Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

Tələbə təqaüdündən pul tutulması qanuna ziddir AÇIQLAMA

Tələbə təqaüdündən pul tutulması qanuna ziddir AÇIQLAMA

Milli.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

"Tələbələrin təqaüdündən hər ay müəyyən məbləğin tutulması sosial ədalət prinsiplərinə, təhsil siyasətinin əsas məqsədlərinə və "Təhsil haqqında Qanun"un müddəalarına ziddir. Təqaüd anlayışı öz mahiyyəti etibarilə tələbənin sosial müdafiəsini və təhsil prosesində maddi dayanıqlığını təmin etməyə yönəlib. Bu vəsait tələbəyə dövlət tərəfindən dəstək kimi ayrılır, tədris, yaşayış və nəqliyyat xərclərinin qismən ödənilməsi üçün nəzərdə tutulur. Lakin bəzi universitetlərdə müxtəlif bəhanələrlə "fond dəstəyi", "təşkilati xərclər", "ictimai tədbirlərə ianə" adı altında tələbələrin təqaüdündən kəsintilər aparılması halları müşahidə olunur. Bu, təhsil sisteminin sosial yönlülüyünü zəiflədir və tələbə hüquqlarını pozur".

Bu sözləri Milli.Az-a təhsil eksperti Kamran Əsədov deyib. 

O bildirib ki, "Təhsil haqqında Qanun"un 40-cı maddəsində açıq şəkildə qeyd olunur ki, "təhsil alanların təqaüdləri yalnız onların sosial müdafiəsini təmin etmək məqsədi daşıyır və onlardan hər hansı kəsinti yalnız qanunla müəyyən edilmiş hallarda mümkündür". Bu müddəa hüquqi baxımdan o deməkdir ki, təqaüd yalnız tələbənin şəxsi gəliri hesab edilir və universitet, fakültə, dekanlıq və ya tələbə təşkilatları tərəfindən ondan hər hansı məcburi tutulma qanunsuzdur. Əgər bu tutulmalar tələbənin yazılı razılığı olmadan həyata keçirilirsə, bu artıq qanunsuz ödəniş statusu alır:

"Statistik göstəricilər tələbə təqaüdlərinin məbləğinin onsuz da minimal olduğunu göstərir. Elm və Təhsil Nazirliyinin 2024-cü il məlumatına əsasən, bakalavr pilləsində orta aylıq təqaüd 80-130 manat arasında dəyişir. Bu məbləğ Bakı kimi yüksək xərcli şəhərlərdə yaşayan tələbələr üçün gündəlik xərcləri belə tam qarşılamır. Dövlət Statistika Komitəsinin hesablamalarına görə, tələbənin aylıq yemək və nəqliyyat xərcləri orta hesabla 250-300 manat təşkil edir. Belə şəraitdə 5-10 manatlıq tutulma belə tələbənin maddi vəziyyətinə ciddi təsir göstərir. Bu, xüsusilə aztəminatlı, regionlardan gələn tələbələr üçün əlavə sosial yük yaradır.

Elm və Təhsil Nazirliyinin siyasəti tələbələrin sosial təminatını gücləndirməyə yönəlib. Son illərdə "Tələbə+" proqramı çərçivəsində təqaüd mexanizmlərinin şəffaflaşdırılması, sosial təqaüdlərin artırılması və xüsusi kateqoriyalara (müharibə veteranlarının övladları, aztəminatlı ailələr, yüksək nəticə göstərənlər) əlavə dəstək göstərilməsi həyata keçirilib. Bu addımlar müsbət istiqamətdədir və dövlətin tələbə rifahına prioritet yanaşdığını göstərir. Lakin universitetlərdə aparılan kəsintilər bu strategiyanın mahiyyətinə ziddir, dövlətin sosial dəstək siyasətini faktiki olaraq neytrallaşdırır.

Bu məsələdə ən mühüm dəyişiklik nəzarət mexanizminin gücləndirilməsi olmalıdır. Elm və Təhsil Nazirliyi nəzdində "Tələbə hüquqlarının müdafiəsi və maliyyə şəffaflığı" adlı ayrıca elektron platforma yaradılmalıdır ki, tələbələr təqaüdlərindən edilən hər hansı tutulma barədə anonim şəkildə məlumat verə bilsinlər. Bu, həm korrupsiya risklərini azaldar, həm də universitet rəhbərliyinin məsuliyyətini artırar. Eyni zamanda universitetlərin maliyyə hesabatlarında tələbə təqaüdlərinin tam şəffaf uçotu aparılmalı, bu vəsaitlərə hər hansı müdaxiləyə qəti qadağa qoyulmalıdır.

Dünya təcrübəsində tələbə təqaüdü müqəddəs sosial təminat hesab olunur. Məsələn, Almaniya, Norveç və Finlandiyada təqaüdlər dövlət tərəfindən birbaşa tələbənin bank hesabına köçürülür və universitetlər bu vəsaitə müdaxilə edə bilmir. ABŞ və Böyük Britaniya universitetlərində isə tələbə təqaüdlərinə əlavə olaraq sosial dəstək fondları mövcuddur, lakin bu fondlara ianə tam könüllülük prinsipi ilə həyata keçirilir. Bu model tələbə hüquqlarının qorunmasının ən səmərəli yoludur.

Müsbət tərəf ondan ibarətdir ki, Azərbaycanda tələbələrin sosial müdafiəsi artıq dövlət səviyyəsində prioritet istiqamət kimi müəyyənləşdirilib. "Tələbə krediti fondu"nun genişləndirilməsi, sosial təqaüdlərin artırılması və yüksək nəticə göstərənlər üçün "Akademik mükafat təqaüdü" mexanizmi tətbiq edilib. Elm və Təhsil Nazirliyinin bu istiqamətdə apardığı islahatlar, xüsusilə təqaüdlərin avtomatlaşdırılmış qaydada verilməsi və şəffaf mexanizmlərin tətbiqi, tələbə rifahı baxımından çox önəmlidir.

Ancaq dəyişməli olan əsas məqam odur ki, universitetlərdə təqaüddən edilən istənilən tutulma mexanizmi tamamilə ləğv edilməlidir. Bu, yalnız inzibati tədbirlə deyil, hüquqi nəzarət vasitəsilə tənzimlənməlidir. "Təhsil haqqında Qanun"a əlavələr edilərək tələbə təqaüdlərinə müdaxilə edən vəzifəli şəxslər üçün inzibati məsuliyyət nəzərdə tutulmalıdır. Nazirlik bu istiqamətdə sıfır tolerantlıq prinsipini tətbiq etməlidir", - deyə ekspert qeyd edib. 

Qeyd edək ki, təqaüd tələbənin sosial hüququdur və bu hüquqa edilən hər müdaxilə həm təhsil etikasına, həm də qanunvericiliyə ziddir. 

Asya Hüseyn
Milli.Az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:413
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 23 Oktyabr 2025 10:13 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see319

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see290

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see288

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see283

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see234

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see232

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see231

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see225

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see217

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see213

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see208

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see204

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see193

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see187

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see184

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see181

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see180

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see176

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri