deyil, həm də seçim etmə gücünü verir.

Sokrat deyirdi: “Bilik xeyirdir, cəhalət isə şərdir”. Bu baxışdan, 15 sentyabr cəmiyyət üçün xeyir yolunun başlanğıcıdır. Çünki hər yeni tədris ili milyonlarla şagirdin həyatına yeni üfüqlər açır, onları gələcəkdə həm öz hüquqlarını müdafiə etməyə, həm də başqalarının hüquqlarına hörmətlə yanaşmağa hazırlayır.

Bilik yalnız fərdi yüksəltmir, həm də ictimai harmoniyanı yaradır. Çünki savadlı insan fərqli düşüncələrə dözümlü, ədalətə yaxın, dialoqa açıqdır. 

Hüquq bizə deyir ki, təhsil almaq hüququmuz var.

Fəlsəfə isə deyir ki, təhsil almaq borcumuz da var – özümüzə, ailəmizə və vətənimizə qarşı.

Beləliklə, 15 sentyabr həm hüquqi təminat, həm də mənəvi öhdəlik günü kimi qəbul edilməlidir.

15 sentyabr – cəmiyyətin gələcəyi üçün ədalətin və azadlığın məktəb qapısından girdiyi gündür.

Bilik Günü yalnız təhsil ilinin başlanğıcı deyil, həm də hüquqi dövlətin və fəlsəfi cəmiyyətin dirçəliş günüdür. Bu gün biz xatırlayırıq ki, təhsil sadəcə bir hüquq deyil, həm də insan ləyaqətinin ən ali təzahürüdür.

David Seliverstov - Magen David Azərbaycan - İnsan Hüquqları müdafiəsi və xeyriyyə cəmiyyətinin sədri, Ümum İsrail Qafqaz Yəhudiləri Assosasiyasının Azərbaycan nümayəndəliyinin sədri, Beynəlxalq hüquq müdafiəçisi.